Vừa trải qua đợt mưa lũ lịch sử gây thiệt hại nặng nề hồi năm ngoái, các em học sinh Trường THCS Chu Văn An, xã Ea Kar, tỉnh Đắk Lắk hiểu hơn hết những lo lắng của người dân quê hương. Từ ý tưởng đó, thầy Đỗ Viết Tới, giáo viên vật lý, đã hướng dẫn nhóm học sinh từ lớp 6 đến lớp 8 lắp ráp mô hình “Vũ lượng kế cảnh báo rủi ro thiên tai”. Em Đồng Đức Minh, học sinh lớp 8 cho biết: “Với mong muốn có một thiết bị cảnh báo thiên tai như lở đất, lũ lụt, chúng em thực hiện mô hình sử dụng các thiết bị đo và cảm biến báo rung động hiển thị qua ứng dụng máy tính, giúp người dân chủ động nhận biết dấu hiệu cảnh báo sớm”.
Cũng là một cách thực hành STEM, cô giáo Phan Thị Thu Hiền đã gợi mở cho học sinh cách tận dụng vỏ cà-phê để chế tạo nước rửa tay và xà-phòng sinh học. “Đắk Lắk là thủ phủ cà-phê của cả nước, chúng tôi tận dụng ngay nguồn nguyên liệu sẵn có tại quê hương gồm vỏ cà-phê và các loại tinh chất trái cây để tạo ra sản phẩm sát khuẩn thân thiện môi trường”, cô Hiền giải thích.
Trong quá trình thực hiện, học sinh được yêu cầu tính toán về bao bì, thiết kế, phát triển sản phẩm xanh hơn. Em Chu Thành Nguyên, học sinh lớp 8 chia sẻ: “Chúng em sử dụng chai thủy tinh để có thể tái sử dụng và nhãn mác bằng giấy xi-măng, còn khi vận chuyển đi xa sẽ dùng chai nhựa tái chế để đựng được dung tích lớn hơn”. Không chỉ dừng ở mô hình thực hành, mà bài học còn hướng đến giải quyết vấn đề tận dụng chế phẩm, biến nông sản địa phương thành sản phẩm có giá trị.
Theo thầy Đỗ Viết Tới, trong thực hành STEM giáo viên chỉ đóng vai trò hướng dẫn và tạo không gian cho học sinh chủ động tham gia trong quá trình từ thiết kế mô hình, chế tạo sản phẩm đến thuyết trình ý tưởng. Thầy cho biết: “Bằng cách thực hành này giúp học sinh mạnh dạn, chủ động hơn trong học tập, đồng thời hình thành cho các em tư duy khoa học, nắm được những kỹ thuật cơ bản và tìm tòi sáng tạo”.
Triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 với trọng tâm phát triển phẩm chất và năng lực học sinh, thầy Phạm Cao Đằng, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An, cho biết Ban Giám hiệu nhà trường đã đẩy mạnh đưa mô hình giáo dục STEM vào học đường, khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp dạy học, mạnh dạn xây dựng các chủ đề tích hợp liên môn. Thầy Phạm Cao Đằng chia sẻ: “Việc xây dựng kế hoạch giáo dục, đặc biệt là đối với tích hợp liên môn như khoa học tự nhiên, STEM, lịch sử và địa lý, phải bảo đảm phù hợp với đặc điểm địa phương và điều kiện hiện có của trường. Quá trình xây dựng chương trình giáo dục STEM có những thuận lợi nhưng cũng còn nhiều khó khăn như điều kiện cơ sở vật chất của một số trường ở vùng xa, vùng sâu gặp hạn chế về thiết bị và hạ tầng, dẫn tới còn chênh lệch giữa các trường, các địa phương”.
Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk cũng vừa đón nhận ba phòng thực hành giáo dục kết hợp nghệ thuật và STEM được trang bị đầy đủ các thiết bị hiện đại, đồng bộ lắp đặt tại các trường trung học trên địa bàn. Cùng với những cách làm sáng tạo của mỗi trường trong triển khai tích hợp liên môn, trong năm 2025 vừa qua, Sở Giáo dục và Đào tạo Đắk Lắk đã khẳng định quyết tâm đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học, đưa giáo dục STEM, giáo dục trải nghiệm, nghiên cứu khoa học ngày càng lan tỏa sâu rộng trong các em học sinh.
