Mặc dù là trung tâm sản xuất công nghiệp, động lực phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Quảng Ngãi cũng như vùng kinh tế trọng điểm miền trung, song hiện nay, kết cấu hạ tầng của Khu kinh tế Dung Quất, nhất là hạ tầng giao thông đang bị xuống cấp nghiêm trọng, cần sớm được đầu tư nâng cấp, mở rộng.
“Nắng bụi, mưa bùn”
Ông Hà Hoàng Việt Phương, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi cho biết, từ khi thành lập Khu kinh tế Dung Quất đến nay, tỉnh Quảng Ngãi đã huy động nhiều nguồn lực để tập trung đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng.
Tính đến cuối năm 2022, Khu kinh tế Dung Quất được ngân sách nhà nước cấp vốn hơn 5.465 tỷ đồng; đã hoàn thành xây dựng, đưa vào khai thác các công trình hạ tầng, gồm khoảng 120 km đường giao thông trục chính và nội khu; kè chắn cát, đê chắn sóng cảng Dung Quất; hệ thống thoát nước mưa, thu gom, xử lý nước thải; 29 khu tái định cư,…
Tỉnh Quảng Ngãi còn chủ động kêu gọi các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp tư nhân, doanh nghiệp FDI đầu tư kinh doanh kết cấu hạ tầng với vốn thực hiện khoảng hơn 6.841 tỷ đồng.
Tuy nhiên, do đầu tư xây dựng từ rất lâu, nên đến nay, nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật tại Khu kinh tế Dung Quất đã bị hư hỏng, không đáp ứng yêu cầu hoạt động của các doanh nghiệp trên địa bàn, làm phát sinh chi phí logistics, giảm khả năng cạnh tranh của các doanh nghiệp, không tạo lợi thế cạnh tranh trong việc kêu gọi, xúc tiến đầu tư.
Điều đáng lo ngại là hạ tầng giao thông tại Khu kinh tế Dung Quất đang bị xuống cấp nghiêm trọng, không đáp ứng nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng tăng của các doanh nghiệp và việc đi lại của người dân, nhất là những tuyến đường vốn dĩ trước đây chưa được đầu tư hoàn thiện hệ thống thoát nước,...
Đơn cử, Quốc lộ 24C là tuyến giao thông huyết mạch kết nối các tỉnh trong khu vực đến cảng Dung Quất đã bị “băm nát”, bởi hằng ngày hàng loạt phương tiện tải trọng lớn liên tục lưu thông vận chuyển hàng hóa để lại hậu quả “nắng bụi, mưa bùn”.
Mặt đường bị bong tróc tạo thành hàng loạt ổ voi, ổ trâu, trong khi đó lòng đường lại quá chật hẹp, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông. Không những thế, có thời điểm, tình trạng xe tải chở đất, đá lưu thông với mật độ dày đặc làm bụi bẩn bay mịt mù, gây ô nhiễm môi trường, khiến cuộc sống, sinh hoạt, việc kinh doanh của người dân sống dọc hai bên tuyến đường bị xáo trộn.
Để hạn chế ô nhiễm bụi bẩn, người dân thôn Trung An, xã Bình Thạnh, huyện Bình Sơn sử dụng chướng ngại vật ngăn cản trên đường nhằm hạn chế xe tải trọng lớn phóng nhanh.
Trước thực trạng nêu trên, hằng năm, tỉnh Quảng Ngãi đều bố trí nguồn kinh phí để duy tu, sửa chữa hệ thống hạ tầng giao thông ở Khu Kinh tế Dung Quất. Tuy nhiên, do nguồn kinh phí hạn chế, việc duy tu, sửa chữa dàn trải nhiều hạng mục, cho nên chưa thể khắc phục triệt để tình trạng xuống cấp hạ tầng giao thông.
Ưu tiên đầu tư nâng cấp
Theo tìm hiểu của chúng tôi, trong thời gian tới, Khu kinh tế Dung Quất có nhiều dự án lớn đồng loạt triển khai xây dựng và đi vào hoạt động như: Nâng cấp, mở rộng Nhà máy lọc dầu Dung Quất; Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất 2, các dự án sản phẩm sau thép,…
Khi đó, hoạt động xuất, nhập khẩu tại cảng Dung Quất sẽ sôi động hơn, lưu lượng phương tiện giao thông vận tải hàng hóa, vật liệu xây dựng, thiết bị tiếp tục tăng lên đột biến.
Vì vậy, vấn đề cấp thiết đặt ra là cần sớm đầu tư, nâng cấp hạ tầng giao thông nhằm đáp ứng yêu cầu thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển Khu kinh tế Dung Quất theo hướng “chuyên biệt, xanh, thông minh và phát triển bền vững” trong giai đoạn tới.
Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đặng Văn Minh, việc nâng cấp một số tuyến đường giao thông trọng điểm bị hư hỏng, xuống cấp tại địa bàn Khu kinh tế Dung Quất là hết sức cấp bách trong giai đoạn hiện nay.
Tỉnh đã có văn bản trình Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết quyết định chủ trương đầu tư dự án nâng cấp, mở rộng hệ thống hạ tầng giao thông trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất, với nguồn vốn ngân sách tỉnh 350 tỷ đồng.
Cụ thể, nâng cấp, mở rộng và đầu tư mới các tuyến đường Trì Bình-vòng xoay Thiên Đàng; tuyến vòng xoay Thiên Đàng-Chu Lai; tuyến đường nối Quốc lộ 1A-Tịnh Phong-Bình Tân, giai đoạn 1; tuyến Lâm Viên-Vạn Tường.
Trong điều kiện ngân sách tỉnh còn eo hẹp, việc đầu tư nâng cấp, mở rộng các tuyến đường trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư, phát triển kinh tế-xã hội; đồng thời tăng cường công tác bảo đảm an ninh-quốc phòng, an toàn cho người dân trong khu vực.
Tuy nhiên, theo ông Hà Hoàng Việt Phương, qua tính toán, nhu cầu vốn để đầu tư hệ thống hạ tầng Khu kinh tế Dung Quất từ nay đến năm 2030 rất lớn, ước hơn 16.650 tỷ đồng, trong đó tập trung đầu tư hạ tầng giao thông, hạ tầng đô thị, cấp nước, cấp điện, môi trường, thương mại, dịch vụ, du lịch,...
Do đó, ngoài nguồn vốn ngân sách địa phương đầu tư, đại diện lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi bày tỏ mong muốn có cơ chế ngân sách Trung ương hỗ trợ có mục tiêu hằng năm cho Khu kinh tế Dung Quất tương ứng mức từ 10% đến 15% số thu trên địa bàn nộp về ngân sách Trung ương để đầu tư, sửa chữa, nâng cấp hệ thống kết cấu hạ tầng trong giai đoạn đến năm 2030.
Đây sẽ là yếu tố quan trọng, góp phần nuôi dưỡng và phát triển nguồn thu trên địa bàn, làm cơ sở để tỉnh và Trung ương có nguồn lực tiếp tục đầu tư phát triển kinh tế-xã hội, từng bước phát triển Khu kinh tế Dung Quất thành một trong những trung tâm kinh tế biển năng động với nền kinh tế tổng hợp đa ngành, đa lĩnh vực quan trọng của quốc gia, hướng đến sự thịnh vượng theo đúng định hướng Quy hoạch đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.
