Là sinh viên năm cuối của khoa tiếng Trung, Trường đại học Ngoại ngữ-Đại học Đà Nẵng, Lê Thị Thúy Vỹ mang kỳ vọng tấm bằng cử nhân ngôn ngữ Trung Quốc sẽ giúp bản thân có cơ hội tìm được công việc có mức lương trên 10 triệu đồng. Nhưng thực tế, giỏi ngoại ngữ là chưa đủ. “Sinh viên tốt nghiệp ngành ngoại ngữ như em thường kỳ vọng mức lương khởi điểm cao khi ra trường. Nhưng trong quá trình học và làm thêm, em cũng nhận ra khó có thể ứng tuyển vào các vị trí công việc có mức lương cao của doanh nghiệp khi chỉ có kỹ năng nghe, nói, đọc, viết ngoại ngữ thuần túy. Dự định của em sau khi tốt nghiệp là tiếp tục học thêm kỹ năng, nghiệp vụ khác”, Thúy Vỹ cho biết.
Thực tế cho thấy, khả năng thực hành ngoại ngữ thuần túy không còn là chiếc “vé độc quyền” giúp sinh viên ngành ngôn ngữ dễ dàng cạnh tranh trên thị trường lao động như trước. Sinh viên Lê Dương Phong Độ, chuyên ngành tiếng Anh du lịch chia sẻ: “Hiện nay, sinh viên các ngành nghề khác cũng có kỹ năng thực hành tiếng Anh rất tốt, đáp ứng yêu cầu công việc. Nếu sinh viên ngành ngôn ngữ chỉ học kỹ năng thực hành ngoại ngữ thuần túy mà thiếu kiến thức thực tế, không kết hợp với các kỹ năng chuyên môn khác thì rất khó cạnh tranh trên thị trường lao động”.
Bà Vũ Thị Thanh Huyền, Giám đốc bộ phận phát triển nhân lực của Công ty TNHH Điện tử thông minh TCL Việt Nam cho biết, doanh nghiệp hiện nay không tuyển nhân viên thuần phiên dịch, mà ưu tiên những ứng viên sử dụng tiếng Trung để giải quyết trực tiếp công việc, các vấn đề chuyên môn. “Chúng tôi muốn các ứng viên sử dụng ngoại ngữ làm phương tiện trao đổi thông tin và công cụ thực thi trong công việc. Nếu sinh viên ngành ngôn ngữ chỉ làm phiên dịch đơn thuần, nguy cơ bị trí tuệ nhân tạo (AI) thay thế là rất cao”, bà Huyền cho hay.
Theo các chuyên gia, trong kỷ nguyên số và làn sóng phát triển công nghệ mới, những ngành nghề hôm nay hoàn toàn có thể bị tái định nghĩa vào ngày mai. Để sinh viên ngành ngôn ngữ chủ động thích ứng trước những thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động, Trường đại học Ngoại ngữ-Đại học Đà Nẵng đã và đang chủ động đổi mới khung chương trình và tích hợp các kỹ năng ứng dụng thực tế. Trong đó, điểm nhấn quan trọng là mô hình thực tập toàn thời gian tại doanh nghiệp trong học kỳ cuối khóa. Phó Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Văn Long, Hiệu trưởng Trường đại học Ngoại ngữ-Đại học Đà Nẵng cho rằng: “Ngoại ngữ là một thế mạnh lớn nhưng để đi xa hơn, sinh viên cần kiến thức về công nghệ, kỹ năng mềm, đạo đức nghề nghiệp và khát vọng cống hiến. Thị trường lao động có nhiều cơ hội nhưng cũng đầy cạnh tranh. Thành công không chỉ đến từ tấm bằng mà còn từ năng lực tự học, khả năng thích ứng và tinh thần dấn thân”.
Ông Kang Mincheol, thành viên tổ chức Global Together cho biết thêm, sự bùng nổ của AI dễ tạo ra ngộ nhận rằng sinh viên không cần phải học ngoại ngữ, bởi công nghệ đã có thể hỗ trợ dịch thuật tự động. Tuy nhiên, việc giao tiếp qua một công cụ trung gian hoàn toàn khác biệt với việc trực tiếp giao tiếp với người nước ngoài bằng ngôn ngữ của họ. Khác biệt đó không chỉ dừng lại ở khía cạnh truyền đạt thông tin đơn thuần, mà còn ở bản chất của sự tương tác và kết nối trong đối thoại.
