“Đệ nhất” Tứ trấn Thăng Long

Nằm ngay trung tâm phố cổ, đền Bạch Mã được xây dựng sớm nhất trong Thăng Long Tứ trấn, gắn với việc Vua Lý Thái Tổ xây thành Thăng Long. Đền thờ vị thần quan trọng nhất của Thăng Long xưa-Thành hoàng của kinh thành. Ngôi đền hiện còn giữ được nhiều hiện vật quý giá.

Di tích đền Bạch Mã.
Di tích đền Bạch Mã.

Truyền thuyết kể rằng, khi Vua Lý Công Uẩn định đô và xây thành Thăng Long, xây thành đến đâu bị sụt lở đến đó. Nhà vua cho cầu thần Long Đỗ-vị thần cai quản thành Đại La (tên cũ của thành Thăng Long). Thần hiển linh thành Bạch Mã (ngựa trắng). Nhà vua cứ theo vết chân ngựa mà xây, thành không lở nữa. Thành xây xong, nhà vua phong thần Long Đỗ là Quốc đô Thành hoàng Đại vương, tức vị Thành hoàng bảo trợ kinh đô. Triều đình cũng cho tu sửa đền thờ thần Long Đỗ. Đó chính là đền Bạch Mã ngày nay. 

Các triều đại quân chủ xưa khi xây thành Thăng Long đã cho dựng bốn ngôi đền, thờ bốn vị thần bảo trợ cho kinh thành ở bốn hướng: đông, tây, bắc, nam của kinh thành. Bốn ngôi đền được người dân gọi là Tứ trấn Thăng Long. Trong đó, đền Bạch Mã là ngôi đền lâu đời nhất, thờ vị thần quan trọng nhất của kinh đô xưa. 

Trải qua những thăng trầm lịch sử, kiến trúc đền Bạch Mã mang dấu ấn đặc trưng của phong cách kiến trúc thế kỷ 19. Dù nằm trên một diện tích không lớn, nhưng đền Bạch Mã giữ nguyên được mặt bằng tổng thể, các hạng mục kiến trúc điển hình của một ngôi đền quan trọng khi xưa. Ngôi đền được xây theo hình chữ Tam, gồm ba dãy nhà song song, bên ngoài là phương đình tám mái. Điểm đặc sắc của công trình kiến trúc này chính là hệ thống mái hình vỏ cua (hình mai con cua) liên kết giữa các hạng mục kiến trúc. 

Điều này tạo sự khép kín, liên hoàn, tăng thêm không gian cho di tích, tạo điểm nhấn khác biệt, hiếm thấy của di tích so với nhiều di tích vùng đồng bằng Bắc Bộ. Đền hiện còn giữ được nhiều hiện vật có giá trị mang phong cách nghệ thuật cuối thế kỷ 17 như: 18 bia đá cổ ghi lại việc sửa đền, 17 đạo sắc phong do triều đình nhà Nguyễn ban tặng, cùng nhiều đồ thờ tự quý... Trong đền hiện có một ngựa trắng bằng gỗ lớn, tượng trưng cho thần Bạch Mã và được rước vào những dịp quan trọng. Phía sau đền còn có một chiếc giếng cổ. Đây cũng là điểm được nhiều người tham quan, bởi là một trong số ít giếng cổ còn sót lại trong khu phố cổ. 

Ngay từ khi ra đời, đền Bạch Mã đã gắn với yếu tố hoàng gia, cho nên các hoạt động lễ hội của ngôi đền cũng hết sức độc đáo. Một trong các nghi lễ quan trọng là lễ Tiến xuân ngưu (Dâng trâu mùa xuân) - nghi lễ vừa mang tính cung đình, vừa mang tính dân gian. Lễ Tiến xuân ngưu xưa do triều đình trực tiếp tổ chức. Triều đình tổ chức tế ở đàn tế tại phía đông kinh thành. Quan lại cùng dân chúng các phường rước tượng trâu đất đến đền Bạch Mã làm lễ. Tượng trâu được đặt lên ngai, quan và dân các phường trong kinh thành rước về Ðiện Kính Thiên để tiến vua. Ðoàn rước đi tới đâu thì dân ở hai bên đường mang pháo ra đốt chào đón. Thi thoảng các quan cầm cành dâu lần lượt quất lên mình trâu mấy cái. Dân chúng cứ đến ngày này đều nô nức rủ nhau đi dự đám rước, cho nên nghi lễ là một ngày hội lớn của thành Thăng Long xưa. Nghi lễ này hiện đã được phục dựng một phần.

Do đền nằm ở trung tâm phố cổ, gần các di tích quan trọng như: Ô Quan Chưởng, Ngôi nhà di sản số 87 phố Mã Mây... lại có lịch sử ra đời đặc biệt, đền Bạch Mã (phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm) là một trong những địa chỉ du lịch hấp dẫn của Thủ đô.

Có thể bạn quan tâm

Đại biểu tham gia ý kiến tại hội nghị đối thoại của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền phường Giảng Võ với các tổ chức chính trị-xã hội và người dân trên địa bàn (Ảnh TIẾN THÀNH)

Kịp thời giải quyết kiến nghị chính đáng của người dân

Thời gian qua, nhiều xã, phường của Hà Nội đã tổ chức hội nghị đối thoại giữa người đứng đầu cấp ủy, chính quyền với các tổ chức chính trị-xã hội và người dân. Các địa phương xác định đây vừa là nhiệm vụ, vừa là kênh thông tin quan trọng để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý trên địa bàn.

Phụ huynh và các cháu thiếu nhi đọc sách tại Thư viện xã Dân Hòa (Hà Nội).

Lan tỏa văn hóa đọc từ những thư viện cộng đồng

Không chỉ là nơi lưu giữ và cho mượn sách, nhiều thư viện cộng đồng ở Hà Nội đang trở thành không gian học tập, giao lưu và kết nối các thế hệ. Từ những phòng đọc do chính quyền cơ sở tổ chức đến mô hình được gây dựng bằng sự tự nguyện của người dân, các thư viện cộng đồng góp phần đưa tri thức đến gần hơn với đời sống.

Khách du lịch tham quan, tìm hiểu sản phẩm của làng nghề Sơn Đồng.

Chủ động định vị thế mạnh, thúc đẩy du lịch

Sơn Đồng là một trong bốn địa phương của Hà Nội được công nhận là thành viên Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Tuy nhiên, so với những làng nghề như Bát Tràng, Vạn Phúc, du lịch Sơn Đồng vẫn còn hạn chế.

Thu ngân sách về đích sớm

Dù mới hết tháng 10 nhưng tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Hà Nội đã đạt 652,2 nghìn tỷ đồng, vượt 0,3% dự toán cả năm và tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước.

Người dân phấn khởi trải nghiệm nhà văn hóa hạnh phúc của phường Phúc Lợi (Ảnh LINH PHẠM)

Phong trào “Dân vận khéo” ngày càng thực chất, hiệu quả

Đổi mới phương thức vận động quần chúng, hướng về cơ sở với mục tiêu cụ thể, những cách làm đó đã giúp phong trào “Dân vận khéo” tại Hà Nội phát huy hiệu quả, góp phần tháo gỡ nhiều việc mới, việc khó để phát triển Thủ đô.

Doanh nghiệp tìm kiếm người lao động tại các phiên giao dịch việc làm trên địa bàn Hà Nội (Ảnh NGUYÊN TRANG)

Kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời

Hiện nhu cầu tuyển dụng lao động trên địa bàn Thành phố Hà Nội khá lớn, nhất là trong các lĩnh vực xây dựng, giao thông, sản xuất, dịch vụ... Các phiên giao dịch việc làm đã và đang được tích cực triển khai, theo từng địa bàn, từng lĩnh vực, nhằm kết nối doanh nghiệp và người lao động hiệu quả, kịp thời nhất.

Tàu điện hoạt động trên tuyến đường sắt đô thị Nhổn-ga Hà Nội (Ảnh THỦY NGUYÊN)

Kiểm soát nguồn vốn, chi phí cho dự án đường sắt đô thị

Tại kỳ họp thứ bảy diễn ra vào ngày 28/10, Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội đã thống nhất sẽ lùi thời gian xem xét, thông qua Nghị quyết về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để đầu tư xây dựng dự án đường sắt quan trọng Thủ đô.

Cơ sở may complet, veston Quang Tiến, xã Chuyên Mỹ.

Phát triển kinh tế làng nghề gắn với du lịch

Từ những đường kim mũi chỉ tạo nên bộ complet, veston lịch lãm đến những sản phẩm khảm trai, sơn mài tinh xảo, giày da và đồ mộc cao cấp, xã Chuyên Mỹ, Thành phố Hà Nội đang gìn giữ một không gian nghề truyền thống giàu bản sắc.

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Giảm áp lực kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10

Dự thảo quy chế tuyển sinh lớp 10 với phương án thi hai môn Toán và Ngữ văn được kỳ vọng giảm áp lực thi cử, giúp học sinh có thêm thời gian phát triển năng lực toàn diện. Về lâu dài, mở rộng cơ hội vào lớp 10 sẽ góp phần giảm sức nóng của kỳ thi, đưa việc học trở về đúng mục tiêu phát triển bản thân.

Chủ động xử lý nhà siêu mỏng, siêu méo

Trong quá trình đầu tư xây dựng, mở rộng các tuyến đường giao thông, trên địa bàn Thành phố Hà Nội phát sinh nhiều căn nhà siêu mỏng, siêu méo, làm xấu mỹ quan đô thị. Để bảo đảm quyền lợi của những người đã nhường đất thực hiện dự án, người dân cần chủ động hợp thửa, hợp khối công trình.

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân thành phố Dương Đức Tuấn trình bày tờ trình tại kỳ họp thứ 7. (Ảnh: Hải Thái Thành)

Đầu tư xây dựng Tổ hợp thể thao đa năng tại Mỹ Đình

Tại kỳ họp thứ 7, ngày 28/10, Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư dự án Đầu tư xây dựng Tổ hợp nhà tập luyện và thi đấu thể thao đa năng tại khu đất 4A2.4 - Khu vận động viên cao cấp Mỹ Đình với diện tích khoảng 4,88ha thuộc phường Từ Liêm.

Đường vành đai 3,5 kết nối với cầu Ngọc Hồi đang được khẩn trương thi công (Ảnh THÀNH ĐẠT)

Đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án đường vành đai 3,5

Sau thời gian chuẩn bị đầu tư và giải phóng mặt bằng, dự án đường vành đai 3,5 đoạn từ Phúc La-Văn Phú đến đường cao tốc Pháp Vân-Cầu Giẽ đang khẩn trương bước vào giai đoạn thi công. Việc hoàn thiện dự án sẽ bổ sung một mảnh ghép quan trọng cho mạng lưới giao thông vành đai của Hà Nội.

Phiên đấu giá đất tại xã Quang Minh (Ảnh NGỌC ANH)

Tăng nguồn thu từ đấu giá đất

Do thị trường bất động sản trầm lắng, công tác đấu giá đất nhằm tăng thu ngân sách, tạo nguồn lực để đầu tư xây dựng hạ tầng, góp phần hoàn thiện các khu đô thị mới và nông thôn tại Hà Nội gặp nhiều khó khăn. Các địa phương đang nỗ lực đấu giá đất trong những tháng cuối năm.

Cô giáo Trịnh Thị Hằng và các em học sinh Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố.

Hành trình gieo chữ bằng tình thương

Sau khi nghỉ hưu, cô giáo Trịnh Thị Hằng vẫn miệt mài đứng lớp tại Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp-Giáo dục thường xuyên Nguyễn Văn Tố, Hà Nội, kiên trì dạy chữ cho những học sinh có hoàn cảnh đặc biệt.

Một phiên tòa giả định được tổ chức tại Trường trung học cơ sở và trung học phổ thông Marie Curie (Ảnh HỆ THỐNG GIÁO DỤC MARIE CURIE)

“Phiên tòa giả định” trong trường học

Trong bối cảnh bạo lực học đường, tội phạm vị thành niên, an toàn trên không gian mạng và nhiều hành vi lệch chuẩn trong giới trẻ diễn biến phức tạp, việc giáo dục pháp luật cho học sinh ngày càng trở nên cần thiết, quan trọng.