Những mô hình như trồng dưa lưới trong nhà màng, tưới nhỏ giọt tự động, truy xuất nguồn gốc sản phẩm qua QR code hay nông nghiệp tuần hoàn không chỉ nâng cao giá trị nông sản mà còn góp phần thay đổi tư duy sản xuất, tạo dựng thương hiệu và hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững.
Với sở thích làm nông nghiệp công nghệ cao và tinh thần ham học hỏi, anh Nguyễn Việt Lâm, sinh năm 1992 ở thôn Gốc Quéo, xã Tân Thanh đã xây dựng thành công mô hình trồng rau thủy canh công nghệ cao, mỗi năm cho thu nhập hàng tỷ đồng. Để có kiến thức trồng, anh lên mạng đặt mua sách, tra cứu thông tin từ những trang web của Mỹ, Israel, đi thực tế tại một số mô hình trồng rau thủy canh trong nước.
Anh Lâm cho biết, sau hơn bảy năm đầu tư phát triển, trang trại trồng rau thủy canh công nghệ cao của anh đã mở rộng quy mô lên hơn 8.000 m² nhà màng, trồng chuyên canh dưa lưới, ớt chuông, dưa chuột với hệ thống tưới nhỏ giọt và đường ống dẫn nước được lập trình sẵn, tự động cảm biến điều chỉnh độ ẩm, mực nước, tạo môi trường tối ưu cho cây sinh trưởng. Nhờ sản xuất theo quy trình hiện đại, dưa lưới và dưa chuột của trang trại đã đạt chứng nhận OCOP 3 sao, bình quân mỗi năm cung ứng hơn 60 tấn dưa lưới, 15 tấn ớt chuông, 10 tấn dưa chuột tới các tỉnh Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và các siêu thị. Trang trại còn tạo việc làm thường xuyên cho bảy lao động địa phương với mức thu nhập bình quân 6 triệu đồng/người/ tháng. Thời gian tới, anh Lâm dự định mở rộng diện tích trồng thủy canh và phát triển thêm cây trồng trên đất để đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.
Mô hình nông nghiệp nhà màng của Hợp tác xã (HTX) Nông, lâm nghiệp Kim Bình cũng đang tạo ra sản phẩm nông nghiệp chất lượng vượt trội. Giám đốc HTX Cao Văn Phúc cho biết, đầu tư mô hình nhà màng, HTX đã thuần hóa được các dòng dưa chất lượng cao như: Kim hoàng hậu, sữa, Ichiba. Với tính ưu việt, công nghệ nhà màng đã hạn chế đến mức thấp nhất tác động của thời tiết, sâu, bệnh hại, đồng thời ổn định được nhiệt độ, độ ẩm, tạo môi trường phát triển tốt nhất cho cây trồng. Chỉ với diện tích 2.700 m2 , mỗi năm HTX sản xuất khoảng từ 24-25 tấn dưa chất lượng cao các loại, thu về gần 1 tỷ đồng.
Sản xuất theo công nghệ mới đi kèm với đó là những thiết bị hiện đại cũng được các HTX, chủ trang trại đầu tư, như: Hệ thống tưới nhỏ giọt tự động; thiết bị bay không người lái để phun thuốc bảo vệ thực vật và các cảm biến đo lường môi trường đất, nước… giúp tiết kiệm công sức, chi phí và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Theo số liệu tổng hợp của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang, hiện toàn tỉnh có hơn 3.900 ha cây trồng được sản xuất theo tiêu chuẩn nông nghiệp hiện đại, nông nghiệp thông minh, tập trung vào các loại cây ăn quả, cây công nghiệp, rau đậu... Ứng dụng sản xuất nông nghiệp thông minh, giá trị sản phẩm tăng khoảng từ 30-40% so với phương pháp sản xuất truyền thống; tỷ lệ sâu, bệnh hại giảm từ 35-40%, không phát sinh dịch hại trên diện rộng.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phạm Mạnh Duyệt cho biết: Tuyên Quang đã tiên phong trong ứng dụng khoa học-kỹ thuật, thúc đẩy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh vào sản xuất nông nghiệp. Theo thống kê, đã có hơn 270 sản phẩm nông sản chủ lực của tỉnh được truy xuất nguồn gốc và bán trên các sàn thương mại điện tử như Lazada, Shopee, Tiki và các sàn giao dịch nông sản chuyên biệt, từ đó giúp nông dân tăng thu nhập, giảm phụ thuộc thương lái. Người tiêu dùng chỉ cần quét mã QR để tra cứu thông tin sản phẩm, từ quy trình canh tác, ngày thu hoạch, địa điểm sản xuất. Điều này không chỉ tạo niềm tin cho người tiêu dùng mà còn nâng cao giá trị thương hiệu của nông sản Tuyên Quang.
Tỉnh cũng khuyến khích phát triển nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, cải tiến mô hình VAC tạo hệ sinh thái khép kín, tận dụng chất thải chăn nuôi làm phân bón, xử lý nước thải nuôi cá, lươn,… vừa tiết kiệm chi phí, vừa bảo vệ môi trường. Cùng với đó, mỗi năm Tuyên Quang trồng hơn 11.000 ha rừng, giữ vững vị trí đứng đầu các tỉnh miền núi phía bắc về phát triển rừng, góp phần điều hòa khí hậu và phát triển nông, lâm kết hợp.
Từ một tỉnh khó khăn, sản xuất nông nghiệp lạc hậu, tự cung, tự cấp, nhờ ứng dụng mạnh mẽ khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, nông nghiệp Tuyên Quang đã bứt phá, khẳng định vững chắc vị trí trụ đỡ của nền kinh tế. Theo thống kê, sản lượng lương thực hằng năm của tỉnh ước khoảng 600 nghìn tấn; sản lượng gỗ rừng trồng hơn 1 triệu mét khối/năm, bảo đảm ổn định nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến gỗ trong và ngoài tỉnh; sản lượng chè nguyên liệu phục vụ xuất khẩu đứng trong tốp đầu khu vực và toàn quốc. Ngoài ra, còn rất nhiều sản phẩm khác như: cam sành, cá đặc sản, các sản phẩm OCOP…
