“Đệ nhất” Tứ trấn Thăng Long

Nằm ngay trung tâm phố cổ, đền Bạch Mã được xây dựng sớm nhất trong Thăng Long Tứ trấn, gắn với việc Vua Lý Thái Tổ xây thành Thăng Long. Đền thờ vị thần quan trọng nhất của Thăng Long xưa-Thành hoàng của kinh thành. Ngôi đền hiện còn giữ được nhiều hiện vật quý giá.

Di tích đền Bạch Mã.
Di tích đền Bạch Mã.

Truyền thuyết kể rằng, khi Vua Lý Công Uẩn định đô và xây thành Thăng Long, xây thành đến đâu bị sụt lở đến đó. Nhà vua cho cầu thần Long Đỗ-vị thần cai quản thành Đại La (tên cũ của thành Thăng Long). Thần hiển linh thành Bạch Mã (ngựa trắng). Nhà vua cứ theo vết chân ngựa mà xây, thành không lở nữa. Thành xây xong, nhà vua phong thần Long Đỗ là Quốc đô Thành hoàng Đại vương, tức vị Thành hoàng bảo trợ kinh đô. Triều đình cũng cho tu sửa đền thờ thần Long Đỗ. Đó chính là đền Bạch Mã ngày nay. 

Các triều đại quân chủ xưa khi xây thành Thăng Long đã cho dựng bốn ngôi đền, thờ bốn vị thần bảo trợ cho kinh thành ở bốn hướng: đông, tây, bắc, nam của kinh thành. Bốn ngôi đền được người dân gọi là Tứ trấn Thăng Long. Trong đó, đền Bạch Mã là ngôi đền lâu đời nhất, thờ vị thần quan trọng nhất của kinh đô xưa. 

Trải qua những thăng trầm lịch sử, kiến trúc đền Bạch Mã mang dấu ấn đặc trưng của phong cách kiến trúc thế kỷ 19. Dù nằm trên một diện tích không lớn, nhưng đền Bạch Mã giữ nguyên được mặt bằng tổng thể, các hạng mục kiến trúc điển hình của một ngôi đền quan trọng khi xưa. Ngôi đền được xây theo hình chữ Tam, gồm ba dãy nhà song song, bên ngoài là phương đình tám mái. Điểm đặc sắc của công trình kiến trúc này chính là hệ thống mái hình vỏ cua (hình mai con cua) liên kết giữa các hạng mục kiến trúc. 

Điều này tạo sự khép kín, liên hoàn, tăng thêm không gian cho di tích, tạo điểm nhấn khác biệt, hiếm thấy của di tích so với nhiều di tích vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đền hiện còn giữ được nhiều hiện vật có giá trị mang phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ 17 như: 18 bia đá cổ ghi lại việc sửa đền, 17 đạo sắc phong do triều đình nhà Nguyễn ban tặng, cùng nhiều đồ thờ tự quý... Trong đền hiện có một ngựa trắng bằng gỗ lớn, tượng trưng cho thần Bạch Mã và được rước vào những dịp quan trọng. Phía sau đền còn có một chiếc giếng cổ. Đây cũng là điểm được nhiều người tham quan, bởi là một trong số ít giếng cổ còn sót lại trong khu phố cổ. 

Ngay từ khi ra đời, đền Bạch Mã đã gắn với yếu tố hoàng gia, cho nên các hoạt động lễ hội của ngôi đền cũng hết sức độc đáo. Một trong các nghi lễ quan trọng là lễ Tiến xuân ngưu (Dâng trâu mùa xuân) - nghi lễ vừa mang tính cung đình, vừa mang tính dân gian. Lễ Tiến xuân ngưu xưa do triều đình trực tiếp tổ chức. Triều đình tổ chức tế ở đàn tế tại phía đông kinh thành. Quan lại cùng dân chúng các phường rước tượng trâu đất đến đền Bạch Mã làm lễ. Tượng trâu được đặt lên ngai, quan và dân các phường trong kinh thành rước về Ðiện Kính Thiên để tiến vua. Ðoàn rước đi tới đâu thì dân ở hai bên đường mang pháo ra đốt chào đón. Thi thoảng các quan cầm cành dâu lần lượt quất lên mình trâu mấy cái. Dân chúng cứ đến ngày này đều nô nức rủ nhau đi dự đám rước, cho nên nghi lễ là một ngày hội lớn của thành Thăng Long xưa. Nghi lễ này hiện đã được phục dựng một phần.

Do đền nằm ở trung tâm phố cổ, gần các di tích quan trọng như: Ô Quan Chưởng, Ngôi nhà di sản số 87 phố Mã Mây... lại có lịch sử ra đời đặc biệt, đền Bạch Mã (phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm) là một trong những địa chỉ du lịch hấp dẫn của Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Phường Bạch Mai tổ chức đối thoại với người dân về cơ chế chính sách giải phóng mặt bằng Dự án trục không gian Quốc lộ 1A (Ảnh LINH CHI)

Quyết tâm bảo đảm tiến độ dự án trọng điểm

Khối lượng công việc lớn, phức tạp, phải thực hiện trong thời gian ngắn, nhưng nhờ cách làm chủ động, quyết liệt, cùng sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, công tác giải phóng mặt bằng Dự án trục không gian Quốc lộ 1A trên địa bàn phường Bạch Mai (Hà Nội) đã đạt nhiều kết quả quan trọng.

Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - ga Hà Nội (Ảnh BAN QUẢN LÝ ĐƯỜNG SẮT ĐÔ THỊ HÀ NỘI)

Xây dựng các dự án nhà ở bình dân tại khu vực TOD

Phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) là công cụ để tái thiết đô thị, là phương thức tổ chức không gian đô thị. TOD sẽ tác động lớn đến vấn đề nhà ở và thị trường bất động sản. Câu hỏi đặt ra là, liệu có cơ hội cho phân khúc nhà ở vừa túi tiền theo mô hình TOD tại Hà Nội hay không.

Lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội kiểm tra các sản phẩm bánh Trung thu lưu thông trên địa bàn (Ảnh QLTT)

Kiểm soát chặt thị trường bánh Trung thu

Chỉ còn một tuần nữa là đến Tết Trung thu, nhưng sức mua trên thị trường Hà Nội vẫn trầm lắng. Lực lượng quản lý tiếp tục tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn các sản phẩm hàng lậu, mất an toàn thực phẩm... nhằm bảo đảm an toàn cho người tiêu dùng.

Giữ sự hài hòa, phát triển bền vững khi chỉnh trang cảnh quan

Cùng với các phường nội thành, các xã tại Hà Nội đang tích cực lấy ý kiến cộng đồng dân cư về điều chỉnh tổng thể Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, tỷ lệ 1/5.000, đoạn từ cầu Hồng Hà đến cầu Mễ Sở và phương án hướng tuyến Trục đại lộ cảnh quan sông Hồng, tỷ lệ 1/500. Người dân gửi gắm nhiều ý kiến đóng góp tâm huyết.

Học sinh Trường THPT Việt Đức tự tin giao lưu với bạn bè quốc tế đến tham quan, trao đổi học tập tại Hà Nội.

Đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Từ một môn học, tiếng Anh đang được Trường trung học phổ thông (THPT) Việt Đức từng bước đưa vào môi trường giao tiếp, học tập và các hoạt động giáo dục, hướng tới sử dụng như ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.

Cơ quan chức năng của Ủy ban nhân dân xã Đan Phượng kiểm tra việc tháo dỡ, di chuyển tài sản các công trình vi phạm tại thôn Tân Thành.

Tăng cường quản lý đất đai, trật tự xây dựng

Xác định quản lý đất đai, trật tự xây dựng là nhiệm vụ thường xuyên, xã Đan Phượng, thành phố Hà Nội đang tập trung rà soát toàn bộ địa bàn, kiểm tra, phân loại các trường hợp vi phạm để xây dựng lộ trình xử lý cụ thể.

Hồ Hoàn Kiếm, Hà Nội (Ảnh ĐĂNG QUANG)

Bảo tồn, phát huy giá trị cốt lõi, bản sắc của Thủ đô

Quy hoạch tổng thể Hà Nội tầm nhìn 100 năm xác định khu vực trung tâm lịch sử, trong đó hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là không gian có giá trị đặc biệt về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, cảnh quan và có vai trò quan trọng trong cấu trúc đô thị trung tâm Thủ đô.

Lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội chứng kiến Lễ ký thỏa thuận hợp tác giữa các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp.

Khơi thông nguồn lực tài chính, phục vụ tăng trưởng kinh tế

Nhu cầu vốn để triển khai các chương trình, dự án thúc đẩy tăng trưởng của Hà Nội rất lớn. Do đó, cùng với việc tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt của đầu tư công, thành phố cần các giải pháp huy động, tiếp cận, tăng khả năng hấp thụ các nguồn lực ngoài ngân sách, nhất là nguồn vốn tín dụng ngân hàng.

Người dân thôn Vạn Thắng 2 cùng nhau tổng vệ sinh, làm sạch môi trường.

Phát huy khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng môi trường văn minh

Từ việc nhắc trẻ về nhà trước giờ khuya, giữ sạch từng con ngõ, đến việc đoàn kết cùng chăm lo những gia đình còn khó khăn..., tất cả đều là những việc gần gũi, thiết thực với đời sống mà người dân thôn Vạn Thắng 2, xã Cổ Đô (Thành phố Hà Nội) đang thực hiện.

Cảnh sát giao thông xử lý trường hợp học sinh vi phạm an toàn giao thông (Ảnh PHẠM CÔNG)

Tiếp tục tuyên truyền, quyết liệt xử lý vi phạm giao thông

Dù đã tăng cường tuyên truyền bằng nhiều hình thức trực quan sinh động, đồng thời đẩy mạnh xử phạt, nhưng tình trạng vi phạm an toàn giao thông của học sinh và phụ huynh tại Hà Nội vẫn diễn ra phổ biến. Điều này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn nữa.

Cẩn trọng khi xây dựng công trình mới khu vực hồ Hoàn Kiếm

Với định hướng chính là mở rộng không gian công cộng, tăng diện tích cây xanh, kết nối các công trình lịch sử, văn hóa, phát triển hệ thống giao thông hiện đại; đồ án điều chỉnh cục bộ quy hoạch khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận được đông đảo người dân đồng tình, ủng hộ.

Gần 1.000 học sinh tham gia chương trình tìm hiểu về kiến thức sử dụng năng lượng an toàn, tiết kiệm, hiệu quả. (Ảnh: Ban Tổ chức cung cấp)

Gần 1.000 học sinh Hà Nội được trang bị kiến thức sử dụng năng lượng an toàn, tiết kiệm

Ngày 14/9, Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công thương) tổ chức chương trình tuyên truyền “Học sinh với kiến thức sử dụng năng lượng an toàn, tiết kiệm và hiệu quả” tại Trường tiểu học Lĩnh Nam (phường Lĩnh Nam, thành phố Hà Nội), với sự tham gia của gần 1.000 học sinh.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.