Đẩy nhanh cơ chế mua bán điện trực tiếp

Bộ Công thương đang lấy ý kiến, hoàn thiện dự thảo thông tư hướng dẫn để thí điểm cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) từ các dự án năng lượng tái tạo. Cơ chế này cho phép các đơn vị phát điện năng lượng tái tạo (công suất lớn hơn 30 MW) tham gia bán cho khách hàng sử dụng điện với mục đích sản xuất công nghiệp (cấp điện áp từ 22 kV trở lên). Các bên được chủ động đàm phán, thỏa thuận về giá mua bán thông qua hợp đồng dài hạn. Quy mô trong giai đoạn thí điểm mua bán điện trực tiếp dự kiến không vượt quá 1.000 MW.

Các doanh nghiệp sản xuất năng lượng tái tạo vẫn chưa được bán điện trực tiếp. Ảnh: NGUYỆT ANH
Các doanh nghiệp sản xuất năng lượng tái tạo vẫn chưa được bán điện trực tiếp. Ảnh: NGUYỆT ANH

Trong bối cảnh Việt Nam cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, việc chúng ta phải tăng nguồn điện năng lượng tái tạo, giảm điện than sẽ được hoạch định lại trong Quy hoạch điện VIII. Điều này khiến ngành điện phải chịu áp lực về giá khi giá mua điện từ nguồn năng lượng tái tạo cao hơn nhiều so các nguồn điện truyền thống…

Vậy, giải pháp nào đáp ứng được tiêu chí trên. Theo nhiều chuyên gia và doanh nghiệp ngành năng lượng, chúng ta chỉ còn cách đẩy nhanh cơ chế mua bán điện trực tiếp.

Cơ hội thu hút “đại bàng”

Theo một chuyên gia, kỹ thuật không phải là vấn đề vướng mắc hiện nay, mà là việc giải quyết bài toán về pháp lý khi áp dụng DPPA ở Việt Nam. Cần mở những cơ chế riêng để thúc đẩy nhanh cơ chế này, vừa góp phần giảm áp lực, giảm công suất cho những nhà máy điện năng lượng tái tạo trong vùng quá tải, vừa tạo sự cạnh tranh về giá, thúc đẩy giá giảm.

Đại diện một doanh nghiệp FDI lớn tại Việt Nam cũng cho biết, khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu hai năm qua đang khiến các tập đoàn đa quốc gia đẩy nhanh tiến độ điều chỉnh chuỗi cung ứng. Khi lựa chọn điểm đến đầu tư trong 10-20 năm tới thì chắc chắn một trong các yếu tố họ cân nhắc và xem xét là chính sách năng lượng tái tạo. Do đó, trong tương lai, điều kiện tiếp cận mua năng lượng sạch trực tiếp là yếu tố được tính toán trong quyết định đầu tư vào Việt Nam.

Ở một khía cạnh khác, năng lượng sạch dần trở thành một yêu cầu quan trọng. Khách hàng từ các nước phát triển đang ngày càng khó tính hơn. Họ yêu cầu sản phẩm được sản xuất từ năng lượng sạch, đặc biệt là các thương hiệu đa quốc gia. Năng lượng sạch là điều kiện tiên quyết để thu hút “tài chính xanh”. Các quỹ đầu tư có thể điều chỉnh kế hoạch đầu tư nếu doanh nghiệp không thể hiện nỗ lực giảm phát thải carbon. Bởi vậy, việc giúp doanh nghiệp tiếp cận năng lượng sạch thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp, đáp ứng các cam kết với người tiêu dùng, đang ngày càng trở nên cấp thiết và quyết định đến môi trường đầu tư ở Việt Nam.

Thực tế, đầu năm nay, 29 thương hiệu đa quốc gia, gồm Nike, H&M, Tommy Hilfiger… đã gửi thư cho Chính phủ kêu gọi Việt Nam mở bán điện tái tạo bằng việc thông qua cơ chế mua bán điện trực tiếp DPPA.

Thị trường toàn cầu đang cho thấy mô hình kinh tế một nước nghèo cung cấp lao động và năng lượng giá rẻ không còn là điều kiện duy nhất để thu hút đầu tư. Cam kết của Thủ tướng Phạm Minh Chính tại COP26 cũng gửi đi tín hiệu tốt về xu hướng phát triển bền vững của Việt Nam. Thông qua cơ chế thí điểm mua bán điện trực tiếp DPPA sẽ thay đổi thương hiệu Việt Nam trên bản đồ chuỗi cung ứng thế giới theo hướng tăng trưởng xanh, giúp giữ chân các nhà sản xuất có thương hiệu toàn cầu.

Cần một cơ chế thí điểm

Bàn về vấn đề này, ông Hà Đăng Sơn (Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu năng lượng và Tăng trưởng xanh, Phó Giám đốc dự án Vleep, có chức năng hỗ trợ kỹ thuật xây dựng cơ chế DPPA) cho biết, ngày càng nhiều tập đoàn quốc tế quan tâm đến việc sử dụng năng lượng tái tạo và coi đó là một trong những yếu tố quyết định đầu tư. Nếu DPPA được thí điểm ở Việt Nam thì đó sẽ là bước hiện thực hóa các cam kết quốc tế tại COP 26. Tuy nhiên, Luật Điện lực hiện chưa cho phép mua bán điện trực tiếp ở Việt Nam. 

Do đó, nếu áp dụng DPPA thì Chính phủ phải cho phép một cơ chế thí điểm vượt qua khuôn khổ của pháp luật, diễn ra trong một quy mô và thời gian xác định. Sau đó mới có thể nhân rộng, thậm chí là sửa đổi luật pháp.

Theo ông Sơn, hai bên mua-bán sẽ phải tự đàm phán theo cơ chế thị trường. Cơ sở tham chiếu giá sẽ là giá bán điện sản xuất đang được Bộ Công thương quy định. Tương tự, giá truyền tải điện và vận hành mà các bên phải trả cho EVN được tham chiếu theo giá chung hiện tại. Việc tự đàm phán theo cơ chế thị trường, dựa vào khung giá tham chiếu phổ biến. 

Tương tự, một chuyên gia ngành năng lượng cho rằng, DPPA được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích cho các bên tham gia, bao gồm khách hàng, nhà đầu tư phát triển điện và nền kinh tế. Thực hiện việc mua bán điện trực tiếp sẽ giúp các khách hàng sử dụng điện có cam kết hoặc mục tiêu sử dụng năng lượng sạch, phát triển bền vững có thể tiếp cận và mua trực tiếp một lượng điện từ nguồn phát điện năng lượng tái tạo thông qua một hợp đồng song phương dài hạn.

Trong bối cảnh cần tăng nguồn điện năng lượng tái tạo để bảo đảm hiện thực hóa cam kết của Thủ tướng Chính phủ tại COP 26, chỉ còn cách đẩy nhanh DPPA để giảm “gánh nặng” về chi phí-nguyên nhân phải tăng giá điện. 

Về vấn đề này, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cho biết, thị trường điện cạnh tranh đang bước vào giai đoạn thứ 3, đó là thị trường mua bán lẻ điện trực tiếp. Trong giai đoạn 2022-2025, mô hình này sẽ thí điểm. Vấn đề truyền tải độc quyền nhà nước cũng sẽ được Quốc hội xem xét trong thời gian tới, nên EVN cũng đang có những chuẩn bị nhằm đáp ứng mục tiêu này.

Có thể bạn quan tâm

Hiệp hội Dệt may Việt Nam vẫn duy trì được mức xuất siêu 9,2 tỷ USD. Ảnh: NAM NGUYỄN

Hướng tới mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu

Trong sáu tháng đầu năm 2026, hoạt động thương mại quốc tế chịu nhiều tác động từ biến động địa - chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, các tiêu chuẩn kỹ thuật ngày càng khắt khe và sự dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu. Những yếu tố này vừa tạo ra thách thức, vừa mở ra nhiều cơ hội mới cho hàng hóa Việt Nam nếu doanh nghiệp chủ động thích ứng, nâng cao năng lực cạnh tranh và đáp ứng tốt các yêu cầu của thị trường.

Tự mở kênh bán hàng trực tuyến

Mặc dù các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn như Shopee, TikTok Shop, Lazada, Tiki… đang bao trùm thị trường nhưng không ít đơn vị kinh doanh vẫn thiết lập một kênh bán hàng riêng cho mình.

Toàn cảnh Hội thảo “Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp” do Báo Nhân Dân phối hợp Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức.

"Tăng trưởng 2 con số - Động lực từ doanh nghiệp"

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về một môi trường kinh doanh thật sự thông thoáng, minh bạch và khuyến khích đổi mới sáng tạo. Khi doanh nghiệp được “cởi trói”, nguồn lực đầu tư, năng lực sản xuất và khát vọng vươn lên của khu vực tư nhân sẽ chuyển hóa thành động lực tăng trưởng bền vững cho đất nước.

Doanh nghiệp bất động sản đang phải cạnh tranh quyết liệt hơn để thu hút vốn. Ảnh: NAM ANH

Dòng vốn triệu USD đổi “khẩu vị”

Thị trường mua bán sáp nhập (M&A) bất động sản đang bước sang một chu kỳ thận trọng hơn. Nhà đầu tư yêu cầu dự án phải chứng minh được pháp lý, tiến độ, hiệu quả khai thác và dòng tiền.

Khi đa dạng trở nên cấp thiết

Hiện tượng cổ phiếu (CP) vốn hóa lớn, đầu ngành (blue chip) giảm sàn, mất giá xuất hiện khá nhiều trong năm 2026 này. Đây vốn là những CP có rủi ro thấp, nhưng đứng trước những biến động bất ngờ, nhà đầu tư (NĐT) cần có những giải pháp để bảo vệ danh mục, mà đa dạng hóa có thể là lựa chọn mang tính cấp thiết.

Các sản phẩm dệt may từ nguyên liệu sợi tre được khách nước ngoài quan tâm. Ảnh: HẢI NAM

Hướng tới mở rộng thị trường nước ngoài

Nền tảng số về phát triển thị trường nước ngoài do Vụ Phát triển Thị trường nước ngoài (TTNN), Bộ Công thương và hệ thống các cơ quan Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài phối hợp vận hành, là sáng kiến góp phần tìm kiếm cơ hội giao thương quốc tế. Nền tảng cung cấp dữ liệu xuất nhập khẩu, tin tức thị trường và các báo cáo chuyên sâu cho doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng và các cơ quan quản lý.

Xây dựng sâm Ngọc Linh thành thương hiệu quốc gia

Ngày 2/7, Viện Hóa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (Viện Hàn lâm) đã ký kết Thỏa thuận hợp tác nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ với Tập đoàn Y dược sâm Ngọc Linh Việt Nam. Sự kết hợp nghiên cứu được kỳ vọng sẽ tạo động lực mới cho hoạt động nghiên cứu ứng dụng, nâng cao giá trị dược liệu Việt Nam, đặc biệt là sâm Ngọc Linh.

Trải nghiệm làm tăng giá trị

Một người đang sinh sống tại Nha Trang, có dịp vào TP Hồ Chí Minh công tác và đi chợ đã bất ngờ khi thấy giá một số loại hải sản ở chợ ngang bằng, có khi còn rẻ hơn tại Nha Trang, dù mức độ tươi ngon, chất lượng là như nhau. Thực tế, nếu quá trình bảo quản, vận chuyển và tiêu thụ vận hành tối ưu thì vẫn đưa ra thị trường được các sản phẩm hải sản tươi với giá phải chăng. Và từ đây cũng đặt ra vấn đề, yếu tố giá bán, dù quan trọng, nhưng không phải quyết định tất cả hành vi mua.

Lượng du khách nước ngoài tăng cao làm cho sức cầu trong nước có xu hướng cải thiện. Ảnh: NAM NGUYỄN

Động lực để kinh tế bứt tốc nửa cuối năm

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026, nền kinh tế cần tiếp tục phát huy hiệu quả các động lực truyền thống, đồng thời khơi thông các động lực tăng trưởng mới trong nửa cuối năm.

Đồ họa: KHIẾU MINH

Từ thu nhập trung bình cao đến quốc gia phát triển

Việc Ngân hàng Thế giới (WB) xếp Việt Nam vào nhóm quốc gia có thu nhập trung bình cao là sự ghi nhận hành trình gần 40 năm đổi mới, đồng thời mở ra chặng đường phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức.

Không ít người vẫn coi việc sử dụng các sản phẩm phim ảnh, âm nhạc cho đến phần mềm máy tính miễn phí là điều bình thường. Ảnh: NAM ANH

Tạo dựng văn hóa tôn trọng sáng tạo

Xem phim trên các trang web miễn phí, tải sách điện tử hay sử dụng phần mềm không bản quyền từng là những hành vi phổ biến. Khi khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số trở thành động lực phát triển đất nước, nhận thức về giá trị của tài sản trí tuệ cũng đang thay đổi.

Tâm lý e ngại ban đầu đối với xăng E10 dần được xóa bỏ thông qua công tác truyền thông và thực tế sử dụng. Ảnh: KHIẾU MINH

Hoàn thiện cơ chế triển khai xăng E10 trên toàn quốc

Sau một tháng triển khai bán xăng sinh học E10 trên phạm vi toàn quốc (từ ngày 1/6), thị trường đã ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực về tiêu thụ, nguồn cung và vận hành hệ thống phân phối. Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả bước đầu, vấn đề bảo đảm nguồn cung ethanol cũng như những khó khăn của hệ thống bán lẻ đang đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện cơ chế để lộ trình chuyển đổi diễn ra bền vững.

Việc nâng trần lên 40% sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa cho vay trung, dài hạn. Ảnh: NGUYỆT ANH

Hướng đi của dòng tiền mới được “mở van”

Việc nâng trần vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn được đánh giá sẽ mở thêm không gian tín dụng, với hơn 1 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cũng đặt ra lo ngại về hướng đi của lượng vốn mới này.

Số hóa hỗ trợ phát triển kinh tế di sản

Trong phát triển kinh tế di sản, hoạt động số hóa góp phần quan trọng vào việc bảo tồn, phát triển, để các di sản đem lại lợi ích về mặt kinh tế. Thực tiễn tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ 6 diễn ra tại tỉnh Khánh Hòa từ 26 đến 28/6 là minh chứng sống động cho lợi ích của số hóa di sản.

Triển khai chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất

Triển khai chính sách gia hạn nộp thuế, tiền thuê đất

Cục Thuế vừa ban hành công điện yêu cầu Thuế các tỉnh, thành phố cùng các đơn vị trực thuộc khẩn trương triển khai Nghị định số 245/2026/NĐ-CP của Chính phủ về gia hạn thời hạn nộp thuế giá trị gia tăng (GTGT), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN), thuế thu nhập cá nhân (TNCN) và tiền thuê đất trong năm 2026 nhằm hỗ trợ doanh nghiệp, hộ và cá nhân kinh doanh vượt qua khó khăn, duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Hàng tồn kho là một trong những nguyên nhân khiến lợi nhuận chưa thể chuyển hóa thành tiền mặt. Ảnh: NAM ANH

Dòng tiền mới là phép thử

Dù lợi nhuận vẫn hiện hữu trên báo cáo tài chính, nhưng dòng tiền kinh doanh của nhiều doanh nghiệp bất động sản lại tiếp tục âm. Khoảng cách kéo dài giữa “lãi trên sổ sách” và “tiền thật” có thể biến thành áp lực thanh khoản, đặc biệt với doanh nghiệp có nợ ngắn hạn lớn.

Đại học Bách khoa là một trong những trung tâm đào tạo và nghiên cứu chip bán dẫn (IC) trọng điểm của Việt Nam. Ảnh: ANH QUÂN

Xây dựng năng lực tự chủ bán dẫn

Việt Nam đã có đội ngũ thiết kế vi mạch, nhưng khoảng cách từ bản thiết kế đến con chip hoàn chỉnh vẫn là nút thắt lớn. Sự ra đời của Trung tâm Quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho mục tiêu tự chủ công nghệ.

Thị trường điện Việt Nam vẫn có sức hút đáng kể đối với dòng vốn tư nhân.

Mở khung chính sách cho năng lượng

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhóm các nhà đầu tư năng lượng quy mô lớn - từ điện gió ngoài khơi đến điện khí LNG - tiếp tục gửi nhiều kiến nghị liên quan đến tín dụng, bảo đảm đầu tư và hợp đồng mua bán điện.

Các doanh nghiệp vừa và nhỏ vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận tín dụng xanh. Ảnh: NGUYỆT ANH

Nút thắt “tiêu chí” của dòng vốn xanh

Tín dụng xanh tại Việt Nam tăng trưởng tích cực nhưng chủ yếu tập trung vào các dự án lớn. Doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận do nút thắt tiêu chí về môi trường, dữ liệu và quản trị.

Hiểu rõ câu chuyện nâng hạng

Việc thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam được nâng hạng, về tổng thể sẽ mang tính tích cực. Nhưng như nhiều chuyên gia chứng khoán và những người có uy tín trên thị trường khẳng định, nâng hạng vốn dĩ là câu chuyện dài. Mà đã là câu chuyện dài thì sẽ có từng phần khác nhau, và tất nhiên có cả những kịch tính, bất ngờ.