Sửa đổi một số quy định về thủ tục công chứng theo hướng đơn giản hóa
Về các nội dung cơ bản của dự thảo Luật, liên quan đến nội dung sửa đổi, hoàn thiện, Thứ trưởng Tư pháp Đặng Hoàng Oanh cho biết dự thảo sửa đổi các quy định để đẩy mạnh thực hiện nguyên tắc phân quyền trong quản lý nhà nước về công chứng, phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp trong việc thành lập và hoạt động của tổ chức hành nghề công chứng, bao gồm:
Sửa đổi quy định về thẩm quyền công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên tại các Điều 11, 13, 16 và 17 của Luật Công chứng năm 2024 theo hướng phân quyền triệt để cho địa phương.
Cụ thể là quy định rõ trong Luật về thẩm quyền công nhận tương đương đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hoặc chuyển từ thẩm quyền của Bộ trưởng Tư pháp thành thẩm quyền của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh (đối với việc bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên).
Bên cạnh đó, sửa đổi một số quy định về tổ chức hành nghề công chứng, quy định về đơn vị hành chính cấp huyện/địa bàn cấp huyện được thay bằng đơn vị hành chính cấp xã/địa bàn cấp xã; trường hợp thay đổi trụ sở của Văn phòng công chứng thì có thể thay đổi sang đơn vị hành chính cấp xã khác nơi không có tổ chức hành nghề công chứng và đơn vị hành chính cấp xã nơi văn phòng công chứng đang đặt trụ sở vẫn còn ít nhất 1 tổ chức hành nghề công chứng đang hoạt động.
Dự thảo Luật cũng sửa đổi một số quy định về thủ tục công chứng theo hướng đơn giản hóa, quán triệt nguyên tắc khai thác, sử dụng dữ liệu trong quá trình nộp hồ sơ và giải quyết yêu cầu công chứng, nhưng vẫn bảo đảm các nguyên tắc cơ bản của mô hình công chứng nội dung.
Cụ thể, sửa đổi khoản 3 Điều 68 của Luật Công chứng năm 2024 theo hướng cho phép cung cấp bản gốc văn bản công chứng cho cơ quan tiến hành tố tụng có yêu cầu để phục vụ việc xác minh, giám định tài liệu trong quá trình tiến hành tố tụng.
Sửa đổi quy định về cơ sở dữ liệu công chứng theo hướng thay 2 cơ sở dữ liệu công chứng (của Bộ Tư pháp và của địa phương) bằng 1 cơ sở dữ liệu công chứng do Bộ Tư pháp xây dựng và quản lý tập trung, thống nhất từ Trung ương đến địa phương.
Về nội dung bổ sung, Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh cho biết, dự thảo Luật bổ sung quy định về sử dụng dữ liệu thay thế khi giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng tại khoản 7a Điều 42 của dự thảo Luật. Theo đó, trường hợp đã có dữ liệu về các thông tin trong thành phần hồ sơ yêu cầu công chứng trong các cơ sở dữ liệu được cơ quan chủ quản cơ sở dữ liệu công bố đủ điều kiện khai thác thì người yêu cầu công chứng không phải cung cấp các giấy tờ có chứa các thông tin đó.
Công chứng viên tiếp nhận hồ sơ yêu cầu công chứng khai thác, sử dụng thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia và các cơ sở dữ liệu đã được công bố khác để xem xét, giải quyết hồ sơ yêu cầu công chứng; không yêu cầu xuất trình bản chính các giấy tờ để đối chiếu theo quy định tại khoản 7 Điều này.
Công chứng viên chỉ được yêu cầu người yêu cầu công chứng bổ sung thành phần hồ sơ yêu cầu công chứng trong trường hợp không khai thác được thông tin trong ngày giải quyết yêu cầu công chứng hoặc thông tin khai thác được không đầy đủ, không chính xác.
Về nội dung phân cấp, phân quyền, theo Thứ trưởng Đặng Hoàng Oanh, các nhiệm vụ về công nhận tương đương đối với người được đào tạo nghề công chứng ở nước ngoài, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm công chứng viên được phân quyền từ Bộ trưởng Tư pháp cho Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Đồng thời, quy định Ủy ban nhân dân cấp tỉnh chủ động ban hành Đề án quản lý, phát triển các tổ chức hành nghề công chứng phù hợp với quy định của Luật, các văn bản hướng dẫn thi hành và điều kiện thực tế tại địa phương.
Rà soát, chỉnh lý quy định về lưu trữ hồ sơ công chứng
Nêu quan điểm thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành với các nội dung sửa đổi, bổ sung theo đề xuất của Chính phủ, tuy nhiên đề nghị tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện thêm một số nội dung.
Cụ thể, nghiên cứu, chỉnh lý quy định về tiêu chí đối với các giao dịch phải công chứng tại Điều 3 của Luật Công chứng hiện hành trên cơ sở cập nhật các quy định của pháp luật hiện hành, tham khảo kinh nghiệm quốc tế..., làm cơ sở cho việc quy định các giao dịch phải công chứng theo hướng thu hẹp phạm vi các giao dịch này.
Tiếp tục nghiên cứu, cải tiến mô hình quản lý số lượng văn phòng công chứng theo đơn vị hành chính cấp xã một cách linh hoạt để vừa đáp ứng yêu cầu thực hiện chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính các cấp và tổ chức hoạt động chính quyền địa phương 2 cấp, vừa phải hướng đến thay đổi tư duy quản lý đối với các văn phòng công chứng, tránh cạnh tranh không lành mạnh trong hoạt động của các văn phòng công chứng.
Chỉnh lý thủ tục cấp lại giấy đăng ký hoạt động đối với văn phòng công chứng tại khoản 2 Điều 26 của Luật Công chứng hiện hành theo hướng đối với các trường hợp thay đổi một trong các nội dung đăng ký hoạt động của văn phòng công chứng thì văn phòng công chứng lựa chọn được cấp lại giấy đăng ký hoạt động hoặc ghi nhận nội dung thay đổi vào giấy đăng ký hoạt động của văn phòng công chứng để đơn giản hóa thủ tục hành chính.
Rà soát, chỉnh lý các quy định về trường thông tin, chủ thể quản lý, phương án đầu tư cơ sở dữ liệu công chứng để bảo đảm tính chặt chẽ, khả thi. Quy định việc quản lý, khai thác đối với các trường thông tin về nguồn gốc tài sản, tình trạng giao dịch của tài sản trong cơ sở dữ liệu công chứng để bảo đảm phát huy tối đa lợi ích của dữ liệu trong quản lý nhà nước và hoạt động công chứng.
Cùng với đó, làm rõ trách nhiệm quản lý của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đối với cơ sở dữ liệu công chứng tại địa phương trong giai đoạn chuyển tiếp cho đến khi cơ sở dữ liệu công chứng được đưa vào vận hành và sau giai đoạn chuyển tiếp.
Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng đề nghị rà soát, chỉnh lý quy định về lưu trữ hồ sơ công chứng để vừa đáp ứng yêu cầu phục vụ việc xác minh, giám định tài liệu trong quá trình tiến hành tố tụng, vừa xác định rõ trách nhiệm của các chủ thể liên quan trong trường hợp để mất, để hư hỏng bản gốc văn bản công chứng, làm rõ phương án giải quyết nhu cầu thực hiện cấp bản sao hoặc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ văn bản công chứng trong thời gian bản gốc đang được cơ quan tố tụng sử dụng để xác minh, giám định vụ việc, vụ án.
![[Video] Bộ Công Thương bảo đảm cung ứng điện dù nhu cầu tiêu thụ liên tiếp lập kỷ lục](https://cdn.nhandan.vn/images/3883af5deaaac3167e637b7d16f14779e6f22e8c2ba788d9e5c46e8ab4a4a4e2181d5e7d5b3caebd1987a949a9274125/dien.jpg.avif)
![[Video] Thời sự 24h ngày 4/7/2026: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Chính phủ tổ chức chương trình hành động đặc biệt cho 6 tháng cuối năm 2026](https://cdn.nhandan.vn/images/4775502e60e8a506bbc59f64570d46922eb947422d8e68dee4c08eafdfe4c3125a37ec50e702d8536dba05483c3a314c63a899dc0d598a8828a44264337440e8/thumb.jpg.avif)
