Nền tảng vững chắc
Gần 20 năm trước, khi lần đầu đặt chân đến mảnh đất này, tôi được người thân giới thiệu với câu truyền miệng “Đồng Nai có khu công nghiệp, có cám con cò, có giày Bitis”. Tưởng câu nói đùa, nhưng hóa ra đó là những từ dân dã để mô tả về vùng đất phát triển công nghiệp năng động bậc nhất cả nước này.
Năm 1963, Khu kỹ nghệ Biên Hòa (tiền thân của Khu công nghiệp Biên Hòa 1) ra đời, đây là cái nôi của công nghiệp hiện đại nước ta. Từ khu công nghiệp này, các sản phẩm công nghiệp được sản xuất tại Việt Nam bắt đầu xuất khẩu ra thế giới và đến tay người tiêu dùng trong nước. Năm 2026 cũng đánh dấu chặng đường 30 năm Công ty TNHH điện máy AQUA Việt Nam có mặt tại Khu công nghiệp Biên Hòa 2. Nếu như những ngày đầu, nhà máy chỉ cho ra đời vài sản phẩm tủ lạnh, máy giặt, thì đến nay, sản lượng đã tăng lên hàng nghìn sản phẩm cung ứng ra thị trường.
Đến nay, tỉnh đã thành lập 58 khu công nghiệp, với tổng diện tích hơn 14.600 ha, thu hút hơn 2.200 dự án vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ 51 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tổng vốn đầu tư hơn 43 tỷ USD. Trong đó, nhiều công ty, tập đoàn hàng đầu trên thế giới đã chọn Đồng Nai làm điểm đến đầu tư phát triển công nghiệp lâu dài và liên tục tăng vốn mở rộng sản xuất, kinh doanh. Công nghiệp của Đồng Nai đóng vai trò trụ cột và động lực chính thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội địa phương, đóng góp quan trọng đối với đất nước.
Với nông nghiệp, Đồng Nai cũng được biết đến với nhiều loại cây trồng, vật nuôi được coi là “thủ phủ” của cả nước. Cụ thể, Đồng Nai có quy mô đàn lợn hơn 4,1 triệu con, nhiều nhất cả nước; hơn 176.000 ha điều, chiếm 50% toàn quốc; hơn 242.000 ha cây cao su, chiếm khoảng 30% cả nước.
Tổng Giám đốc Tổng Công ty cao su Đồng Nai Đỗ Minh Tuấn cho biết: Vào những năm đầu của thế kỷ XX, sau khi nghiên cứu, người Pháp nhận thấy thổ nhưỡng và khí hậu tại Đồng Nai phù hợp cho nên đã trồng thử nghiệm khoảng 1.000 cây cao su. Sau khi cây phát triển tốt, cho năng suất mủ cao, những đồn điền cao su dần hình thành nhiều nơi ở khu vực Đông Nam Bộ. Cùng với diện tích trồng cây cao su lớn, hiện nay Đồng Nai cũng là nơi chế biến cao su hàng đầu cả nước phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu.
“Đây có thể coi là nơi phát triển cao su chủ lực của Tập đoàn Công nghiệp cao su Việt Nam, chiếm khoảng 1/3 tổng sản lượng ngành, đưa Đồng Nai không chỉ là địa bàn cao su chủ lực, mà còn là địa phương có năng suất vườn cây cao su cao nhất Việt Nam và thế giới”, ông Tuấn nói.
Không chỉ phát triển về công nghiệp, nông nghiệp và tăng trưởng kinh tế ấn tượng, Đồng Nai còn có chiều sâu lịch sử, bản sắc văn hóa và khí chất riêng của một vùng đất gần 330 năm hình thành, phát triển. Đồng Nai được xem là đô thị, trung tâm hành chính và kinh tế đầu tiên hình thành ở phương nam, đánh dấu bằng sự kiện Lễ thành hầu Nguyễn Hữu Cảnh thiết lập dinh Trấn Biên vào năm 1698. Đây là cột mốc khẳng định chủ quyền, phát triển thương mại và định hình văn hóa sớm nhất vùng Đông Nam Bộ.
Để phát triển nhanh và bền vững
Hiện Đồng Nai có dân số gần 4,5 triệu người, diện tích hơn 12.700 km2. Năm 2025, quy mô kinh tế Đồng Nai đạt gần 700 nghìn tỷ đồng, thu ngân sách gần 103 nghìn tỷ đồng. Là một trong số ít địa phương ở trong nước hội tụ đầy đủ năm phương thức vận tải: Đường bộ, đường sắt, đường thủy nội địa, hàng hải và hàng không.
Hạ tầng giao thông chiến lược được quan tâm đầu tư lớn, hiện Đồng Nai được ví như đại công trường xây dựng của đất nước với hàng loạt dự án trọng điểm đang triển khai. Đây là những dự án tạo ra liên kết giao thông vùng, quốc gia và thế giới. Trong đó, điểm nhấn là sân bay Long Thành có tổng vốn đầu tư hơn 16 tỷ USD, được xây dựng trên diện tích 5.000 ha. Khi hoàn thành tất cả các giai đoạn, sân bay có công suất 100 triệu hành khách và 5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Dự kiến cuối năm 2026 dự án đưa vào khai thác giai đoạn 1.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Thành Lê Hoàng Sơn chia sẻ: Cùng với việc Đồng Nai lên thành phố, xã Long Thành sẽ chính thức lên phường vào ngày 30/4 tới, mở ra cơ hội phát triển bứt phá cho địa phương. Với vị trí địa lý, hạ tầng chiến lược được đầu tư, Long Thành sẽ trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới đô thị với sự bổ sung và cộng hưởng với các cực đô thị khác của vùng Đông Nam Bộ. Long Thành đang hướng tới trung tâm kết nối hàng không quốc tế, góp phần nâng cao vị thế và sức cạnh tranh của Đồng Nai.
Theo Giám đốc Sở Tài chính Trương Thị Hương Bình, Đồng Nai đang thực hiện quy hoạch đô thị sân bay Long Thành với quy mô 43.000 ha gắn với hành lang phát triển sông Đồng Nai và tuyến đại lộ ven sông; quy hoạch xây dựng Khu thương mại tự do với quy mô hơn 8.000 ha, vốn đầu tư khoảng 16 tỷ USD tại khu vực cửa ngõ phía tây nam sân bay Long Thành. Đây là địa điểm chiến lược giúp hình thành chuỗi logistics đa phương thức, tối ưu hóa chi phí vận hành và nâng cao năng lực cạnh tranh cho Vùng kinh tế trọng điểm phía nam.
Để phát huy các tiềm năng, lợi thế, phát triển nhanh, bền vững, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban nhân dân tỉnh Nguyễn Kim Long cho biết: Thời gian tới, địa phương sẽ đầu tư phát triển công nghiệp công nghệ cao, ưu tiên thu hút các dự án lớn, năng lượng tái tạo, đẩy nhanh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính. Cùng với đó, tăng cường đầu tư phát triển y tế, giáo dục, văn hóa, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo để nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân.
Theo đồng chí Vũ Hồng Văn, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, Đồng Nai xác định việc thay đổi không chỉ mang tính hình thức mà phải đi đôi với nâng cao năng lực ngân sách, thu nhập và chất lượng đời sống nhân dân. Trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, Đồng Nai nhận trách nhiệm là cực tăng trưởng dẫn dắt để cùng cả nước đạt mục tiêu trở thành nước có thu nhập trung bình cao vào năm 2030 và nước phát triển vào năm 2045.
