Bám sát định hướng này, các tỉnh, thành phố vùng Đồng bằng sông Hồng tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm từng bước chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh, bền vững và thân thiện với môi trường.
Phát triển nguồn năng lượng sạch
Bắc Ninh là tỉnh có quy mô công nghiệp lớn, tập trung nhiều khu, cụm công nghiệp, nhà máy, cơ sở sản xuất với nhu cầu sử dụng điện cao. Việc bảo đảm cung ứng điện an toàn, ổn định, liên tục, đồng thời đáp ứng yêu cầu sử dụng năng lượng xanh, giảm phát thải của doanh nghiệp được tỉnh xác định là một trong những điều kiện quan trọng để duy trì năng lực cạnh tranh và thu hút đầu tư trong giai đoạn mới khi trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.
Theo đồng chí Phạm Văn Thịnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Bắc Ninh, một trong những hướng đi chiến lược là phát triển điện mặt trời mái nhà - giải pháp bổ sung nguồn điện sạch tại chỗ, giảm phụ thuộc hệ thống điện quốc gia, đồng thời giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí và đáp ứng yêu cầu về sản xuất xanh trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo đánh giá của Tập đoàn Điện lực Việt Nam, trong kế hoạch phát triển điện mặt trời mái nhà giai đoạn 2025-2035, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt khoảng 2.118 MW, trong đó khu vực công nghiệp chiếm hơn 86% tổng công suất. Đến năm 2035, tổng công suất dự kiến đạt 3.392 MW, sản lượng khoảng 3,6 tỷ kWh/năm.
Để đạt mục tiêu đề ra, từ nay đến cuối năm 2026, Bắc Ninh tiếp tục đôn đốc, hỗ trợ doanh nghiệp triển khai tổng công suất định hướng tối thiểu khoảng 515 MW; ưu tiên các doanh nghiệp đã đăng ký, có đủ điều kiện đầu tư, đấu nối và triển khai ngay. Tỉnh đẩy nhanh tiến độ thực hiện 3.680 kW công suất được phân bổ đối với 27 trụ sở xã, phường và 12 cơ sở y tế công lập.
Tổ chức thực hiện Nghị quyết số 21 của Hội đồng nhân dân tỉnh về quy định chính sách hỗ trợ hộ gia đình lắp đặt điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ và hệ thống lưu trữ điện trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2026-2030, qua đó từng bước hình thành các mô hình hộ gia đình sử dụng điện mặt trời mái nhà kết hợp lưu trữ điện.
Tiếp tục khai thác tiềm năng tại khu vực doanh nghiệp công nghiệp, cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập, thương mại, dịch vụ và hộ gia đình, phấn đấu đến năm 2030 thực hiện mục tiêu khoảng 2.118 MW điện mặt trời mái nhà theo định hướng của tỉnh.
Bên cạnh điện mặt trời, tỉnh Bắc Ninh đã quy hoạch nguồn cấp đấu nối lưới điện với tổng công suất khoảng 800 MW điện gió. Trong đó, mục tiêu đến năm 2030 đạt công suất khoảng 500 MW, bao gồm 7 dự án trọng điểm.
Đối với nguồn điện sản xuất từ rác thải, trên địa bàn tỉnh hiện có 6 dự án với tổng công suất 65,1 MW, trong đó 4 dự án đã đi vào vận hành thương mại với công suất 36,1 MW và 2 dự án đang triển khai với tổng công suất 29 MW đang được tích cực thi công.
Xây dựng chuỗi kinh tế tuần hoàn
Phát triển “kinh tế xanh” là một trong những định hướng quan trọng mà tỉnh Ninh Bình đã và đang tập trung triển khai thực hiện những năm vừa qua, nhất là trong lĩnh vực phát triển du lịch. Theo đồng chí Bùi Văn Mạnh, Giám đốc Sở Du lịch, phát triển xanh, bền vững có vai trò đặc biệt quan trọng để xây dựng, nâng cao giá trị các sản phẩm độc đáo phục vụ khách du lịch, góp phần tăng thêm việc làm, thu nhập cho người dân, đóng góp quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh.
Hiện nay, tỉnh Ninh Bình tập trung triển khai các dự án nông nghiệp gắn với du lịch, đẩy mạnh phát triển du lịch nông nghiệp trải nghiệm. Không chỉ mở rộng số lượng sản phẩm, Ninh Bình đang đưa các sản phẩm OCOP đi vào chiều sâu bằng hướng phát triển xanh, bền vững; trong đó, tài nguyên bản địa, vùng nguyên liệu sạch, công nghệ chế biến trở thành nền tảng nâng cao sức cạnh tranh. Điểm đáng chú ý trong định hướng mới của tỉnh là khái niệm “OCOP xanh”- xu hướng phát triển các sản phẩm ưu tiên khai thác tài nguyên bản địa gắn liền với nền kinh tế xanh, sản xuất tuần hoàn, bảo vệ môi trường và số hóa cách tổ chức lại toàn bộ chuỗi giá trị. Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, phát triển “OCOP xanh” đang tập trung vào việc tăng hàm lượng chế biến sâu, chuyển từ sản xuất nông nghiệp truyền thống sang kinh tế tuần hoàn, nông nghiệp sinh thái. Hiện nay, nhiều chủ thể OCOP đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tư duy phát triển OCOP xanh. Doanh nghiệp không khai thác tài nguyên theo kiểu tận thu mà đầu tư để phục hồi, nuôi dưỡng và làm giàu hệ sinh thái. Từ đó, tạo ra các sản phẩm có giá trị cao, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, giữ gìn cảnh quan và mở ra khả năng phát triển du lịch sinh thái, giáo dục trải nghiệm, nghiên cứu khoa học.
Đồng chí Lê Hồng Đức, Phó Chánh văn phòng chuyên trách Văn phòng Điều phối nông thôn mới tỉnh Ninh Bình cho biết, hiện toàn tỉnh có hơn 1.000 sản phẩm OCOP được công nhận từ 3 sao trở lên. Trong giai đoạn 2026-2030, phấn đấu có thêm khoảng 200 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có thêm từ 1 đến 2 sản phẩm đạt chuẩn 5 sao quốc gia.
Để OCOP xanh phát triển bền vững, tỉnh sẽ tập trung vào mô hình tích hợp đa giá trị, trong đó phát triển sản xuất phải đi đôi với bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa địa phương.
Các chuyên gia kinh tế cho rằng, để chuyển đổi xanh trở thành động lực tăng trưởng mới, các địa phương vùng Đồng bằng sông Hồng cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp và người dân tham gia, đồng thời gắn mục tiêu tăng trưởng kinh tế với sử dụng hiệu quả tài nguyên, bảo vệ môi trường và giảm phát thải.
Trong đó, cần ưu tiên phát triển các nguồn năng lượng tái tạo, nhất là điện mặt trời mái nhà, điện gió; đầu tư hệ thống lưu trữ, lưới điện thông minh, nâng cao khả năng hấp thụ và sử dụng nguồn điện sạch tại chỗ.
Các ngành sản xuất cần đẩy mạnh đổi mới công nghệ, sử dụng tiết kiệm năng lượng, phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn, từng bước hình thành các khu công nghiệp sinh thái.
Cùng với đó, cần khai thác hiệu quả lợi thế từng địa phương để phát triển các mô hình kinh tế xanh gắn với nông nghiệp sinh thái, du lịch bền vững và sản phẩm OCOP.
Đặc biệt, cần tăng cường liên kết vùng, chia sẻ kinh nghiệm, kết nối nguồn lực và xây dựng chuỗi giá trị xanh; đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao nhận thức của doanh nghiệp, người dân, hướng tới hình thành lối sống, sản xuất và tiêu dùng xanh, góp phần thực hiện hiệu quả mục tiêu phát triển bền vững.
