Gần 12.000 máy điều hòa và hệ thống điện mặt trời mái nhà đã được thành phố Quảng Ninh dành nguồn lực để lắp đặt cho 280/292 trường công lập, ưu tiên những trường có quy mô học sinh lớn và cơ sở vật chất ổn định.
Đây là khoản đầu tư xuất phát từ một nhu cầu rất thực tế. Năm 2025, các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông công lập trên địa bàn tỉnh tiêu thụ gần 19,55 triệu kWh điện, với tổng kinh phí khoảng 44 tỷ đồng. Trong 5 tháng đầu năm 2026, tiền điện đã lên hơn 24,3 tỷ đồng. Nhiều trường có mức chi điện từ 240 đến 750 triệu đồng mỗi năm, nhất là những cơ sở sử dụng nhiều điều hòa và tổ chức bán trú.
Trong những năm gần đây, nhu cầu sử dụng điện tại trường học tăng nhanh khi 100% trường mầm non, tiểu học tổ chức dạy học hai buổi/ngày; nhiều trường có tổ chức bán trú, nghỉ trưa. Hơn 90% trường ở khu vực thuận lợi đã lắp điều hòa tại phòng học bằng nguồn xã hội hóa. Cùng với đó là hệ thống máy tính, tivi, máy chiếu, màn hình tương tác và các thiết bị điện tử phục vụ dạy học.
Vì vậy, bài toán đặt ra không chỉ là có điều hòa để học sinh học tập trong điều kiện dễ chịu hơn, mà còn là lấy nguồn điện nào để vận hành hệ thống đó một cách tiết kiệm và bền vững?
Theo rà soát của ngành giáo dục, tổng diện tích mái nhà tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh khoảng 700.000m². Phần lớn là các công trình kiên cố như khối phòng học, nhà hiệu bộ, nhà đa năng, thư viện và phòng học bộ môn, là điều kiện phù hợp để lắp đặt điện mặt trời mái nhà. Việc triển khai được tính toán theo từng trường, căn cứ số lớp, số học sinh, số phòng sử dụng, điều kiện mái nhà, sản lượng điện tiêu thụ và công suất dự kiến. Như vậy, điện mặt trời không đơn thuần là một hạng mục bổ sung cho trường học, mà được đặt trong bài toán tổng thể về sử dụng năng lượng.
Ông Đỗ Đại Đoàn, Hiệu trưởng Trường THPT Ba Chẽ, đánh giá đây là giải pháp vừa góp phần giảm gánh nặng chi phí điện cho phụ huynh, vừa giúp nhà trường chủ động hơn về nguồn điện sạch, hướng tới môi trường giáo dục hiện đại và phát triển bền vững.
Với các trường miền núi, vùng khó khăn, hiệu quả còn thể hiện rõ trong công tác chăm sóc học sinh bán trú. Cô giáo Ngô Thị Thanh Ninh, Hiệu trưởng Trường Phổ thông nội trú tiểu học và trung học cơ sở Bình Liêu, cho biết: “Học sinh ăn, nghỉ và học tập tại trường cả ngày nên việc có không gian sinh hoạt, nghỉ trưa mát mẻ, ổn định giúp nâng cao chất lượng chăm sóc, nuôi dưỡng. Nguồn điện mặt trời cũng giúp nhà trường chủ động hơn khi sử dụng điều hòa”.
Ông Lê Văn Ánh, Phó Chủ tịch UBND thành phố Quảng Ninh yêu cầu việc triển khai điện mặt trời mái nhà và điều hòa tại các cơ sở giáo dục phải bảo đảm đúng đối tượng, tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn, tiết kiệm và hiệu quả. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu để các trường không chỉ “lắp cho có”. Cùng với hệ thống mới, việc sử dụng điện tiết kiệm vẫn cần được duy trì: Tận dụng ánh sáng và thông gió tự nhiên, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, điều chỉnh nhiệt độ điều hòa hợp lý, tắt thiết bị khi không sử dụng và theo dõi sản lượng điện tiêu thụ.
Điện mặt trời trên mái trường đang đưa mục tiêu tăng trưởng xanh của Quảng Ninh vào một không gian rất gần với đời sống: Mái trường, phòng học và những giờ học hằng ngày của học sinh.
