Góp phần chuẩn bị nguồn nhân lực chất lượng cao cho giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Kỳ vọng lớn trên nền tảng vững chắc
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai Lâm Hải Giang nhấn mạnh: “Khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng của phát triển, nhất là với một địa phương còn nhiều dư địa như Gia Lai. Việc tiếp cận các lĩnh vực công nghệ mới không chỉ để theo kịp xu thế mà quan trọng hơn là mở rộng tầm nhìn, chuẩn bị con người và tạo ra những cơ hội phát triển mới”.
Trong bối cảnh khoa học lượng tử còn rất mới mẻ ở Việt Nam, việc Trường đại học Quang Trung chủ động xây dựng Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung là một bước đi tiên phong, một minh chứng sống động cho khát vọng cống hiến vào sự phát triển chung của nền khoa học nước nhà. Đây cũng là sự thấu hiểu sâu sắc tinh thần của Nghị quyết số 57-NQ/ TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Tiến sĩ Tô Bá Lâm, Hiệu trưởng Trường đại học Quang Trung chia sẻ: ‘‘Chúng tôi nhận biết rõ, phát triển nguồn nhân lực lượng tử không phải để bắt kịp, mà là để chủ động tạo lợi thế cạnh tranh quốc gia. Những lĩnh vực đột phá như lượng tử chỉ có thể thành hình khi chúng ta khơi dậy niềm say mê, dám đầu tư vào tương lai thông qua giáo dục, nghiên cứu và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo thực chất”.
Từ định hướng đó, Trường đại học Quang Trung và các đối tác đã hình thành một chương trình đào tạo nhân lực, nhân tài lượng tử có tính hệ thống, phát triển trên ba trục chính. Trước hết là mở rộng cơ hội tiếp cận công nghệ lượng tử, phổ biến kiến thức từ nền tảng nhập môn đến chuyên sâu cho không chỉ sinh viên, giảng viên mà cả các học sinh phổ thông, cá nhân đam mê nghiên cứu.
Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung được thiết kế như một không gian mở, nơi kiến thức phức tạp nhất cũng có thể được “giải mã” theo cách trực quan, dễ hiểu và gần gũi với thực tiễn. Đại học Quang Trung mạnh dạn triển khai các lộ trình đào tạo tích hợp giữa toán học, vật lý, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và công nghệ lượng tử.
Đặc biệt, những cá nhân xuất sắc sẽ được tuyển chọn, bồi dưỡng thông qua chương trình ươm tạo và phát triển nhân tài lượng tử, cung cấp kiến thức, trao cơ hội tham gia các dự án thực nghiệm, nghiên cứu chung với đối tác quốc tế, điều mà trước nay nhiều trường đại học địa phương chưa có điều kiện triển khai.
Bên cạnh đó, nhà trường phối hợp các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học trong nước và quốc tế xây dựng Trung tâm Tính toán lượng tử hướng đến mô hình hệ sinh thái mở, giúp người học được tiếp cận hạ tầng công nghệ hiện đại, thí nghiệm thực chiến, đồng thời tạo điều kiện để các dự án khởi nghiệp về công nghệ lượng tử và khoa học máy tính có cơ hội được ươm tạo, phát triển và thương mại hóa.
Đòn bẩy phát triển cho hệ sinh thái sáng tạo
Ông Phạm Công Tuấn Hạ, Thành viên độc lập Hội đồng quản trị Ngân hàng thương mại cổ phần Nam Á, đơn vị đồng hành và tài trợ lớn trong chương trình chia sẻ: “Chúng ta không thể chờ đến khi các tiêu chuẩn công nghệ do người khác trong mạng lưới toàn cầu xây dựng xong rồi mới bắt đầu đào tạo chuyên gia. Nếu không tạo ra môi trường cho phát minh, chúng sẽ không bao giờ xuất hiện. Sự đóng góp hôm nay của doanh nghiệp chỉ là một phần nhỏ để mở lối cho thế hệ đi sau vươn ra thế giới”.
Về phía chính quyền địa phương, ông Giang cam kết: “Tỉnh Gia Lai sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ. Chúng tôi tin rằng, những hạt giống khoa học hôm nay sẽ hình thành nên giá trị lâu dài, không chỉ cho địa phương mà còn cho quốc gia”.
Đồng thời, lãnh đạo tỉnh Gia Lai đề xuất các nhiệm vụ trọng tâm: Hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành chuyên nghiệp; phát huy vai trò cầu nối giữa nhà trường, doanh nghiệp, viện nghiên cứu; xây dựng không gian học tập thực nghiệm thu hút học sinh, sinh viên trong và ngoài tỉnh… Các cam kết cần cụ thể hóa thành các chương trình hợp tác, dự án nghiên cứu và đào tạo ngay trong giai đoạn 2026-2028.
Thời gian tới, trung tâm đặt mục tiêu từng bước ứng dụng các kết quả nghiên cứu, chuyển giao công nghệ lượng tử vào những lĩnh vực có tính ứng dụng cao: Từ truyền thông bảo mật, khoa học vật liệu, y sinh học đến các giải pháp quản trị doanh nghiệp và lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao.
Định hướng này phù hợp chủ trương gắn kết đào tạo, nghiên cứu với thực tiễn phát triển kinh tế-xã hội, đồng thời đáp ứng bài toán chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo quốc gia của Chính phủ đề ra trong chiến lược phát triển khoa học-công nghệ đến năm 2030.
Không chỉ tập trung đào tạo, trung tâm còn là cầu nối phát huy năng lực đổi mới sáng tạo địa phương theo định hướng liên kết “ba nhà”: Nhà trường, nhà khoa học và nhà doanh nghiệp. Chương trình đào tạo, ươm tạo nhân tài lượng tử chú trọng phương pháp học tập chủ động, giải quyết vấn đề thực tiễn và học qua trải nghiệm dự án nhằm phát triển tư duy nghiên cứu, sáng tạo và năng lực khởi nghiệp trong lĩnh vực công nghệ cao.
Những chuyển động tích cực này tạo tiền đề hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ đổi mới sáng tạo ngay tại khu vực duyên hải miền trung-Tây Nguyên, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương. Sự ra đời của Trung tâm Giải mã lượng tử Quang Trung và chương trình phát triển nguồn nhân lực, nhân tài lượng tử Việt Nam là bước tiến có tính chiến lược, hiện thực hóa chủ trương “Lấy con người làm trung tâm, lấy đổi mới sáng tạo làm động lực chính” của Đảng và Nhà nước.
Sự đồng thuận, hợp tác chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu sẽ là nền tảng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực công nghệ cao, đồng thời khơi dậy tinh thần chinh phục tri thức, dám bứt phá của thế hệ trẻ.
