Định hình cục diện hợp tác, phát triển Việt-Lào trong giai đoạn mới

Phóng viên: Xin Thứ trưởng Ngoại giao cho biết mục đích, ý nghĩa và một số hoạt động chính của chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Nhận lời mời của Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Nhân dân Cách mạng Lào, Chủ tịch nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Thongloun Sisoulith, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào vào ngày 5/2/2026. Chuyến thăm mang ý nghĩa rất quan trọng với quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, nhất là trong việc đề ra định hình cục diện hợp tác, phát triển giữa hai nước trong giai đoạn mới.

Trước hết, chuyến thăm diễn ra trong một thời điểm vô cùng đặc biệt: Ngay sau khi Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào được tổ chức thành công tốt đẹp. Đây là những sự kiện chính trị trọng đại, đánh dấu bước chuyển tiếp quan trọng về tư duy chiến lược, đường lối phát triển và tầm nhìn dài hạn của mỗi Đảng, mỗi nước.

Trong bối cảnh đó, việc Tổng Bí thư Tô Lâm và đoàn đại biểu cấp cao của Đảng, Nhà nước ta chọn Lào là nước đầu tiên đi thăm trong nhiệm kỳ mới - chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên mà Lào đón ngay sau Đại hội XII của bạn, và chỉ hơn một tuần sau khi ta đón tiếp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào - nguyên thủ nước ngoài đầu tiên thăm Việt Nam ngay sau Đại hội XIV, mang ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện rõ sự nhất quán, coi trọng đặc biệt và ưu tiên hàng đầu của Việt Nam đối với quan hệ Việt-Lào.

Chuyến thăm là dịp để hai Đảng, hai nước tiếp tục khẳng định mạnh mẽ truyền thống đoàn kết đặc biệt, gắn bó thủy chung, trước sau như một giữa Việt Nam và Lào - một mối quan hệ gắn bó keo sơn đã được thử thách, tôi luyện và không ngừng bồi đắp qua các giai đoạn lịch sử.

Đồng thời, chuyến thăm thể hiện quyết tâm chính trị cao nhất của Lãnh đạo cấp cao hai Đảng, hai nước trong việc đưa quan hệ phát triển theo hướng ngày càng thực chất, hiệu quả, gắn chặt hơn với yêu cầu phát triển và lợi ích chiến lược lâu dài của mỗi nước. Trong bối cảnh tình hình khu vực và thế giới biến động nhanh, phức tạp, việc hai nước tiếp tục tăng cường gắn bó chiến lược càng có ý nghĩa quan trọng đối với ổn định và phát triển bền vững của mỗi nước và cũng như của khu vực.

Trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư Tô Lâm sẽ có các cuộc hội đàm, hội kiến với lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước Lào nhằm trao đổi toàn diện về tình hình mỗi Đảng, mỗi nước; đánh giá kết quả hợp tác thời gian qua và thống nhất các định hướng lớn trong quan hệ hợp tác giữa hai nước giai đoạn phát triển mới. Hai bên cũng dự kiến ký kết một số văn kiện hợp tác quan trọng giữa các ban, bộ, ngành và địa phương, qua đó tạo nền tảng pháp lý và động lực mới để thúc đẩy hợp tác song phương đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn.

Điểm nhấn quan trọng của chuyến thăm là hai bên sẽ tập trung thúc đẩy cụ thể hóa sâu sắc nội hàm “gắn kết chiến lược”- đã được Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Lào Thongloun Sisoulith nhất trí bổ sung để đưa khuôn khổ quan hệ hai nước lên tầm mức cao mới vào tháng 12/2025 vừa qua. Đây không chỉ là sự khẳng định ở tầm chính trị-đối ngoại, mà còn là định hướng hành động nhằm nâng mức độ liên thông và tương hỗ chiến lược giữa hai nước về phát triển, an ninh và hội nhập.

Phóng viên: Đồng chí đánh giá như thế nào về những thành tựu nổi bật trong quan hệ Việt Nam-Lào thời gian qua?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Nhìn lại thời gian qua, có thể khẳng định rằng, mặc dù phải đối mặt với nhiều biến động và thách thức từ bối cảnh quốc tế và khu vực, quan hệ Việt Nam-Lào vẫn duy trì đà phát triển tích cực, đạt được nhiều thành tựu nổi bật, toàn diện trên hầu hết các lĩnh vực. Những kết quả đó tiếp tục khẳng định chiều sâu chiến lược, mức độ tin cậy chính trị cao và sức sống bền bỉ của mối quan hệ đặc biệt Việt Nam-Lào, Lào-Việt Nam.

Nổi bật trước hết là sự gắn bó chặt chẽ và tin cậy ngày càng cao trong quan hệ chính trị-ngoại giao, giữ vai trò nòng cốt, định hướng tổng thể quan hệ song phương, hai bên đã nâng tầm quan hệ với khuôn khổ “hữu nghị vĩ đại, đoàn kết đặc biệt, hợp tác toàn diện, gắn kết chiến lược” đã phản ánh đầy đủ tầm vóc và chiều sâu của quan hệ song phương. Các chuyến thăm, tiếp xúc cấp cao được duy trì thường xuyên; các cơ chế hợp tác song phương được triển khai hiệu quả.

Việc hai bên thống nhất làm sâu sắc nội hàm “gắn kết chiến lược” đã tạo khuôn khổ định hướng mới, đưa hợp tác bước sang giai đoạn phát triển sâu hơn, gắn chặt hơn giữa tầm nhìn chính trị và lợi ích phát triển. Một điểm đáng chú ý là hợp tác song phương đã chuyển mạnh từ chiều rộng sang chiều sâu, chú trọng hiệu quả thực chất và kết quả cụ thể. Các cơ chế điều phối hợp tác liên ngành được duy trì thường xuyên, giúp kịp thời tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai các thỏa thuận cấp cao và chương trình hợp tác lớn.

Hợp tác quốc phòng-an ninh tiếp tục được củng cố vững chắc, đóng vai trò quan trọng trong bảo đảm ổn định chính trị, trật tự xã hội và an ninh biên giới của mỗi nước. Hai bên duy trì hiệu quả cơ chế phối hợp quản lý biên giới, tuần tra chung, trao đổi thông tin, đào tạo nguồn nhân lực và phối hợp phòng, chống tội phạm xuyên biên giới.

Trên lĩnh vực kinh tế, thương mại đầu tư đạt mức tăng trưởng ấn tượng, có bước phát triển rõ nét. Kim ngạch thương mại song phương tăng trưởng liên tục nhiều năm và lần đầu tiên đạt mốc 3 tỷ USD năm 2025; đầu tư của Việt Nam tại Lào gấp hơn 7 lần so với cùng kỳ năm trước, với tổng số vốn đạt hơn 5,6 tỷ USD, nâng tổng số vốn lũy kế lên 6,21 tỷ USD với 276 dự án, tiếp tục nằm trong nhóm các nhà đầu tư hàng đầu.

Các lĩnh vực giáo dục-đào tạo, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân tiếp tục được thúc đẩy mạnh mẽ, đi vào chiều sâu. Việt Nam mỗi năm cấp hàng nghìn suất học bổng cho lưu học sinh Lào; hàng chục nghìn cán bộ, sinh viên Lào đã và đang học tập tại Việt Nam, tạo nguồn nhân lực và cầu nối hợp tác lâu dài. Hợp tác địa phương ngày càng sôi động với nhiều cặp tỉnh, thành phố kết nghĩa và chương trình hợp tác cụ thể.

Trong khuôn khổ ASEAN cũng như trên các diễn đàn khu vực, Liên hợp quốc và quốc tế, hai nước duy trì sự phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau, cùng chia sẻ, trao đổi và đóng góp về nhiều vấn đề mà khu vực và quốc tế quan tâm, cùng phấn đấu vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và quốc tế, qua đó góp phần nâng cao vị thế và uy tín của mỗi nước.

Phóng viên: Đồng chí có thể chia sẻ về một số kỳ vọng trong hợp tác Việt Nam-Lào sau chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm lần này?

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường: Tôi nghĩ rằng chúng ta hoàn toàn có đầy đủ cơ sở vững chắc để tin tưởng rằng chuyến thăm cấp Nhà nước tới Lào của Tổng Bí thư Tô Lâm lần này sẽ trở thành dấu mốc chính trị quan trọng, tạo xung lực mới và mở ra giai đoạn phát triển mới cho quan hệ Việt Nam-Lào, trong đó trọng tâm là triển khai nội hàm gắn kết chiến lược một cách có trọng tâm, trọng điểm và có cơ chế thực hiện rõ ràng.

Chuyến thăm không chỉ tiếp tục khẳng định quan tâm, ưu tiên chiến lược hàng đầu mà hai nước dành cho nhau trong đường lối đối ngoại, mà còn thể hiện quyết tâm chung trong việc chuyển hóa mối quan hệ đoàn kết đặc biệt từ chiều sâu lịch sử sang chiều sâu của hợp tác phát triển, sự đồng hành chiến lược lâu dài vì mục tiêu tự lực, tự cường và thịnh vượng chung của hai dân tộc.

Trên nền tảng tin cậy chính trị đặc biệt và sự gắn bó thủy chung truyền thống, hai bên sẽ tiếp tục định hình tầm nhìn chung cho chặng đường phát triển mới, tăng cường gắn kết chiến lược, phối hợp chặt chẽ trong hoạch định chính sách và triển khai hợp tác, cùng vững bước trên con đường phát triển đã lựa chọn vì lợi ích lâu dài của mỗi nước cũng như vì hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.

Được thực hiện ngay trong những ngày đầu tiên của nhiệm kỳ mới của lãnh đạo cấp cao cả hai Đảng, hai nước, chuyến thăm mang ý nghĩa định hướng đặc biệt quan trọng, thể hiện rõ quyết tâm chính trị việc gắn kết tầm nhìn chiến lược với chương trình hành động cụ thể, gắn khát vọng phát triển với hiệu quả thực tiễn. Đây sẽ là nền tảng chính trị vững chắc để đưa quan hệ Việt Nam-Lào tiếp tục đi vào chiều sâu, nâng cao hiệu quả và tính bền vững, tương xứng với tầm vóc của mối quan hệ đặc biệt cũng như niềm tin và kỳ vọng của nhân dân hai nước.

Với tầm nhìn chiến lược dài hạn, chuyến thăm hướng tới các mục tiêu rõ nét: Tăng cường trao đổi, thống nhất quan điểm về các vấn đề chiến lược và định hướng lớn trong quan hệ song phương trong bối cảnh mới sau Đại hội XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam và Đại hội XII của Đảng Nhân dân Cách mạng Lào; thúc đẩy hợp tác gắn kết toàn diện trên các lĩnh vực chính trị, quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và giao lưu nhân dân, qua đó mang lại lợi ích thiết thực cho nhân dân hai nước; đồng thời tăng cường phối hợp và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn khu vực và quốc tế, vì hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển ở khu vực và quốc tế, góp phần nâng cao vị thế, uy tín và hình ảnh của mỗi nước trên trường quốc tế.