Tin tức Sản phẩm Câu chuyện phát triển Multimedia Hỏi/Đáp

Môi trường

Định hình đô thị tăng trưởng xanh ở Việt Nam

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết đạt được mục tiêu Net Zero vào năm 2050 và đẩy mạnh chiến lược phát triển bền vững, đô thị tăng trưởng xanh đang được xem là một trụ cột quan trọng. Đây không chỉ là giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu, giảm phát thải… mà còn là yêu cầu nâng cao chất lượng cuộc sống của dân cư đô thị ở nước ta.

Một khu đô thị được phát triển theo xu hướng xanh, thân thiện môi trường.
Một khu đô thị được phát triển theo xu hướng xanh, thân thiện môi trường.

Bài 1: Từ xu hướng tự phát đến định hướng chính sách

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp bất động sản đã tiên phong kiến tạo các khu đô thị xanh, hài hòa giữa thiên nhiên và công nghệ. Nhưng thực tế lại đặt ra không ít câu hỏi về sự thực chất, khi thiếu vắng tiêu chuẩn chung, cơ chế giám sát và chính sách đồng bộ.

Khi doanh nghiệp tiên phong "xanh hóa" đô thị

Từ trên cao nhìn xuống, khu đô thị Gamuda Gardens hiện lên như một ốc đảo xanh giữa nhiều nhà cao tầng và khu dân cư sát đường Vành đai 3 (Hà Nội). Những dãy nhà được bao quanh bởi hồ điều hòa, vườn cây, lối đi bộ phủ bóng mát.

Bên cạnh đó, một số tập đoàn bất động sản cũng tham gia vào cuộc chơi “xanh hóa” bằng cách phát triển các khu đô thị quy mô lớn với thiết kế mở, mật độ xây dựng thấp, ứng dụng công nghệ quản trị và hệ thống vận hành tiết kiệm năng lượng…

Với Vinhomes, một trong những ưu tiên hàng đầu là thiết kế các công trình hướng đến mục tiêu Net Zero. Doanh nghiệp này đã tập trung đẩy mạnh phát triển cơ sở vật chất hiện đại, tổ chức các hoạt động hướng tới bảo vệ môi trường và tích hợp công nghệ hiện đại vào công tác quản lý vận hành. Một trong những nhiệm vụ ưu tiên của Vinhomes là thúc đẩy quá trình khử carbon và nâng cao khả năng phục hồi của đô thị.

Chủ đầu tư Gamuda Land Việt Nam xác định đầu tư bất động sản xanh không chỉ là một xu thế nhất thời, mà là cam kết chiến lược lâu dài. Động lực chính để doanh nghiệp theo đuổi mô hình phát triển xanh là xuất phát từ trách nhiệm xã hội, nhu cầu thị trường. Ngoài ra, vấn đề lợi ích kinh tế dài hạn như tiết kiệm vận hành, tăng giá trị tài sản và thu hút đầu tư cũng là lý do khiến họ kiên định theo đuổi mô hình này.

Theo Phó Vụ trưởng Khoa học, công nghệ, môi trường và vật liệu xây dựng (Bộ Xây dựng) Nguyễn Công Thịnh, cho đến thời điểm này, cả nước đã có khoảng 500 công trình đăng ký là công trình xanh với diện tích sàn xây dựng hơn 10 triệu m2. Tuy nhiên, số lượng công trình xanh ở nước ta mới chỉ ở mức trung bình trong các nước ASEAN và đứng thứ 28 trên thế giới.

Mặc dù vậy, đây cũng là kết quả đáng khích lệ sau chưa đầy 3 năm thực hiện Nghị quyết số 06/NQ-TW ngày 24/1/2022 của Bộ Chính trị về Quy hoạch, xây dựng, quản lý, phát triển bền vững đô thị Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 (nêu rõ việc khuyến khích sử dụng vật liệu xanh, xây dựng và phát triển hạ tầng xanh, công trình xanh, tiêu thụ năng lượng xanh tại đô thị).

Bộ Xây dựng với vai trò là “kiến trúc sư” thể chế, đã tích cực tham mưu, đề xuất và ban hành nhiều văn bản liên quan đến chính sách hỗ trợ, khuyến khích cũng như thiết lập khung pháp lý thúc đẩy tăng trưởng xanh trong lĩnh vực xây dựng và phát triển đô thị.

Những "lỗ hổng" của cơ chế kiểm soát

Một trong những vấn đề lớn nhất trong việc hình thành các đô thị tăng trưởng xanh là “định nghĩa” khu đô thị xanh, công trình xanh. Hiện chưa xây dựng được cơ sở tiêu chuẩn đồng bộ và thống nhất làm quy chuẩn chung cho các dự án trong lĩnh vực này. Điều này dẫn đến nhiều dự án tự gắn mác “xanh”, theo các bộ tiêu chí quốc tế mà không được kiểm soát.

Thực tế các công trình xanh hiện nay cho thấy, việc lựa chọn tiêu chuẩn xanh dựa vào ý chí và năng lực tài chính của chủ đầu tư. Không có tiêu chuẩn bắt buộc và cơ chế giám sát, kiểm tra sau khi công trình đưa vào sử dụng.

Không chỉ vậy, trong quá trình xây dựng, không ít dự án vẫn sử dụng vật liệu truyền thống, tổ chức thi công gây ô nhiễm, hoặc không có hệ thống tái sử dụng nước thải, thu gom rác phân loại… Điều này khiến “mác” đô thị xanh trở nên rời rạc, thiếu tính thực chất.

Một thực tế cần nhìn nhận là các khu đô thị xanh tại Việt Nam hiện nay đều “kén” cư dân. Giá bán căn hộ, chi phí dịch vụ, vận hành tại các khu đô thị này đều cao hơn mặt bằng chung, vượt rất xa so với mức thu nhập của đại bộ phận người lao động. Điều đó khiến đô thị xanh trở thành mô hình “chọn lọc”, chỉ phục vụ cho một số ít người, chưa đúng với tinh thần công bằng và phát triển bền vững.

Mặt khác, trong khi một số khu đô thị mới có khả năng theo đuổi mô hình xanh và thông minh, thì phần lớn các khu đô thị hiện hữu vẫn loay hoay với hạ tầng xuống cấp và thiếu không gian xanh tối thiểu.

Và dù đã có những tín hiệu tích cực từ phía các nhà phát triển dự án, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng do không có một khung chính sách đủ mạnh cho nên mô hình khu đô thị xanh sẽ vẫn tiếp tục phát triển một cách tự phát, thiếu tính đồng bộ.

Thực tế hiện nay cho thấy, Việt Nam rất cần bộ quy chuẩn quốc gia bắt buộc áp dụng đối với các dự án bất động sản xanh. Các tiêu chí xanh như sử dụng năng lượng tái tạo, tiết kiệm nước, vật liệu thân thiện môi trường, hay giảm phát thải CO2 vẫn chỉ nằm ở mức khuyến khích, chưa phải là tiêu chí bắt buộc khi phê duyệt quy hoạch hoặc cấp phép xây dựng.

Không thiếu dự án hiện nay, “xanh” dường như chỉ là một thuật ngữ tiếp thị và tiếp cận các chính sách ưu đãi thay vì một cam kết về phát triển bền vững. Một vài thảm cỏ nhân tạo, vài hàng cây và hồ nước nhỏ... là dự án có thể được quảng bá là “đô thị sinh thái”, “công trình xanh”, “khu dân cư xanh”.

Thậm chí, ở nhiều khu đô thị mới, những khu công viên vốn được quy hoạch thành “lá phổi xanh” cho cả khu dân cư, sau vài năm biến tướng thành nơi kinh doanh dịch vụ…

Hiện nay, hệ thống chứng nhận công trình xanh như của EDGE, LEED, LOTUS… chủ yếu do các tổ chức độc lập thực hiện, trong khi cơ quan quản lý nhà nước chưa có vai trò giám sát hoặc hậu kiểm. Điều này dẫn đến thực trạng “xanh” tự phát, thiếu kiểm soát và minh bạch, ảnh hưởng đến lòng tin của người tiêu dùng cũng như sự lành mạnh của thị trường bất động sản.

Ở nhiều quốc gia phát triển, đô thị xanh không chỉ dừng lại ở những mô hình đơn lẻ, mà là kết quả của chiến lược tổng thể, được hoạch định bài bản và đồng bộ. Chính phủ các nước này đóng vai trò trung tâm trong việc thiết lập hành lang pháp lý chặt chẽ, minh bạch, đồng thời đặt ra các mục tiêu dài hạn gắn với kế hoạch hành động cụ thể, cùng cơ chế kiểm tra, giám sát nghiêm ngặt để bảo đảm hiệu quả thực thi.

Để định hình đô thị tăng trưởng xanh thực chất, chúng ta cần có chiến lược để đưa tiêu chí “xanh” vào các loại hình nhà ở khác có mức chi phí thấp hơn, phù hợp với các đối tượng có thu nhập trung bình và thấp.

Muốn vậy, cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan ban hành chính sách cũng như chính quyền địa phương, nhằm hoàn thiện quy định bắt buộc đối với thiết kế đô thị, hạ tầng, tỷ lệ không gian xanh tối thiểu, sử dụng vật liệu xây dựng bền vững…

(Còn tiếp)

THƯỜNG ĐỨC HIẾU

Tin liên quan

đô thị xanh bất động sản xanh phát triển bền vững công trình xanh quy hoạch đô thị chính sách đô thị

Có thể bạn quan tâm

Bản đồ tâm chấn trận động đất mạnh 3,2 tại xã Bảo Lạc, tỉnh Cao Bằng. (Ảnh: Viện Các Khoa học Trái đất)

Liên tiếp xảy ra các trận động đất tại tỉnh Cao Bằng

Theo Trung tâm Báo tin và Cảnh báo sóng thần (Viện Các Khoa học Trái đất, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam), từ ngày 30/7-3/8 tại tỉnh Cao Bằng liên tục xảy ra ba trận động đất có độ lớn từ 3,2-3,6. Các trận động đất này đều có cấp độ rủi ro thiên tai: 0.

Đại diện các cơ quan tham dự tại Lễ khởi động Dự án thí điểm tái sử dụng nước thải tại khu công nghiệp DEEP C Hải Phòng 2. (Ảnh: ĐỨC TÙNG)

Xây dựng, nhân rộng những khu công nghiệp xanh

Trong bối cảnh nhu cầu nước cho sản xuất tiếp tục gia tăng, còn biến đổi khí hậu và đô thị hóa gây sức ép ngày càng lớn lên nguồn nước, tái sử dụng nước thải sau xử lý đang trở thành một hướng đi quan trọng để tiết kiệm tài nguyên, giảm áp lực môi trường và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

Hạn hán kỷ lục cấp 4 tại Ninh Thuận (cũ) do chịu ảnh hưởng của đợt El Nino hồi năm 2020. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Cảnh báo “đỉnh điểm” của thời tiết cực đoan do El Nino

Trong bối cảnh nhiều nơi trên thế giới phải chật vật chống chọi với mùa nắng nóng kỷ lục năm nay, các chuyên gia khí hậu cảnh báo, năm 2027 có thể trở thành năm nóng nhất được ghi nhận trong lịch sử, do tác động cộng hưởng từ hiện tượng El Nino siêu mạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/8/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa rào, Trung Bộ và Nam Bộ gia tăng nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 3/8/2026: Bắc Bộ tiếp tục mưa rào, Trung Bộ và Nam Bộ gia tăng nắng nóng

Bắc Bộ tiếp tục có mưa rào và dông do rãnh áp thấp vẫn duy trì, mưa tập trung chủ yếu về đêm và sáng. Thanh Hóa và Bắc Nghệ An còn mưa rải rác, trong khi từ Hà Tĩnh trở vào Duyên hải Nam Trung Bộ ban ngày có nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ về chiều tối chỉ còn mưa vài nơi.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/8/2026: Bắc Bộ duy trì mưa dông, Trung Bộ nắng gián đoạn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai ngày 2/8/2026: Bắc Bộ duy trì mưa dông, Trung Bộ nắng gián đoạn

Đêm nay và ngày mai, thời tiết ngày tiếp tục phân hóa giữa các khu vực. Bắc Bộ còn mưa rào và dông rải rác, cục bộ mưa to; Bắc Trung Bộ vẫn có mưa xen nắng, trong khi từ Quảng Trị đến Duyên hải Nam Trung Bộ trời nắng. Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ duy trì hình thái ngày nắng, chiều tối xuất hiện mưa dông rải rác.

Các bạn đoàn viên thanh niên tham gia trồng cây.

Hành trình xanh trong phát triển bền vững tại Quy Nhơn

Chiều 1/8, tại phường Quy Nhơn Nam, tỉnh Gia Lai, Công ty cổ phần đầu tư phát triển hạ tầng Phú Gia đã long trọng tổ chức sự kiện “Hành trình gieo bóng mát - Vun gốc lành, đón đô thị xanh” quy tụ gần 400 đại biểu, người dân trong khu vực cùng tham gia.

Lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026.

Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026 diễn ra tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long

Ngày 31/7, tại Hà Nội, Đài Truyền hình Việt Nam phối hợp Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức lễ công bố Giải Marathon quốc tế VTV LPBank 2026. Giải đấu sẽ diễn ra ngày 30/8 tại Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long (tỉnh Ninh Bình), với chủ đề "Sải bước thăng hoa - qua miền di sản".

Một góc cụm công nghiệp Gia Thuận 1 (xã Gia Thuận, tỉnh Đồng Tháp).

Chiến lược xanh cho các cụm công nghiệp

Theo Bộ Công thương, hiện cả nước có khoảng 730 cụm công nghiệp đã đi vào hoạt động, góp phần tích cực vào việc di dời các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm ra khỏi khu dân cư đông đúc. Tuy nhiên, bức tranh về công tác bảo vệ môi trường tại các cụm công nghiệp vẫn còn nhiều mảng tối.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

[Video] Dự báo thời tiết ngày 31/7/2026: Bắc Bộ hửng nắng, chiều tối mưa dông trở lại; Nam Bộ tiếp tục có mưa dông vào chiều tối

Hôm nay, Bắc Bộ hửng nắng sau nhiều ngày mưa, tuy nhiên mưa dông sẽ quay trở lại từ chiều tối do ảnh hưởng của rãnh áp thấp kết hợp hội tụ gió trên cao. Trung Bộ cũng xuất hiện mưa dông vào chiều tối và đêm, trong khi Nam Bộ tiếp tục có mưa do gió mùa Tây Nam hoạt động.