Phố Hỏa Lò về đêm yên tĩnh, vì trên phố chỉ có duy nhất một số nhà. Ðó là di tích Nhà tù Hỏa Lò. Khi tất cả những bóng đèn được tắt đi, những cánh cửa nặng nề, những hàng rào dây thép gai vốn là nơi ngăn trở chiến sĩ cách mạng xưa với thế giới bên ngoài vẫn được giữ nguyên qua nhiều thập kỷ khiến khách tham quan có cảm giác "rờn rợn". Ðó là cách Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò muốn đem đến cho khách tham quan những trải nghiệm sát với thực tế nhất. Và khi ấy, tua tham quan "Ðêm thiêng liêng 3: Lửa thanh xuân" mới bắt đầu.
Di tích Nhà tù Hỏa Lò là nơi giam cầm nhiều nhà yêu nước, chiến sĩ cách mạng trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập từ tay thực dân Pháp, trong đó có nhiều lãnh tụ cách mạng. Nơi đây, vốn là một "kho" chuyện phong phú về những tấm gương đấu tranh yêu nước. Nhưng phải đến những năm gần đây, Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò mới "kể" những câu chuyện ấy trong những sản phẩm hấp dẫn. Không gian của khu nhà tù với những buồng giam chật hẹp, những bức tường nặng nề, những dụng cụ tra tấn... Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò dùng chính thực tế ấy làm nền cho những hoạt cảnh tái hiện những câu chuyện về cuộc đấu tranh của các chiến sĩ cách mạng. Khách tham quan được xem những hình ảnh về phong trào đấu tranh bằng tuyệt thực khi xưa. Không có vũ khí đấu tranh trực tiếp, những nhà yêu nước ngày ấy chấp nhận cái đói, hoặc cái chết có thể đến để đấu tranh, phản đối những chính sách của thực dân Pháp bằng nhịn ăn. Ở một hoạt cảnh khác là câu chuyện về "Biến nhà tù thành trường học cách mạng". Giặc Pháp giam giữ thân thể, nhưng không thể giam giữ ý chí. Lao tù bỗng trở thành môi trường trui rèn thêm bản lĩnh cách mạng. "Lửa thanh xuân" chính là câu chuyện về ý chí đấu tranh, về khát vọng cống hiến vì đất nước, vì độc lập dân tộc giữa tuổi thanh xuân của những người Cộng sản. Khách tham quan rất xúc động trước hoạt cảnh đồng chí Nguyễn Hoàng Tôn, một người con của vùng Kẻ Bưởi (quận Tây Hồ, Hà Nội) hiên ngang đón nhận cái chết khi mới 17 tuổi. Ðồng chí hiên ngang bước lên máy chém trước cổng Nhà tù Hỏa Lò dõng dạc hô to: "Ðảng Cộng sản Ðông Dương muôn năm!". Ðồng chí còn chào những người ở lại trước khi đón nhận cái chết, khiến pháp trường náo loạn. Một câu chuyện xúc động khác là hoạt cảnh cuộc gặp gỡ của đồng chí Nguyễn Ðức Cảnh và mẹ. Nhiều người không cầm được nước mắt khi chứng kiến hoạt cảnh này.
Ðây là chương trình trải nghiệm du lịch đêm thứ ba mà Ban Quản lý Di tích Nhà tù Hỏa Lò xây dựng để phục vụ khách du lịch. Ngoài những hoạt cảnh, khách du lịch còn được nhập vai tù chính trị, để trải nghiệm sự ngột ngạt, u tối trong các phòng giam, xà lim; trải nghiệm sự gian nan, nguy hiểm khi chui cống ngầm vượt ngục... Chặng cuối của hành trình là lễ tri ân các Anh hùng liệt sĩ trong không gian thiêng liêng tại Ðài tưởng niệm. Du khách sẽ có những phút lắng đọng về hành trình đã qua, để cảm nhận ngọn lửa thanh xuân của chính mình đang rực cháy. Phó Giáo sư Nguyễn Văn Huy (Phó Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và Phát huy giá trị Di sản Văn hóa-Hội Di sản Văn hóa Việt Nam) cho biết: "Chương trình trải nghiệm "Lửa thanh xuân" tại di tích Nhà tù Hỏa Lò có sự sáng tạo, hấp dẫn. Chương trình đã tái hiện lịch sử để mọi người đắm mình trong những câu chuyện của những người tù chính trị, về ý chí kiên cường của các chiến sĩ cách mạng và niềm tin vào tương lai". Việc đổi mới các tua đêm tại Nhà tù Hỏa Lò cũng được các doanh nghiệp lữ hành ủng hộ. Những chương trình trải nghiệm này giúp các doanh nghiệp có nhiều lựa chọn hơn khi phục vụ khách du lịch trong và ngoài nước.
Nếu như trước đây, việc tham quan di tích vốn là một nhà tù thực dân là điều khá xa lạ với khách du lịch, thì với những đổi mới từ tuyên truyền, quảng bá hình ảnh; đổi mới trong trưng bày, giới thiệu di tích; đổi mới trong xây dựng tua, nhất là các tua đêm, di tích Nhà tù Hỏa Lò đang là một trong những địa chỉ du lịch thu hút khách đông nhất khu vực nội thành Hà Nội. Hiện nay, hoạt động trải nghiệm "Ðêm thiêng liêng 3: Lửa thanh xuân" được thực hiện xen kẽ cùng chương trình "Ðêm thiêng liêng 2: Sống như những đóa hoa" vào các tối cuối tuần. Ngoài ra, các cơ quan, đơn vị, đoàn thể có thể đăng ký trải nghiệm vào tối thứ tư hằng tuần.
