Lễ giỗ ông, bà Đỗ Công Tường lần thứ 206 diễn ra từ ngày 20-23/7 (nhằm mùng 7-10/6 âm lịch). Đây là ngày hội văn hóa truyền thống, kết nối cộng đồng do Ủy ban nhân dân phường Cao Lãnh tổ chức.
Cuối giờ chiều 23/7 là ngày cuối của lễ giỗ nhưng vẫn thu hút rất đông du khách tìm đến thành kính dâng hương tưởng nhớ công đức ông, bà.
“Năm nào, dịp lễ giỗ, gia đình tôi cũng đi viếng Đền thờ ông, bà chủ chợ. Lễ giỗ năm nay có nhiều hoạt động, trang trí đẹp, hài hòa, các con tôi rất thích khi được tham gia trò chơi dân gian, ăn bánh dân gian”, anh Võ Văn Phước, ngụ phường Hồng Ngự, tỉnh Đồng Tháp cho biết.
Bên cạnh nghi lễ truyền thống (lễ nghinh sắc và chương trình chính lễ), trong thời gian lễ giỗ đã diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể thao, không gian giới thiệu sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng, ẩm thực địa phương…
Điểm mới của lễ giỗ năm nay là chương trình nghệ thuật kết hợp công nghệ trình chiếu mapping trên sông Cao Lãnh và pháo hoa nghệ thuật. Đây là hoạt động mang đến một không gian thưởng lãm mới, góp phần làm phong phú thêm các hoạt động của lễ giỗ, đồng thời tạo thêm sức hấp dẫn đối với du khách khi đến với Cao Lãnh.
Trong những ngày diễn ra lễ giỗ, người dân Cao Lãnh đã chung tay gói bánh, nấu cơm chay, làm bánh mì cùng nhiều món ăn khác và nước uống phục vụ miễn phí cho khách gần xa.
Ông Nguyễn Anh Tuấn, Trưởng Ban tế tự Đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường cho biết, ngoài ngày Rằm hằng tháng, lễ giỗ ông, bà là dịp du khách tìm đến Đền thờ viếng ông, bà, bày tỏ lòng thành kính. Trong 4 ngày diễn ra, lễ giỗ lần thứ 206 đã thu hút khoảng 100 nghìn người tham dự, đông nhất từ trước đến nay.
“Người dân nô nức đến thắp hương và dâng cúng lễ vật, tưởng nhớ công đức của ông, bà và tham dự các hoạt động lễ hội. Trong số khách viếng, có rất đông du khách trong và ngoài tỉnh. Đối với khách ngoài tỉnh, có nhiều khách đến từ tỉnh An Giang và các tỉnh miền trung, miền bắc. Ngày cuối lễ giỗ trời có mưa nhưng du khách vẫn tìm đến rất đông”, ông Nguyễn Anh Tuấn cho biết.
Cuộc đời ông, bà Đỗ Công Tường là câu chuyện rất đẹp, rất nhân văn, góp phần giữ gìn, phát huy những giá trị văn hóa tâm linh vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Theo Ủy ban nhân dân phường Cao Lãnh, ông, bà Đỗ Công Tường tục danh là Lãnh, sinh quán ở miền trung, đến lập nghiệp tại thôn Mỹ Trà, tổng Kiến Phong (nay là phường Cao Lãnh).
Gia tư khá, tánh tình cương trực nên ông được dân làng cử giữ chức Câu Đương, phân xử những vụ tranh tụng trong làng. Đất hoang khẩn được, ông, bà trồng vườn quýt bên bờ rạch Thầy Khâm. Nơi đây thuận chỗ nên người dân tập trung mua bán càng lúc càng đông.
Thấy cảnh người mua bán không nơi ẩn trú lúc nắng gắt, mưa to, ông, bà cho dựng cái chòi bằng tre lá, tạm thành chợ. Qua thời gian, chợ trở nên sung thịnh, người gọi là chợ Vườn Quýt, người gọi là chợ Ông Câu hoặc Câu Lãnh...
Năm Canh Thìn (1820), người dân Mỹ Trà và quanh vùng bị bệnh dịch tả hoành hành, chết rất nhiều. Cám cảnh, ông, bà lập bàn hương án tế trời đất, nguyện chết thay dân chúng và cầu cho dịch bệnh mau chấm dứt.
Sau khi khấn nguyện, ông, bà chay lạt, khổ hạnh 3 ngày, đến ngày 9/6, bà lâm bệnh và mất, qua ngày 10 thì ông cũng bệnh qua đời, sau đó dịch bệnh cũng sớm chấm dứt.
Tưởng nhớ công đức của ông, bà, nhân dân lập miếu phụng thờ gọi là Miếu ông, bà Chủ Chợ (sau này gọi là Đền thờ ông, bà Đỗ Công Tường) và tổ chức lễ giỗ vào ngày 9/-10/6 hằng năm.
Chợ Vườn Quýt lần hồi khôi phục, sung túc hơn trước và được mọi người quen gọi là chợ Câu Lãnh, rồi nói trại đi thành Cao Lãnh.
Ngày 8/7/2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch có Quyết định xếp hạng Mộ và Đền thờ Ông, bà Đỗ Công Tường là Di tích lịch sử-văn hóa quốc gia.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Cao Lãnh Hồ Huệ Thu Hằng cho biết: “Lễ giỗ ông, bà hằng năm không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là dịp để cùng ôn lại lịch sử hướng về cội nguồn, bày tỏ lòng biết ơn và tiếp nối những giá trị tốt đẹp mà ông, bà đã để lại cho quê hương Cao Lãnh hôm nay. Câu chuyện công đức của ông bà trở thành nét đẹp văn hóa tâm linh, ngày càng được giữ gìn và phát huy”.
