Xứng danh di sản văn hóa
Năm 2010, Ủy ban nhân dân tỉnh Bạc Liêu (cũ) và một số tỉnh, thành phố phía nam đã kiến nghị các bộ, ngành chức năng và Chính phủ đề nghị UNESCO công nhận đờn ca tài tử là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Điều đáng mừng là, năm 2013, nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ đã chính thức được UNESCO ghi danh.
Theo các nhà nghiên cứu, để có được kết quả đáng mừng này, phải kể đến công lao đi “tiên phong” của chính quyền tỉnh Bạc Liêu (cũ) và sự ủng hộ rất nhiệt tình của người dân địa phương. Ông Trần Phước Thuận nhiều năm làm Chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian tỉnh Bạc Liêu (cũ), chuyên gia nghiên cứu về đờn ca tài tử cho biết: Vùng đất Bạc Liêu xưa được coi là “cái nôi”, là quê hương của đờn ca tài tử, vì nơi đây đã từng sản sinh ra nhiều nghệ nhân, nghệ sĩ tiền bối. Cũng tại Bạc Liêu từng cho ra đời những bản đờn, những bài ca bất hủ cho đờn ca tài tử, gây dựng thành phong trào sáng tác mạnh mẽ từ đầu thế kỷ XX. Vào thập niên 30 của thế kỷ XX, hoạt động đờn ca tài tử ở Bạc Liêu phát triển cả về số lượng lẫn chất lượng, có tiếng vang khắp Nam Kỳ.
Vào thời kỳ nêu trên, nhạc sĩ Cao Văn Lầu cùng các bạn đồng môn đứng ra thành lập Ban đờn ca tài tử Bạc Liêu, một thời khuấy động phong trào không chỉ trong tỉnh mà có tiếng cả vùng… Đáng chú ý, nhạc sĩ Cao Văn Lầu đã sáng tác ra bản “Dạ cổ hoài lang”, tiền thân của bản vọng cổ và nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ.
Tiếp tục tỏa sáng
Nghệ nhân Đỗ Ngọc Ẩn, Chủ tịch Hội Văn học nghệ thật tỉnh Cà Mau cho biết: Chỉ tính các xã, phường tại Bạc Liêu cũ, hiện nay đã có gần 70 câu lạc bộ, đội, nhóm sinh hoạt đờn ca tài tử với hơn 500 nghệ nhân, tài tử tham gia. Con số này chứng tỏ sức sống mãnh liệt của phong trào tại vùng đất này. “Gần 40 năm gắn bó với đờn ca tài tử, không chỉ riêng bản thân tôi mà nhiều người yêu thích đờn ca tài tử nơi đây đều rất tự hào khi nghệ thuật này được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại. Chính vì vậy, chúng tôi luôn có trách nhiệm giữ gìn và tiếp tục lan tỏa sâu rộng hơn”, ông Ẩn chia sẻ.
Nghệ nhân đờn ca tài tử Từ Duy Toàn, phường Bạc Liêu cho biết, câu lạc bộ đờn ca tài tử của ông sinh hoạt thường xuyên. Từ khi sáp nhập tỉnh và phường đến nay, hầu hết các câu lạc bộ đờn ca tài tử của phường vẫn hoạt động bình thường. Loại hình văn nghệ này đã “ngấm vào máu” ông và nhiều người dân nơi đây. “Tôi mong sao, các cấp chính quyền và ngành chức năng của tỉnh quan tâm hơn nữa bằng những việc làm cụ thể, thiết thực đối với phong trào đờn ca tài tử của địa phương”, nghệ nhân Từ Duy Toàn tâm huyết.
Ông Trần Phước Thuận bày tỏ: "Ngay sau khi hợp nhất hai tỉnh Bạc Liêu và Cà Mau, chúng tôi nhận thấy lãnh đạo tỉnh Cà Mau (mới) vẫn tiếp tục quan tâm đến phong trào đờn ca tài tử của địa phương. Cụ thể, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo các sở, ngành đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án tu bổ, chống xuống cấp Khu lưu niệm nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ và nhạc sĩ Cao Văn Lầu tại phường Bạc Liêu. Bởi, từ nhiều năm nay nơi đây còn là địa điểm du lịch tiêu biểu của tỉnh và khu vực Đồng bằng sông Cửu Long, luôn thu hút đông đảo du khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan. Khu lưu niệm này đã được Hiệp hội Du lịch Đồng bằng sông Cửu Long công nhận là điểm du lịch tiêu biểu và được chính quyền tỉnh công nhận sản phẩm OCOP đạt hạng 4 sao trong lĩnh vực du lịch”.
Đờn ca tài tử ở Nam Bộ nói chung, Bạc Liêu (cũ) nói riêng luôn sống động vì đã “ngấm vào máu thịt” của nhiều thế hệ người dân vùng đất phương nam thân thương này. Điều đó từng được nhiều cán bộ, nhân dân khẳng định trong những dịp trò chuyện với chúng tôi, với du khách mọi miền.
