Cụ thể hóa mục tiêu nông nghiệp xanh: Công bố Đề án sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt

Đó là khẳng định của Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung trong Hội nghị công bố Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050” do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức sáng 22/10, tại Hà Nội.

Cụ thể hóa cam kết giảm phát thải của ngành nông nghiệp

Đề án “Sản xuất giảm phát thải lĩnh vực trồng trọt giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn đến 2050”, được phê duyệt tại Quyết định số 4024/QĐ-BNNMT ngày 29/9, là bước đi quan trọng trong tiến trình thực hiện các cam kết quốc gia về giảm phát thải khí nhà kính, hướng tới nền nông nghiệp xanh, tuần hoàn và có trách nhiệm với môi trường toàn cầu.

Hội nghị do Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung chủ trì, với sự tham dự của lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Bộ như Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Cục Biến đổi khí hậu, Vụ Hợp tác quốc tế, Vụ Khoa học và Công nghệ, cùng đại diện các địa phương trên cả nước theo hình thức trực tiếp và trực tuyến.

Đáng chú ý, sự kiện còn có sự tham gia của các tổ chức quốc tế như FAO, World Bank, GIZ, UNDP, cùng nhiều viện nghiên cứu, hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp nông nghiệp trong nước và quốc tế, thể hiện sự đồng hành đa bên trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp xanh của Việt Nam.

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, việc công bố Kế hoạch hành động triển khai Đề án là bước cụ thể hóa cam kết của Việt Nam trong Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC), thể hiện quyết tâm giảm 30% phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực nông nghiệp vào năm 2030.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Hoàng Trung nhấn mạnh: “Những ý kiến đóng góp tại hội nghị sẽ được tiếp thu, điều chỉnh để Đề án triển khai hiệu quả, mang lại lợi ích kinh tế cho người dân và ngành nông nghiệp”.

Theo Thứ trưởng, việc xây dựng hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) là một nhiệm vụ khó khăn, phức tạp, nhưng Bộ đã giao cho các viện nghiên cứu đầu ngành chủ trì thực hiện. Khi có quy trình giám sát hoàn chỉnh, Việt Nam sẽ triển khai mô hình trao đổi tín chỉ carbon và từng bước tham gia thị trường carbon trong nước và quốc tế.

Về lựa chọn cây trồng ưu tiên, Đề án dựa trên các tiêu chí: diện tích, tiềm năng giảm phát thải và lợi thế vùng sản xuất, trong đó năm nhóm cây chủ lực được xác định là trọng tâm giai đoạn đầu.

Thứ trưởng Hoàng Trung khẳng định định hướng chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường là “rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ sản phẩm, rõ quy mô địa bàn thực hiện”. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật-cơ quan chủ trì Đề án, sẽ cập nhật định kỳ kết quả thực hiện vào hệ thống “Đóng góp do quốc gia tự quyết định” (NDC) quốc gia.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng giao Cục Biến đổi khí hậu nghiên cứu, trước năm 2028 tổ chức thí điểm trao đổi tín chỉ carbon nội địa, làm cơ sở tiến tới giao dịch carbon quốc tế.

“Cần phải bán được, khơi thông được thị trường cho người dân, để sản phẩm nông nghiệp giảm phát thải thực sự mang lại thu nhập và động lực phát triển”, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh.

Ngay sau hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ hoàn thiện dự thảo kế hoạch hành động, bảo đảm tính khả thi, thực tế và có lộ trình ưu tiên rõ ràng. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với các địa phương lựa chọn mô hình chuyển đổi cây trồng phù hợp, đồng thời tổ chức sơ kết, tổng kết định kỳ, tháo gỡ khó khăn trong quá trình triển khai.

Về nguồn lực, Bộ dự kiến huy động sự tham gia của các cơ quan Nhà nước, đối tác quốc tế và đặc biệt là nguồn lực xã hội hóa từ doanh nghiệp, hiệp hội ngành hàng để bảo đảm thực hiện Đề án bền vững, hiệu quả.

Doanh nghiệp đồng hành cùng nông nghiệp xanh

Đại diện khối doanh nghiệp, ông Đặng Văn Bảo, Chủ tịch CropLife Việt Nam khẳng định, cộng đồng doanh nghiệp hoàn toàn ủng hộ định hướng và các nhóm giải pháp của Đề án, đặc biệt là các nội dung liên quan đến phát triển gói kỹ thuật canh tác giảm phát thải, thiết lập hệ thống đo đạc, báo cáo và xác minh (MRV), và thúc đẩy hợp tác công-tư trong xây dựng mô hình trồng trọt phát thải thấp.

Theo ông Bảo, đổi mới khoa học thực vật là nền tảng để đạt được các mục tiêu của Đề án. Trong đó, ba nhóm công nghệ trọng tâm được CropLife Việt Nam và các doanh nghiệp thành viên ưu tiên thúc đẩy gồm:

Thứ nhất, các giải pháp bảo vệ thực vật tiên tiến như thuốc bảo vệ thực vật sinh học, thiết bị bay không người lái (drone) phun chính xác và mô hình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), giúp giảm lượng hóa chất và nhiên liệu sử dụng, đồng thời giảm phát thải CO₂ trong quá trình canh tác.

Thứ hai, cây trồng công nghệ sinh học, đặc biệt là các giống cây biến đổi gen đang được canh tác tại Việt Nam, đã chứng minh hiệu quả trong giảm lượng đầu vào, tiết kiệm năng lượng, khuyến khích mô hình canh tác không cày xới (no-till), qua đó hạn chế phát thải khí nhà kính và tăng hấp thu carbon trong đất.

Thứ ba, công nghệ chỉnh sửa gen, dù hiện chưa được thương mại hóa do đang trong quá trình hoàn thiện khung pháp lý, là hướng đi tiềm năng giúp tạo ra các giống cây trồng có khả năng thích nghi cao với biến đổi khí hậu, chịu hạn, kháng sâu bệnh, giảm nhu cầu đầu vào và tăng hiệu quả hấp thu carbon sinh học.

Ông Bảo cho rằng, Đề án của Bộ đã khẳng định đúng vai trò then chốt của hợp tác quốc tế và sự tham gia của doanh nghiệp trong triển khai mô hình, hỗ trợ kỹ thuật và kết nối thị trường tín chỉ carbon. CropLife Việt Nam cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các viện, trường và địa phương trong chia sẻ kinh nghiệm quốc tế, chuyển giao công nghệ, đào tạo và truyền thông, góp phần hiện thực hóa các mục tiêu mà Đề án và Kế hoạch hành động đã đề ra.

Khẳng định ý nghĩa chiến lược của chương trình, Thứ trưởng Hoàng Trung nhấn mạnh: “Đề án sản xuất giảm phát thải trong lĩnh vực trồng trọt không chỉ là một chương trình của Bộ, mà là phong trào hành động quốc gia, là lời cam kết của nông nghiệp Việt Nam trước thế giới về trách nhiệm ứng phó biến đổi khí hậu và con đường phát triển xanh, bền vững.”