Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao tại Lâm Đồng hiện nay không còn là mô hình thí điểm, mà đã trở thành trụ cột phát triển của tỉnh. Tính đến đầu năm 2026, diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ cao trên địa bàn đạt hơn 107.300 ha, chiếm gần 40% tổng diện tích gieo trồng, trong đó khoảng 1.200 ha được tổ chức theo mô hình nông nghiệp thông minh.
Cùng với việc mở rộng về quy mô, Lâm Đồng đặc biệt chú trọng chuẩn hóa quy trình sản xuất. Diện tích đạt các chứng nhận VietGAP, 4C, hữu cơ đã vượt 143.353 ha. Hệ thống tiêu chuẩn này không chỉ giúp kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm, mà còn tạo nên thương hiệu và uy tín, nâng cao giá trị sản phẩm để nông sản chinh phục những thị trường khó tính.
Công tác truy xuất nguồn gốc, cấp mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói cũng được tỉnh triển khai bài bản. Đến nay, tỉnh đã có 954 mã số vùng trồng xuất khẩu trên diện tích hơn 45.000 ha và 339 mã số đóng gói đạt chuẩn, nhiều đơn vị đạt chứng nhận HACCP, ISO 22000. Hạ tầng truy xuất nguồn gốc được hoàn thiện đã nâng tầm quản trị, minh bạch hóa chuỗi cung ứng, tạo chuyển biến mạnh về chất, đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.
Điều làm nên sự khác biệt của nông nghiệp Lâm Đồng là việc ứng dụng đồng bộ các giải pháp công nghệ hiện đại. Hệ thống nhà kính, nhà lưới được đầu tư quy mô lớn; tưới nhỏ giọt kết hợp châm phân tự động, thủy canh, cảm biến môi trường, IoT quản lý dinh dưỡng và vi khí hậu được triển khai rộng rãi. Ở nhiều trang trại, toàn bộ quy trình sản xuất được số hóa, từ khâu xuống giống đến thu hoạch, đóng gói; nhật ký canh tác được cập nhật theo thời gian thực, dịch hại được kiểm soát bằng công nghệ sinh học... Nhờ đó, sản xuất nông nghiệp tại các nhà vườn, nông trại đã có những cải thiện rõ rệt, đạt hiệu quả cao, có sự thay đổi căn bản về chất trong tổ chức sản xuất. Cụ thể, lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật giảm khoảng 20%, nước tưới tiết kiệm từ 30 đến 50%, trong khi lợi nhuận tăng hơn gấp đôi so với phương thức truyền thống. Giá trị sản xuất bình quân đạt hơn 450 triệu đồng/ha/năm; riêng rau ứng dụng công nghệ cao mang lại thu nhập từ 500 triệu đến 1 tỷ đồng/ha.
Thực tiễn sản xuất cho thấy, công nghệ không chỉ giúp nâng cao năng suất, mà còn thay đổi căn bản cách làm của nông dân. Trước đây, sản xuất phụ thuộc nhiều vào thời tiết và thương lái, nhưng nay người sản xuất ký hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp, mọi quy trình đều được theo dõi qua phần mềm quản lý. Nhờ kiểm soát tốt chất lượng, sản phẩm ổn định đầu ra, thu nhập của nhà vườn từng bước được nâng cao. Năm 2025, Lâm Đồng tiếp tục giữ vai trò trung tâm sản xuất rau, hoa lớn nhất cả nước với sản lượng rau gần 3,5 triệu tấn; sản lượng hoa hơn 4,6 tỷ cành. Cùng với tăng về lượng, giá trị gia tăng cũng được cải thiện nhờ sự tham gia ngày càng sâu của doanh nghiệp vào chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ.
Theo lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường Lâm Đồng, chương trình nghiên cứu và sản xuất giống đã tạo chuyển biến quan trọng trong cơ cấu ngành. Nhiều lĩnh vực như giống rau, hoa, vật nuôi, thủy sản từng bước làm chủ công nghệ, chủ động nguồn cung chất lượng cao cho sản xuất hàng hóa quy mô lớn. Đặc biệt, các cơ sở nuôi cấy mô trên địa bàn tỉnh mỗi năm cung ứng hơn 50 triệu cây giống; trong đó có hơn 35 triệu cây được xuất khẩu, mang về doanh thu khoảng 10 triệu USD. Đây là sự khẳng định vị thế thương hiệu giống cây của Lâm Đồng trên thị trường quốc tế. Hoa Đà Lạt đã có mặt tại hơn 23 quốc gia, trong đó có những thị trường yêu cầu cao như Nhật Bản, Australia và châu Âu. Thương hiệu “Đà Lạt-Kết tinh kỳ diệu từ đất lành” từng bước được định vị không chỉ bằng khí hậu ôn hòa mà còn bằng nền tảng khoa học-công nghệ hiện đại.
Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng Lê Trọng Yên cho biết, với lợi thế đặc thù, thời gian tới ngành nông nghiệp phải chuyển mạnh từ tư duy sản xuất sang tư duy kinh tế nông nghiệp; xác lập kịch bản tăng trưởng dựa trên công nghệ, thị trường và chuỗi giá trị. Sự gắn kết giữa “bốn nhà” là Nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân phải được cụ thể hóa bằng các hợp đồng liên kết, dự án đầu tư và chương trình chuyển giao kỹ thuật, tạo nền tảng để nông nghiệp công nghệ cao phát triển bền vững, tránh tình trạng manh mún, tự phát.
Trong chiến lược phát triển giai đoạn 2025-2030, Lâm Đồng sẽ tiếp tục tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng xanh, công nghệ cao và kinh tế tuần hoàn; đặt mục tiêu mở rộng diện tích sản xuất ứng dụng công nghệ cao từ 107.300 ha tăng lên hơn 150.000 ha, tổ chức lại sản xuất theo chuỗi khép kín và phấn đấu 70% sản lượng nông sản chủ lực được chế biến sâu. Tái cơ cấu ngành gắn với kinh tế tuần hoàn, giảm phát thải, thích ứng biến đổi khí hậu là yêu cầu xuyên suốt. Tiếp tục huy động các nguồn lực xã hội, triển khai cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư nông nghiệp hữu cơ và tuần hoàn để phát huy lợi thế, tiềm năng, tạo ra dư địa lớn hơn nữa cho sự phát triển trong tương lai.
Hiện toàn tỉnh có 17 vùng sản xuất và 10 doanh nghiệp được công nhận ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao, tạo sức hút đối với các nhà đầu tư trong và ngoài nước. Mô hình kết hợp nông nghiệp công nghệ cao với du lịch canh nông đang mở ra hướng đi mới để gia tăng giá trị dịch vụ và quảng bá hình ảnh địa phương.
Theo Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Trần Quang Duy, trong năm 2026, Lâm Đồng phấn đấu đạt 119.000 ha sản xuất công nghệ cao; sản lượng lương thực đạt hơn 1,43 triệu tấn; rau gần 3 triệu tấn; cà-phê hơn 1,05 triệu tấn; cây ăn trái khoảng 1,3 triệu tấn. Chăn nuôi phát triển theo hướng công nghiệp, an toàn sinh học; thủy sản khai thác và nuôi trồng bền vững. Cùng với đó, tỉnh tăng cường hợp tác với các tổ chức quốc tế, viện nghiên cứu và các địa phương khu vực Tây Nguyên-Nam Trung Bộ nhằm quản lý tài nguyên hiệu quả, ứng phó biến đổi khí hậu và thu hút nguồn lực công nghệ, tài chính, tri thức mới.
Từ những cánh đồng thông minh, hệ thống nhà kính hiện đại đến chuỗi liên kết giá trị ngày càng hoàn thiện, cho thấy nông nghiệp Lâm Đồng đang chuyển mình mạnh mẽ. Lâm Đồng đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm nông nghiệp công nghệ cao hàng đầu cả nước, đóng góp tích cực vào bảo đảm an ninh lương thực, nâng cao giá trị nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.
