Xe duyên từ nghiệp báo
Nghề báo dường như có sức hút đặc biệt khi đưa những con người có chung niềm đam mê lại gần nhau, nên duyên chồng vợ. Hai nhà báo Lê Chí Công và Phan Thị Dương là bạn cùng lớp chuyên ngành Báo in tại Học viện Báo chí và Tuyên truyền. Tình cảm của họ nảy nở tự nhiên từ những ngày trên giảng đường. Anh Công kể, hai người càng trò chuyện càng nhận thấy phù hợp quan điểm sống, nhất là tình yêu nghề - một tình yêu “sống chết với đề tài, nhân vật và bài báo của mình”. Đối với cô bạn học Phan Thị Dương, sự trong sáng, rõ ràng trong từng vấn đề và khả năng tập trung cao độ cho mỗi bài viết là điều anh Công luôn trân trọng.
Tình yêu bắt đầu từ đam mê viết lách, hai người trẻ dù xuất thân từ nông thôn nhưng bằng nỗ lực, sự tiến bộ đã sớm khẳng định bản thân trong nghề báo, ổn định công việc tại Thủ đô. Chị Dương thi đỗ làm phóng viên báo VnExpress chỉ sau nửa năm tốt nghiệp. Anh Công từ một cộng tác viên tại báo Lao Động, được tuyển dụng vào tạp chí của ngành công an, sau này là Tạp chí Công an nhân dân. Sợi dây nghề nghiệp tiếp tục kết nối họ cho đến lúc lập gia đình và trải nghiệm những ngọt bùi, dư vị của một cặp vợ chồng nhà báo.
Trong khi đó, câu chuyện của đạo diễn, NSƯT Tạ Quỳnh Tư và nhà báo Nguyễn Thị Yến lại mang một sắc màu khác, lãng mạn và đầy ý nghĩa. Anh Tư, vì hoàn cảnh gia đình khó khăn, phải học đại học muộn hơn bạn bè cùng trang lứa tới bốn năm. Tình yêu của họ bắt đầu từ những ngày tháng chàng sinh viên nghèo làm quen với cô bé học lớp 12 nhà kế bên phòng trọ, sau này trở thành sinh viên khoa Tiếng Trung của Trường đại học Ngoại ngữ Hà Nội (nay là Trường đại học Hà Nội).
Điều thú vị là, mặc dù chị Nguyễn Thị Yến không học chuyên ngành báo chí, nhưng được anh Tư, lúc này là quay phim của Ban Thư ký Biên tập, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), giới thiệu rồi bén duyên với công việc biên tập viên mảng thể thao, sau đó trở thành biên tập viên tiếng Trung Quốc ở kênh VTV4. Năm 2007, hai người quyết định kết hôn, xây tổ ấm dù vẫn còn rất nhiều thử thách phía trước.
Chia sẻ và đồng hành
Cả vợ và chồng đều làm báo, rõ ràng sẽ có những thuận lợi. Đạo diễn Tạ Quỳnh Tư kể, người bạn đời Nguyễn Thị Yến đóng vai trò vô cùng quan trọng, không chỉ là hậu phương mà còn là đồng nghiệp, là người truyền cảm hứng đối với anh: “Lập gia đình rồi, Yến biết tôi ấp ủ, khát khao thực hiện ước mơ làm phim tài liệu từ lâu. Khi biết VTV4 có định mức phim tài liệu, vợ là người giới thiệu, đưa tôi đến với những bộ phim tài liệu đầu tiên trong sự nghiệp và gắn bó cho tới nay”.
Sau này, chị Yến thường là khán giả đầu tiên được xem các bộ phim của chồng ngay từ trên bàn dựng. Chưa kể, với việc thích đọc sách, chị thường kể cho chồng nghe về những cuốn sách hay, từ đó giúp anh “học lỏm” kiến thức, nảy ra đề tài. Tư duy của người học ngoại ngữ cũng giúp chị nhiều lần vô tình gợi ý giúp anh Tư hoàn thiện các ý tưởng phim. Đáng chú ý, nếu đề tài hấp dẫn, chị Yến sẵn sàng xin nghỉ phép, đi tiền trạm cùng chồng bằng... tiền túi. Chị thậm chí còn kiên nhẫn chờ chồng bên ngoài... tiệm massage trong chuyến tìm hiểu thực tế hai tuần ở Đài Loan (Trung Quốc) cho phim “Chông chênh”, kể về gian truân của những cô dâu Việt ở nước ngoài - tác phẩm sau này đoạt giải Bông sen vàng tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21.
Trong khi đó, ở cuộc sống thường ngày, hai nhà báo Lê Chí Công và Phan Thị` Dương thường xuyên trò chuyện về các vấn đề trong nghề báo, làng báo và các sự kiện nổi bật. Chị Dương nhờ anh Công đọc bài viết, góp ý một số vấn đề cần tính phản biện. Ngược lại, anh Công học được từ chị Dương những kỹ năng, xu thế làm báo mới. Một thực tế trong cảnh nhà của những cặp vợ chồng nhà báo là đôi khi những cuộc trao đổi nghiệp vụ diễn ra cả trên... giường ngủ. Và không ít lần, biến thành tranh luận “ra tấm ra món”... nhưng xong là xong. Theo nhà báo Lê Chí Công, việc hai vợ chồng cùng làm báo, nếu biết lắng nghe, thấu hiểu và bao dung thì hành trình hôn nhân sẽ vượt qua sóng gió.
Bên cạnh những thuận lợi từ sự đồng điệu trong nghề, họ cũng đối mặt không ít thách thức mà người ngoài ngành khó lòng thấu hiểu. Nhà báo Lê Chí Công làm việc trong môi trường tạp chí chuyên sâu, đòi hỏi nghiên cứu kỹ lưỡng nhưng có thể chủ động về thời gian. Ngược lại, chị Dương làm việc tại VnExpress - một tờ báo điện tử với nhịp độ nhanh, đòi hỏi cao về cả chất lượng và tiến độ. Thời gian của người vợ nhưng gần như chiếm trọn cho nghề báo, không phân biệt ngày thường hay cuối tuần, lễ, Tết. Anh Công không ngại ngần lựa chọn giúp vợ việc nhà, chăm con để chị Dương toàn tâm toàn ý cho nghề. Dù đôi lúc, các con vẫn nhắc việc mẹ không dẫn đi chơi, hay những lần vợ đi tác nghiệp bão, lũ còn ba bố con ở nhà yên ấm mà lòng đầy lo lắng...
Trong khi đó, NSƯT Tạ Quỳnh Tư không thể quên tâm trạng của vợ khi anh cùng đồng nghiệp phải vào tâm dịch Covid-19 ở Thành phố Hồ Chí Minh để làm phim “Ranh giới” - một bộ phim gây chấn động xã hội thời điểm bấy giờ: “Tôi nhớ mãi ánh mắt trằn trọc của vợ mỗi đêm khi nhìn lên trần nhà. Mãi sau này, khi được bạn thân cô ấy kể thì mới biết lúc đó, Yến rất lo lắng cho hành trình sắp tới của tôi khi phải lao vào tâm dịch”.
Còn với chị Dương, chị luôn khó xử giữa áp lực công việc và trách nhiệm gia đình. Chị kể lại kỷ niệm đi công tác Thái Lan khi con trai 27 tháng tuổi bị sốt cao không rõ nguyên nhân; dù con vừa xuất viện sau một tuần thì chị mới đi công tác, nhưng trong suốt thời gian ở nước ngoài, nữ nhà báo vừa tác nghiệp, vừa thấp thỏm lo lắng khi chồng báo con sốt trở lại. Ngày chị về, bé sốt gần 42oC và được chẩn đoán nhiễm khuẩn huyết. Trong khoảnh khắc đó, người mẹ không khỏi tự trách bản thân vì đã không dành nhiều thời gian chăm sóc con-một cảm giác “tội lỗi” thường trực trong lòng. Chị Dương chia sẻ: Không phải nghề nghiệp khiến quên lãng con trai, mà là vì chị chưa phải là người mẹ đủ tốt để cân bằng công việc và gia đình. Đây là một sự thấu hiểu sâu sắc về bản thân và sự chấp nhận những lựa chọn của một người phụ nữ theo đuổi nghề báo.
Thành tựu sau gian khó
Nhà báo Tạ Quỳnh Tư sau hàng chục năm lăn lộn với nghề, đã sở hữu hầu hết giải thưởng danh giá như giải A Giải Báo chí quốc gia, giải Vàng Liên hoan Truyền hình toàn quốc, Giải Bông sen vàng, Giải thưởng Truyền hình thế giới, VTV Awards... Nhưng với anh, hạnh phúc lớn nhất trong cuộc đời “là có người vợ, người đồng nghiệp đã cùng đồng hành, sẻ chia với nhau bao gian khó, để rồi may mắn đạt được một số thành công nhất định”. Năm 2024, nhà báo Nguyễn Thị Yến bảo vệ thành công luận văn Thạc sĩ tại Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) bằng tác phẩm tốt nghiệp là một bộ phim tài liệu cùng làm với chồng...
Nhà báo Lê Chí Công, người từng đoạt Giải Búa liềm vàng, kể: Sau 3 năm kết hôn, từ một khoản tiền nhỏ tích cóp, hai vợ chồng anh quyết định mua nhà bằng khoản trả góp chiếm tới 70% giá trị nhà. Việc trả nợ lãi và gốc hằng tháng là rất khó khăn, nhưng với quan điểm tự lực và lối sống giản dị, vợ chồng anh đã hoàn tất trả nợ vào năm 2025. Hiện tổ ấm của hai người có hai con “đủ nếp, đủ tẻ”, khỏe mạnh ngoan ngoãn. Nhà báo Phan Thị Dương vẫn ôm máy tính làm việc đến đêm hoặc dậy từ 4-5 giờ sáng khi chồng con đang say giấc để viết bài. Nhưng giờ, chị đã chu toàn hơn khi sắp xếp thời gian hợp lý để tranh thủ dọn dẹp, cơm nước, chăm con mà vẫn giữ được lửa đam mê với từng bài viết, từng tác phẩm.
