Việc Lâm Đồng hợp tác với Cuba - quốc gia có nền công nghệ y sinh hàng đầu thế giới là bước đi chiến lược của tỉnh, nhằm phát triển y sinh thành ngành mũi nhọn mới mang tầm quốc gia và khu vực.
Theo nghiên cứu của các nhà khoa học trong và ngoài nước, Lâm Đồng hiện có hơn 1.240 loài thực vật có giá trị dược liệu, chiếm gần 40% tổng số loài dược liệu của cả nước; trong đó có 55 loài quý hiếm được ghi trong Sách Đỏ Việt Nam với tiềm năng ứng dụng cao. Đặc biệt, Khu dự trữ sinh quyển thế giới Langbiang là một trong những trung tâm bảo tồn đa dạng sinh học quan trọng của Việt Nam và khu vực Đông Nam Á, là nơi lưu giữ nguồn gen quý hiếm của nhiều loài dược liệu có giá trị kinh tế cao và là “ngân hàng gen” quý cho nghiên cứu và phát triển công nghệ sinh học. Khí hậu ôn đới đặc trưng và thổ nhưỡng vùng cao nguyên Langbiang, diện tích đất rừng phong phú, thuận lợi cho phát triển dược liệu cùng không gian mở rộng từ cao nguyên đến biển xanh của Lâm Đồng là những điều kiện tạo đa dạng sinh thái, phục vụ nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm sinh học.
Tại Hội thảo “Hợp tác công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba”do tỉnh Lâm Đồng phối hợp Viện Kinh tế xanh tổ chức vào cuối tháng 6/2025, Bí thư Tỉnh ủy Y Thanh Hà Niê Kđăm nhấn mạnh, công nghệ y sinh tiên tiến đã được xác định là 1 trong 11 nhóm công nghệ chiến lược của Việt Nam. Với đất nước Cuba, đây là hình mẫu thành công về đổi mới trong lĩnh vực công nghệ y sinh tiên tiến, xây dựng thành công hệ sinh thái công nghệ sinh học hoàn chỉnh, mang tầm cỡ quốc tế. Việc Lâm Đồng tiên phong hợp tác với Cuba trong lĩnh vực này góp phần cụ thể hóa Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và lồng ghép sáng tạo, hiện thực hóa đồng thời cả bốn nghị quyết của “bộ tứ chiến lược” do Trung ương ban hành.
Lâm Đồng là địa phương có nhiều kinh nghiệm trong hợp tác phát triển công nghệ sinh học với Cuba, như hợp tác sản xuất vắc-xin phòng viêm gan B, viêm màng não mủ giữa Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên vắc-xin Pasteur Đà Lạt (DAVAC) với Trung tâm kỹ thuật di truyền và công nghệ sinh học của Cuba năm 2019; hợp tác nghiên cứu phát triển vắc-xin thương hàn vi cộng giữa DAVAC với Viện Finlay của Cuba giai đoạn 2015-2019… Đây là nền tảng tin cậy để hai bên tiếp tục mở rộng hợp tác. Chủ tịch Tập đoàn Labiofarm (Cuba) Leandro Luis Licea Vargas cho rằng: “Lâm Đồng là vùng đất giàu tiềm năng sinh học và thể hiện rõ khát vọng hợp tác bền vững. Hợp tác hai bên sẽ mở ra cơ hội nghiên cứu, phát triển và thương mại công nghệ sinh học nông nghiệp, y dược và thực phẩm tự nhiên vì sức khỏe con người và một tương lai xanh”.
Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hồng Thái, Phó Chủ tịch Thường trực Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho rằng, Lâm Đồng có đầy đủ điều kiện để phát triển trở thành một trung tâm y sinh công nghệ cao. Việc hợp tác với Cuba, quốc gia có nền công nghệ y sinh hàng đầu thế giới là bước đi chiến lược đầu tiên trong lộ trình này.
Thời gian qua, Viện Kinh tế xanh phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng tổ chức chương trình hội thảo và làm việc nhằm kết nối các nhà quản lý, khoa học, doanh nghiệp khoa học, công nghệ y sinh hàng đầu của hai nước gắn với định hướng phát triển, nhu cầu thực tiễn và khai thác tiềm năng, thế mạnh của tỉnh về công nghệ y sinh. Đồng thời, chia sẻ kinh nghiệm, kết nối hợp tác, đề xuất một số chính sách, cơ chế đột phá và khung pháp lý thử nghiệm có kiểm soát cho việc chuyển giao, nghiên cứu, phát triển và thương mại hóa công nghệ sinh học, y sinh tại Lâm Đồng. Qua đó, định vị chiến lược tỉnh trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo công nghệ y sinh phía nam và khởi động tiến trình thành lập Trung tâm hợp tác công nghệ y sinh Việt Nam-Cuba tại Lâm Đồng.
Mới đây, đại diện Viện Kinh tế xanh đề xuất lựa chọn tỉnh Sancti Spíritus của Cuba, địa phương có thế mạnh về nông nghiệp, công nghệ y sinh và du lịch văn hóa kết nghĩa với Lâm Đồng. Sáng kiến này nhằm tạo nền tảng hợp tác thực chất, đa tầng, góp phần đưa Lâm Đồng trở thành “Thung lũng công nghệ sinh học”, hình mẫu quốc tế về ứng dụng khoa học và kinh tế tuần hoàn vào nông nghiệp, y tế, du lịch, góp phần nâng tầm vị thế trên trường quốc tế. Hai bên cũng thống nhất một số định hướng hợp tác trọng tâm như nghiên cứu, phát triển và lâm sàng khoa học, công nghệ; đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, xây dựng mô hình sản xuất thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm y sinh… Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hồ Văn Mười khẳng định quyết tâm của Lâm Đồng trong thu hút hợp tác quốc tế, phát triển công nghệ cao và tạo đột phá khoa học, du lịch, văn hóa. Lâm Đồng sẽ báo cáo, trình cấp có thẩm quyền xem xét chủ trương hợp tác với Cuba trên các lĩnh vực tiềm năng; đồng thời, đề xuất thiết lập quan hệ kết nghĩa với tỉnh Sancti Spíritus nhằm mở ra cơ hội hợp tác bền vững, nhất là các lĩnh vực khoa học, công nghệ sinh học và y sinh.
