Chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão số 5: Không để bị động, bất ngờ

“Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông nhiều khả năng mạnh lên thành bão số 5 với đặc điểm hình thành nhanh, di chuyển nhanh, cường độ mạnh và phạm vi ảnh hưởng rộng, tiềm ẩn nguy cơ mưa lũ bất thường”, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh tại cuộc họp khẩn ứng phó trưa 22/8, tại Hà Nội.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường nhận định về áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh lên thành bão số 5.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường nhận định về áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh lên thành bão số 5.

Bão mạnh, di chuyển nhanh, nguy cơ mưa lớn kéo dài

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo sẽ mạnh lên thành bão số 5 trong rạng sáng 23/8. Đây là cơn bão đặc biệt nguy hiểm do tốc độ hình thành và di chuyển nhanh: chỉ trong vòng 3 ngày, từ giữa Biển Đông đến khi ảnh hưởng trực tiếp đất liền nước ta. Dự kiến ngày 23/8–24/8 bão sẽ tác động đến khu vực quần đảo Hoàng Sa, và từ ngày 25/8 đổ bộ trực tiếp vào đất liền.

Các chuyên gia nhận định bão số 5 sẽ không có giai đoạn suy yếu trước khi đổ bộ, mà ngược lại có thể mạnh lên khi vào gần bờ do đi qua vùng biển nhiệt độ cao, tích lũy nhiều năng lượng. Cường độ dự báo đạt cấp 10–11, giật cấp 13–14, thậm chí không loại trừ mạnh hơn.

“Khả năng giảm cấp gần như không có, bởi tất cả điều kiện môi trường đều thuận lợi cho bão tăng cấp”, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn quốc gia Hoàng Đức Cường nhấn mạnh.

Ngoài gió mạnh, mưa lớn cũng là mối lo đáng ngại. Hoàn lưu bão rất rộng, bao trùm từ Bắc Trung Bộ đến cả Bắc Bộ và Trung Trung Bộ. Trọng tâm mưa lớn dự kiến từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế, lượng mưa trong đợt có thể đạt 600mm-700mm, kéo dài nhiều ngày từ 23/8 đến 27/8. Nếu bão lệch hướng, phạm vi ảnh hưởng có thể mở rộng ra phía bắc (Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng) hoặc vào đến Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đà Nẵng.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp bày tỏ lo ngại, từ đầu năm đến nay nước ta đã hứng chịu ba cơn bão, trong đó bão số 3 gây mưa lớn tại Nghệ An, Thanh Hóa, để lại nhiều thiệt hại; bão số 4 ít ảnh hưởng. Riêng bão số 5 được dự báo có khả năng tác động trực tiếp và mạnh hơn. Điều đáng lo ngại nhất chính là lượng mưa bất thường, khó lường. Thực tế, trận mưa vừa qua tại hồ thủy điện Bản Vẽ đã vượt xa mọi kịch bản lịch sử.

“Nếu kịch bản này lặp lại, tình hình sẽ hết sức phức tạp. Bão thường chỉ kéo dài khoảng ba ngày sau khi vào đất liền, nhưng mưa ở lưu vực Lào có thể tiếp diễn thêm ba đến bốn ngày, khiến nước dồn về Việt Nam muộn hơn. Vì vậy, không thể chủ quan cho rằng khi mưa trong nước đã dứt là có thể yên tâm”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nói.

Chủ động phương án ứng phó, không để bất ngờ

Trước những nguy cơ đó, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu Cục Khí tượng thủy văn quốc gia chỉ đạo Trung tâm Dự báo và các đơn vị dự báo địa phương ở ven biển Bắc Trung Bộ, Trung Bộ nâng cao năng lực cảnh báo, cung cấp thông tin sớm và chính xác nhất đến chính quyền.

“Ngay cả cảnh báo trước 30 phút đến 1 giờ cũng phải kịp thời, để dừng hoạt động trên biển, đưa tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn, tránh lặp lại sự cố đáng tiếc như tại Quảng Ninh vừa qua”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Cùng với đó, Thứ trưởng cũng giao Cục Đê điều và Phòng, chống thiên tai soạn thảo ngay văn bản hướng dẫn chi tiết gửi các địa phương; Cục Khí tượng thủy văn quốc gia tham mưu cho lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường văn bản gửi Bộ Công thương phối hợp rà soát toàn bộ hệ thống hồ thủy điện, thủy lợi trong khu vực chịu ảnh hưởng, bảo đảm an toàn tuyệt đối nhưng vẫn duy trì dung tích để cắt lũ.

Khu vực Bắc Trung Bộ hiện có khoảng 2.300 hồ chứa, trong đó dung tích trữ đang đạt từ 71% đến 82%. Các hồ lớn như Cửa Đạt (Thanh Hóa) đạt 88%, Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh) 47%, Tả Trạch (Thừa Thiên Huế) 52%. Một số hồ như Ngàn Trươi còn thấp, song phần lớn các hồ đã đầy nước cuối mùa mưa. 51 hồ có cửa van trong khu vực đã được kiểm tra vận hành, cơ bản bảo đảm an toàn.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đặc biệt lo ngại hệ thống hồ nhỏ và thủy điện bậc thang dày đặc ở miền trung: “Nếu vận hành thiếu chính xác, các hồ nhỏ xả dồn về cùng lúc sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền rất nguy hiểm. Đây là thách thức lớn nhất khi ứng phó bão, cần giám sát chặt chẽ từ bây giờ”.

Về các giải pháp ứng phó, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh một số yêu cầu cấp bách:

Thứ nhất, di dời dân cư miền núi một cách chủ động. Các địa phương phải xây dựng kịch bản rõ ràng, xác định ngưỡng mưa, dấu hiệu sạt lở để sơ tán dân kịp thời. Bài học thực tiễn cho thấy, nhiều trưởng bản linh hoạt quyết định di dân sớm đã cứu được tính mạng bà con. “Nguyên tắc là bằng mọi giá không để xảy ra thương vong do sạt lở”, Thứ trưởng nói.

Thứ hai, bảo đảm an toàn hồ chứa. Bộ Công thương phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát toàn bộ các hồ thủy điện, thủy lợi trong khu vực Bắc Trung Bộ ngay trong ngày 22/8. Các hồ lớn cơ bản bảo đảm cắt lũ, song các hồ nhỏ do địa phương quản lý phải được kiểm tra, vận hành thử để tránh sự cố.

Thứ ba, dự trữ lương thực và nhu yếu phẩm. Những bản làng có nguy cơ bị chia cắt cần được chuẩn bị trước lương thực, nước uống, đồ dùng thiết yếu. “Không thể để khi mưa lũ đến mới cấp phát từng bao gạo, từng thùng mì cứu đói, hậu quả sẽ rất nặng nề”, Thứ trưởng lưu ý.

Thứ tư, bảo đảm an toàn sản xuất. Cục Đê điều và Phòng, chống thiên tai phải yêu cầu rà soát tình hình sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản ở các vùng trọng điểm. Nếu cần thiết, phải khuyến cáo thu hoạch sớm, với tinh thần “xanh nhà hơn già đồng”.

Thứ năm, quản lý chặt chẽ hoạt động du lịch và tàu thuyền. Thứ trưởng cảnh báo nguy cơ dông lốc trước bão, nhất là trong dịp cuối tuần và lễ 2/9. “Chúng ta có khả năng dự báo trước 30–60 phút, cần bố trí cán bộ trực, cập nhật liên tục để cảnh báo kịp thời, không để tái diễn sự cố đáng tiếc như ở Quảng Ninh”. Các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh – nơi tập trung nhiều du khách – phải sớm đưa ra khuyến cáo, tạm dừng các hoạt động nguy hiểm trên biển.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng lưu ý công tác chuẩn bị kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9.

“Nhiều địa phương đang dựng sân khấu, pano, khẩu hiệu. Một trận gió bão có thể cuốn bay tất cả, vừa nguy hiểm vừa lãng phí. Cần tính toán kỹ, chỉ tổ chức khi bảo đảm an toàn tuyệt đối”, Thứ trưởng nhắc nhở.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đặc biệt nhấn mạnh: “Chúng ta tuyệt đối không được để bị động, bất ngờ. Mọi phương án phải chuẩn bị sớm, cụ thể, sát thực tế và triển khai ngay từ hôm nay”.

Ngay trong chiều 22/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ban hành văn bản khuyến cáo chi tiết tới các địa phương, đồng thời báo cáo Chính phủ và đề xuất tổ chức cuộc họp trực tuyến với các tỉnh trọng điểm vào ngày 23/8. Sau đó, tùy tình hình diễn biến, sẽ thành lập các đoàn công tác trực tiếp xuống địa bàn xung yếu.

Có thể bạn quan tâm

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 5/10/2026: Bắc Bộ đón không khí lạnh, Trung Bộ mưa lớn

Không khí lạnh tiếp tục dồn xuống phía Nam, ảnh hưởng đến nhiều khu vực ở Bắc Bộ rồi lan xuống Trung Bộ. Đêm nay, Bắc Bộ chuyển xấu với mưa, dông, cục bộ có nơi mưa to đến rất to; từ ngày mai, mưa giảm dần. Trung Bộ, đặc biệt từ Thanh Hóa đến Hà Tĩnh và Quảng Trị - TP Huế, mưa gia tăng do tác động của không khí lạnh.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

[Video] Dự báo thời tiết ngày 4/10/2026: Không khí lạnh tràn về miền Bắc từ tối nay

Không khí lạnh từ phía Bắc dự báo bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ từ chiều tối và đêm nay, sau đó lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ, khiến nhiệt độ tiếp tục giảm và thời tiết chuyển lạnh về đêm. Trung Bộ duy trì nắng gián đoạn, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ mưa dông về chiều tối có xu hướng giảm.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 4/10/2026: Không khí lạnh tăng cường, Bắc Bộ chuyển lạnh từ đêm mai

Không khí lạnh đang tiếp tục di chuyển xuống phía Nam, dự báo từ chiều tối và đêm mai bắt đầu ảnh hưởng đến Đông Bắc Bộ rồi lan sang các khu vực khác ở Bắc Bộ. Trước đó, trong đêm nay, Bắc Bộ vẫn duy trì mưa, dông; Trung Bộ có mưa vài nơi, còn Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục giảm mưa.

Bàn giao ngôi nhà có khả năng chống chịu thiên tai cho bà Hoàng Thị Liên ở xã Đồng Hỷ, Thái Nguyên. (Ảnh: UNDP)

Nâng cao khả năng chống chịu cho cộng đồng sau thiên tai

Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai và Đại diện Đại sứ quán Australia tại Việt Nam, Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) vừa có chuyến công tác tại Thái Nguyên nhằm đánh giá kết quả phục hồi và tăng cường khả năng chống chịu của các cộng đồng bị ảnh hưởng bởi thiên tai.

Người dân huyện Thuận Nam (Ninh Thuận cũ) trên đồng ruộng khô cằn bỏ hoang do ảnh hưởng của hạn hán kéo dài. (Ảnh: THÀNH ĐẠT)

Ứng phó tác động của El Nino

Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho biết, theo dự báo, trạng thái El Nino tiếp tục duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh, đặc biệt, từ tháng 10 đến tháng 12, đạt xác suất cao nhất lên đến 95%.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

[Video] Dự báo thời tiết ngày 3/10/2026: Bắc Bộ nắng nóng

Hôm nay, Bắc Bộ duy trì nắng nóng diện rộng với nhiệt độ cao, chiều tối và đêm có mưa rào, dông. Khu vực Trung Bộ từ Thanh Hóa đến Duyên hải Nam Trung Bộ phổ biến ngày nắng, có nơi nắng nóng, chiều tối chuyển mưa dông cục bộ. Trong khi đó, Cao nguyên Trung Bộ và Nam Bộ tiếp tục hình thái mưa rào, dông về chiều tối.

Ảnh chụp chiều 1/10, cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị. (Nguồn: MP)

Quảng Trị: Khoảng 40kg cá mòi chết dạt vào bờ biển xã Đông Trạch

Ngày 2/10, thông tin từ Ủy ban nhân dân xã Đông Trạch, tỉnh Quảng Trị biết, địa phương vừa xuất hiện tình trạng cá biển, phần lớn là cá mòi chết dạt vào bờ biển bốc mùi hôi. Người dân tiến hành thu gom và chôn lấp toàn bộ khoảng 40kg cá để không ảnh hưởng đến môi trường. Nguyên nhân cá chết đang được làm rõ.

Lực lượng chức năng tái thả các cá thể rùa về môi trường tự nhiên. (Ảnh: PHÚC THẮNG)

Lan tỏa thông điệp bảo tồn đa dạng sinh học từ việc tái thả 31 cá thể động vật rừng nguy cấp về tự nhiên

Ngày 1/10, tại tiểu khu 414 thuộc lâm phần Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, Trung tâm Cứu hộ, Bảo tồn và Phát triển Sinh vật (Ban Quản lý Vườn quốc gia Kon Ka Kinh, tỉnh Gia Lai) phối hợp các cơ quan chức năng tổ chức tái thả 31 cá thể động vật rừng quý hiếm về môi trường tự nhiên sau thời gian cứu hộ, chăm sóc và phục hồi sức khỏe.