Cảm hóa bằng sự nghiêm minh và lòng bao dung
Hiện nay, lực lượng Công an Cà Mau đang gánh vác trọng trách quản lý, giáo dục hơn 900 can, phạm nhân tại các cơ sở giam giữ. Lực lượng Công an các cấp trong tỉnh cũng chủ động phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương để quản lý, giúp đỡ hơn 220 đối tượng chấp hành án tại xã, phường, và hơn 120 đối tượng bị kết án phạt tù còn ngoài xã hội.
Bên cạnh đó, Công an các cấp tại Cà Mau còn quản lý, hỗ trợ cho hơn 4.400 người tái hòa nhập cộng đồng. Đây quả là áp lực không nhỏ, đòi hỏi tư duy quản lý vừa nghiêm cẩn, vừa phải thấm đẫm tinh thần nhân văn.
Theo Đại tá Võ Minh Trí, Trưởng phòng Cảnh sát thi hành án hình sự và hỗ trợ tư pháp Công an tỉnh Cà Mau, công tác giáo dục cải tạo không thể chỉ thực hiện bằng những mệnh lệnh hành chính khô khan. Muốn người lầm lỗi thực sự thức tỉnh cần phải tác động toàn diện từ nhận thức pháp luật, chăm sóc y tế đến ổn định tâm lý.
“Mỗi cán bộ quản giáo phải đóng vai trò vừa là người thầy, vừa là người thân, lấy cảm hóa làm gốc để khơi dậy thiện lương bên trong phạm nhân”, Đại tá Võ Minh Trí chia sẻ.
Để việc cảm hóa đi vào thực chất, chiều sâu và mang lại hiệu quả, thời gian qua, Công an Cà Mau triển khai mô hình dân vận khéo “Tuyên truyền pháp luật cho người sắp chấp hành xong án phạt tù và người bị tạm giữ, tạm giam”.
Tại các buổi sinh hoạt chuyên đề, hàng trăm phạm nhân được phổ biến cặn kẽ các quy định về quyền và nghĩa vụ của người chấp hành xong án phạt tù, kỹ năng tái hòa nhập, phòng ngừa tái phạm, cùng các chính sách nhân đạo như hỗ trợ vay vốn, dạy nghề. Những kiến thức này không chỉ giúp xóa bỏ tâm lý tự ti, mặc cảm mà còn được xem như chiếc “phao cứu sinh” định hình tương lai cho phạm nhân ngay khi bước ra khỏi cổng trại giam.
Song song với việc bồi đắp về nhận thức, các cơ sở tạm giam tại Cà Mau cũng xác định việc chăm lo sức khỏe thể chất và tinh thần cho phạm nhân là nhiệm vụ then chốt để xây dựng môi trường giam giữ lành mạnh.
Biến phương châm thành hành động, gần đây, tại Trại Tạm giam số 2 và Phân trại tạm giam Đầm Dơi (Trại Tạm giam số 1) chủ động phối hợp Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Cà Mau tổ chức chiến dịch tư vấn, xét nghiệm HIV tự nguyện và sàng lọc các bệnh truyền nhiễm cho gần 200 can, phạm nhân trong đợt 1 năm 2026.
Việc chăm lo sức khỏe và tinh thần cho can, phạm nhân không chỉ được thể hiện rõ nét qua từng viên thuốc, từng lời thăm hỏi mà còn qua những giải đấu thể thao, chương trình văn nghệ được tổ chức thường kỳ vào các dịp lễ, Tết. Tất cả tạo nên một hệ sinh thái giáo dục giàu tính hướng thiện, giúp phạm nhân cảm nhận được xã hội chưa từng quay lưng với họ.
Đại tá Nguyễn Văn Chiến, Giám thị Trại tạm giam số 2 Công an tỉnh Cà Mau khẳng định: “Việc chủ động tầm soát và chăm sóc y tế kịp thời không chỉ bảo đảm đầy đủ quyền con người của phạm nhân theo luật định, mà còn giúp họ giải tỏa áp lực tâm lý, yên tâm học tập, cải tạo để sớm được hưởng chính sách khoan hồng”.
Tiếp sức sinh kế, rộng mở cánh cửa tái hòa nhập
Hành trình hoàn lương của người lầm lỗi đối mặt với thử thách rất lớn khi họ đặt chân trở lại xã hội, tái hòa nhập cộng đồng. Thấu hiểu những rào cản về sinh kế và định kiến của cộng đồng, Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động làm cầu nối, tiếp sức cho người mãn hạn tù bằng những hành động mang tính căn cơ.
Sau hơn 2 năm quyết liệt triển khai Quyết định số 22/2023/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người chấp hành xong án phạt tù, lực lượng Công an toàn tỉnh đã phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Chính sách xã hội thẩm định hơn 400 trường hợp đề nghị vay vốn. Trong đó, đã có hơn 310 trường hợp được giải ngân, với tổng số tiền gần 18 tỷ đồng.
Dòng vốn chính sách kịp thời nêu trên đã trở thành “đòn bẩy” làm thay đổi nhiều số phận. Nhiều người trở về tay trắng nhưng nhờ nguồn vốn nghĩa tình đã mạnh dạn đầu tư mô hình sản xuất, chăn nuôi, vươn lên làm giàu chính đáng.
Ngồi bên căn nhà khang trang, ông Mai V.C. (ngụ ấp Trọng Ban, xã Tân Hưng, tỉnh Cà Mau) nghẹn ngào chia sẻ: Khi mới ra tù, tôi hoang mang không biết làm gì để nuôi sống bản thân và gia đình. Nhờ các anh Công an xã hướng dẫn làm thủ tục vay vốn tín dụng để đầu tư chuồng trại chăn nuôi heo, kinh tế gia đình tôi nay đã ổn định. “Sự tin tưởng của chính quyền và lực lượng Công an chính là động lực lớn nhất để tôi quyết tâm làm lại cuộc đời”, ông C. quả quyết.
Bên cạnh đòn bẩy kinh tế, thời gian qua, công tác xét đặc xá (một trong những chủ trương lớn mang đậm tính nhân đạo của Đảng và Nhà nước) được Công an Cà Mau thực hiện một cách công tâm, minh bạch, đúng người, đúng pháp luật. Trong đợt đặc xá năm 2026, Hội đồng xét đề nghị đặc xá Công an tỉnh Cà Mau đã hoàn tất hồ sơ, đề nghị đặc xá cho 34 phạm nhân có quá trình cải tạo tốt, thực sự ăn năn hối cải.
Cầm trên tay quyết định được đề nghị đặc xá, phạm nhân P.V.T. (đang chấp hành án tại Trại tạm giam số 2) bộc bạch trong nước mắt: “Chính sách đặc xá như ánh sáng phía cuối đường hầm, là mục tiêu để chúng tôi quyết tâm cải tạo tốt. Những ngày tháng ở trại, được các cán bộ dạy bảo, chỉ rõ cái sai và hướng dẫn cách làm ăn, tôi đã chuẩn bị sẵn sàng cho ngày trở về. Tôi tự hứa sẽ thành một công dân tốt để không phụ lòng những người đã bao dung, nâng đỡ mình”.
Từ khâu quản lý, giáo dục nghiêm minh và nhân văn trong bốn bức tường giam cho đến việc đồng hành, hỗ trợ sinh kế và trao cơ hội hoàn lương, Công an Cà Mau đã thiết lập nên một quy trình khép kín đầy trách nhiệm và tình người.
Những mầm thiện được gieo trồng, chăm sóc từ trong gian khó hôm nay không chỉ giúp những người từng lầm lỗi tự tin nâng bước ngày trở về, mà còn góp phần lan tỏa những giá trị tốt đẹp về tình người, củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân và giữ gìn sự bình yên bền lâu cho vùng cực nam Tổ quốc.
