Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Điện Biên cho biết, trong những năm qua, công tác vận động, hỗ trợ xây dựng nhà ở cho các gia đình chính sách người có công, hộ nghèo, hộ cận nghèo đã được các cấp các ngành từ Trung ương đến các địa phương, các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp quan tâm, tạo điều kiện cho tỉnh Điện Biên trong việc triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn.
Đặc biệt, Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã phát động Đề án Hỗ trợ làm nhà đại đoàn kết cho hộ nghèo để Điện Biên hướng tới chào mừng 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5/1954-7/5/2024).
Trong giai đoạn 2020-2024, tỉnh Điện Biên thực hiện hỗ trợ 13.500 nhà ở cho các đối tượng (12.480 nhà xây mới và 1.020 nhà sửa chữa), với kinh phí trên 607,3 tỷ đồng. Trong đó: Bộ công an phát động năm 2020-2021 hỗ trợ là 2.802 nhà với kinh phí 140 tỷ đồng; Chương trình mái ấm nghĩa tình an sinh xã hội năm 2023 hỗ trợ 1.309 nhà với kinh phí trên 67,7 tỷ đồng; Chương trình Đề án 09 hỗ trợ nhà ở chào mừng 70 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ do Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phát động năm 2023 hỗ trợ 5.000 nhà với kinh phí 250 tỷ đồng; Quỹ Vì người nghèo các cấp hỗ trợ 1.425 nhà với kinh phí 22,45 tỷ đồng; Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững trong năm 2023-2024 hỗ trợ 2.753 nhà, với kinh phí gần 102 tỷ đồng.
Tuy nhiên, đời sống của một bộ phận người dân vẫn còn khó khăn, thường xuyên bị ảnh hưởng bởi thiên tai, mưa lũ. Số hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ gia đình chính sách, hộ còn khó khăn cần được hỗ trợ về nhà ở còn nhiều, trong khi nguồn lực của địa phương còn hạn chế, chưa đáp ứng đủ nhu cầu hỗ trợ.
Số liệu tổng hợp của Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh cho thấy, số hộ ở nhà tạm, nhà dột nát cần hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát còn khoảng hơn 5.609 hộ (với 4.489 hộ cần xây mới, 1.511 hộ cần cải tạo nhà ở). Tổng nhu cầu kinh phí thực hiện là 300 tỷ đồng.
Hiện nay, kinh phí dự kiến hỗ trợ tỉnh Điện Biên từ Chương trình huy động của Trung ương là 60 tỷ đồng, kinh phí cần tiếp tục huy động đến hết năm 2025 là 240 tỷ đồng.
Thực hiện Công điện số 102/CĐ-TTg ngày 6/10/2024 của Thủ tướng Chính phủ về việc đẩy mạnh triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước; Chỉ thị số 42/CT-TTg ngày 9/11/2024 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn; các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội tỉnh Điện Biên xác định, chủ trương xóa nhà tạm, nhà dột nát là nhiệm vụ cấp bách cần huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc để triển khai nhanh chóng, hiệu quả, phấn đấu hoàn thành mục tiêu xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn trong năm 2025.
Tỉnh Điện Biên đã kịp thời triển khai thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 117/CĐ-TTg ngày 18/11/2024; Thông báo số 523/TB-VPCP ngày 16/11/2024 của Văn phòng Chính phủ về kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính tại phiên họp thứ nhất Ban Chỉ đạo Trung ương triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước.
Việc thành lập Ban chỉ đạo 3 cấp ở địa phương được thực hiện theo quy định. Ủy ban nhân dân tỉnh chỉ đạo các cơ quan chuyên môn, Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố rà soát, đánh giá đầy đủ, chính xác số lượng và đối tượng thuộc diện được hỗ trợ; ưu tiên nguồn lực để thực hiện việc xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh đến năm 2025. Đồng thời, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thuộc phạm vi quản lý thực hiện việc hỗ trợ nhà ở cho người có công với cách mạng, cho hộ nghèo, hộ cận nghèo bảo đảm đúng đối tượng, tiêu chuẩn, định mức, không trùng lặp với các hoạt động hỗ trợ từ ngân sách nhà nước, tuân thủ trình tự, thủ tục theo đúng quy định pháp luật, không để xảy ra thất thoát, lãng phí, tham nhũng, tiêu cực.
Hiện nay, Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh đang hoàn thiện hồ sơ rà soát theo hướng dẫn của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội, Sở Xây dựng để thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát bảo đảm theo quy định và sẽ tham mưu cho Ủy ban nhân dân tỉnh phê duyệt Quyết định số lượng hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát trong tháng 12/2024 theo chỉ đạo của Bộ Lao động-Thương binh và Xã hội.
Công tác triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn bước đầu còn gặp một vài khó khăn.
Cụ thể như: tại một số địa phương chưa thống kê hết số lượng hoặc chưa lập danh sách chi tiết đến hộ, do vậy, qua tổng hợp rà soát của các huyện, thị xã, thành phố, phát sinh thêm số lượng nhà cần làm mới, nguồn lực để thực hiện xóa nhà tạm, nhà dột nát cần huy động thêm lớn; danh sách số hộ cần hỗ trợ chưa đồng nhất, số liệu thường xuyên thay đổi.
Việc triển khai làm nhà còn nhiều khó khăn; vật liệu xây dựng thiếu, giá cước vận chuyển tăng; Khối lượng thực hiện xóa nhà tạm nhà dột nát lớn, chủ yếu thực hiện tại các thôn, bản vùng đồng bào dân tộc thiểu số, tiến độ xây dựng gặp nhiều khó khăn, cần có sự hỗ trợ thêm về nhân lực.
Để hoàn thành triển khai xóa nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn tỉnh Điện Biên đến hết 2025, Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Điện Biên đề xuất các bộ, ngành trung ương sớm cụ thể hoàn thiện các chính sách hỗ trợ nhà ở đối với người có công, người nghèo, cận nghèo; nghiên cứu, thiết kế một số mẫu nhà ở điển hình, bảo đảm yêu cầu về kỹ thuật, chất lượng, hiệu quả, phù hợp với văn hóa, phong tục, tập quán và đặc điểm của từng địa phương, vùng miền.
Tiếp đó, đề nghị Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp tiếp nhận ủng hộ từ các tổ chức, cá nhân để thực hiện hỗ trợ xóa nhà tạm, nhà dột nát thông qua Quỹ Vì người nghèo; huy động, vận động các nguồn lực của nhà nước, của xã hội, doanh nghiệp; kịp thời điều phối và phân bổ theo tiến độ xóa nhà tạm, nhà dột nát cho nhân dân.
Nhu cầu của tỉnh Điện Biên là 300 tỷ đồng, đến nay mới huy động được 60 tỷ đồng. Dự kiến, nguồn tiết kiệm 5% của tỉnh là 17 tỷ đồng. Như vậy, tỉnh còn nhu cầu 223 tỷ đồng. Điện Biên mong muốn Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam hướng dẫn Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tiếp tục vận động ủng hộ cho tỉnh và nguồn tiết kiệm 5% của của Trung ương điều tiết về cho địa phương.
