Trước đây, không riêng xã Lệ Thủy mà ở nhiều nơi ở phía bắc tỉnh Quảng Trị, mỗi tối trong các khu dân cư rộn rã các thanh âm, nhất là phong trào hát karaoke trong các gia đình và từng nhóm bạn bè.
Việc mở loa với công suất lớn đã làm cho không ít khu dân cư bị ô nhiễm âm thanh, khiến con trẻ khó tìm được sự yên tĩnh để tập trung học bài. Trước thực trạng ấy, một nhóm các nhà giáo đề xuất với lãnh đạo xã về mô hình “Tiếng loa học bài”.
Đây là cách làm không mới song đáp ứng được nhu cầu cần có không gian yên tĩnh để học bài của học sinh; đồng thời với việc nhắc nhở chung đó, các hộ gia đình điều chỉnh hoạt động trong sinh hoạt để con em có điều kiện thuận lợi ôn tập, làm bài.
Từ khi triển khai mô hình, cứ vào lúc 19 giờ mỗi tối, từ thứ 2 đến thứ 6 hằng tuần, hệ thống loa truyền thanh tại các thôn ở xã Lệ Thủy lại vang lên bản nhạc nền quen thuộc kèm lời nhắc nhở con em ngồi vào bàn học.
Khi tiếng loa vừa dứt, không gian sinh hoạt trong nhiều gia đình cũng trở nên trật tự hơn: âm thanh karaoke tạm ngưng, ti-vi trong từng gia đình được điều chỉnh nhỏ hơn, người lớn chủ động tạo không gian, điều kiện để con em tập trung học tập.
Từ một lời nhắc giản dị qua loa truyền thanh, “giờ học bài” dần trở thành nền nếp sinh hoạt chung của cả cộng đồng. Riêng với học sinh, “Tiếng loa học bài” đã trở thành một tín hiệu quen thuộc, giúp các em chủ động sắp xếp thời gian học tập khoa học hơn.
Em Lê Thị Mai Phương, học sinh lớp 8, Trường THCS An Thủy, xã Lệ Thủy cho biết, trước đây buổi tối em hay xem ti-vi hoặc sử dụng điện thoại khá lâu rồi mới ngồi vào bàn học. Từ khi có tiếng loa nhắc học bài, hai chị em đều tự giác vào bàn học đúng giờ, làm bài tập đầy đủ hơn.
Nhờ vậy, các bài tập trong sách giáo khoa mà giáo viên phân công em đều làm hết, khi học bài mới trên lớp cũng dễ tiếp thu hơn. Cùng chung suy nghĩ, em Mai Phan Quỳnh Nhi, học sinh lớp 7, Trường THCS An Thủy chia sẻ: “Tiếng loa như một lời nhắc không chỉ với chúng em mà còn đối với cả gia đình.
Sau tiếng loa, trong gia đình không có âm thanh nào lớn nữa, người lớn chủ động nhường không gian cho em học bài. Cả xóm cùng học nên em có thêm động lực để học tập tốt hơn”.
Theo thầy giáo Lê Viết Cường, Hiệu trưởng Trường THCS An Thủy, không chỉ để nhắc học sinh học đúng giờ mà quan trọng hơn, “tiếng loa” giúp hình thành thói quen tự học, tinh thần kỷ luật và ý thức trách nhiệm của cả gia đình đối với việc học của con em.
Thực hiện kế hoạch phối hợp giữa nhà trường, gia đình và địa phương về thực hiện “Tiếng loa học bài”, các gia đình chú ý hơn đến việc sắp xếp góc học tập và nhắc con em mình ngồi vào bàn học tập. Học sinh ngồi học bài nghiêm túc, hiệu quả sau khi nghe tiếng hiệu trên loa.
Nhà trường phân công giáo viên chủ nhiệm nắm thông tin của từng gia đình để phối hợp hướng dẫn, giám sát việc học tập ở nhà của con em. Qua đó nhắc nhở học sinh làm bài chưa tốt, biểu dương các em có thức cao trong việc tự học tập. “Các bậc phụ huynh với tình thương và trách nhiệm đồng hành cùng nhà trường, xã hội chăm lo cho thế hệ tương lai.
Khi giáo dục được cả cộng đồng quan tâm, đồng hành thì hiệu quả sẽ được nâng cao và bền vững hơn”, thầy Lê Viết Cường nói. Anh Trần Văn Cường, Trưởng thôn Lộc Thượng cho rằng, đã có thời điểm, gia đình chưa lo cho việc học buổi tối của con em, bố mẹ mỗi người một việc, phó mặc cho các cháu tự lo.
Nhưng từ khi có “Tiếng loa học bài”, phụ huynh quan tâm hơn việc học bài của con em, bố mẹ hỏi han cho đến khi các con ngồi vào bàn làm bài tập nghiêm túc, nhờ vậy, sự tương tác giữa các thành viên trong gia đình tăng hơn trước.
Dưới góc độ của Trưởng thôn, anh cho biết, thời gian qua, địa phương luôn quan tâm đến phong trào khuyến học, khuyến tài, đặc biệt mô hình “Tiếng loa học bài” đã giúp cho các gia đình hỗ trợ, tạo mọi điều kiện cho con em học tập. Nhờ tự giác học tập, cho nên học sinh cấp 2, cấp 3 hạn chế tụ tập bên ngoài vào ban đêm, qua đó góp phần phòng ngừa vi phạm, giữ gìn an ninh trật tự ở khu dân cư. Đây là mô hình mang ý nghĩa xã hội rất rõ nét.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lệ Thủy Phạm Xuân Cường nhận xét: Mô hình “Tiếng loa học bài” là cách làm sáng tạo, sát thực tiễn nông thôn, qua đó nhận được sự đồng thuận, hưởng ứng của nhân dân. Trong bối cảnh nông thôn có nhiều thay đổi trong lối sống, cách tiếp thu văn hóa và ảnh hưởng rất lớn của mạng xã hội, học sinh có thể xao nhãng việc học ở nhà, khi làm bài thì phụ thuộc vào mạng internet.
Vì thế, “Tiếng loa học bài’ như lời nhắc, lời động viên của cấp ủy, chính quyền địa phương và của chính các bậc phụ huynh đối với con em để nâng cao ý thức tự học, tự rèn luyện. Chỉ khi học sinh có tính tự lập và ý thức hơn trong học tập, các em mới đạt kết quả học tập tốt. Phong trào học tập giản dị này đang được lan tỏa, nhân rộng, thể hiện tinh thần hiếu học của thế hệ trẻ quê hương Quảng Trị.
