Chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới có thể mạnh lên thành bão số 5: Không để bị động, bất ngờ

“Áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông nhiều khả năng mạnh lên thành bão số 5 với đặc điểm hình thành nhanh, di chuyển nhanh, cường độ mạnh và phạm vi ảnh hưởng rộng, tiềm ẩn nguy cơ mưa lũ bất thường”, Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh tại cuộc họp khẩn ứng phó trưa 22/8, tại Hà Nội.

Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường nhận định về áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh lên thành bão số 5.
Thứ trưởng Nông nghiệp và Môi trường nhận định về áp thấp nhiệt đới trên biển Đông có khả năng mạnh lên thành bão số 5.

Bão mạnh, di chuyển nhanh, nguy cơ mưa lớn kéo dài

Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn quốc gia, áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông được dự báo sẽ mạnh lên thành bão số 5 trong rạng sáng 23/8. Đây là cơn bão đặc biệt nguy hiểm do tốc độ hình thành và di chuyển nhanh: chỉ trong vòng 3 ngày, từ giữa Biển Đông đến khi ảnh hưởng trực tiếp đất liền nước ta. Dự kiến ngày 23/8–24/8 bão sẽ tác động đến khu vực quần đảo Hoàng Sa, và từ ngày 25/8 đổ bộ trực tiếp vào đất liền.

Các chuyên gia nhận định bão số 5 sẽ không có giai đoạn suy yếu trước khi đổ bộ, mà ngược lại có thể mạnh lên khi vào gần bờ do đi qua vùng biển nhiệt độ cao, tích lũy nhiều năng lượng. Cường độ dự báo đạt cấp 10–11, giật cấp 13–14, thậm chí không loại trừ mạnh hơn.

“Khả năng giảm cấp gần như không có, bởi tất cả điều kiện môi trường đều thuận lợi cho bão tăng cấp”, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng thủy văn quốc gia Hoàng Đức Cường nhấn mạnh.

Ngoài gió mạnh, mưa lớn cũng là mối lo đáng ngại. Hoàn lưu bão rất rộng, bao trùm từ Bắc Trung Bộ đến cả Bắc Bộ và Trung Trung Bộ. Trọng tâm mưa lớn dự kiến từ Thanh Hóa đến Thừa Thiên Huế, lượng mưa trong đợt có thể đạt 600mm-700mm, kéo dài nhiều ngày từ 23/8 đến 27/8. Nếu bão lệch hướng, phạm vi ảnh hưởng có thể mở rộng ra phía bắc (Hà Nội, Hưng Yên, Hải Dương, Hải Phòng) hoặc vào đến Quảng Nam, Quảng Ngãi, Đà Nẵng.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp bày tỏ lo ngại, từ đầu năm đến nay nước ta đã hứng chịu ba cơn bão, trong đó bão số 3 gây mưa lớn tại Nghệ An, Thanh Hóa, để lại nhiều thiệt hại; bão số 4 ít ảnh hưởng. Riêng bão số 5 được dự báo có khả năng tác động trực tiếp và mạnh hơn. Điều đáng lo ngại nhất chính là lượng mưa bất thường, khó lường. Thực tế, trận mưa vừa qua tại hồ thủy điện Bản Vẽ đã vượt xa mọi kịch bản lịch sử.

“Nếu kịch bản này lặp lại, tình hình sẽ hết sức phức tạp. Bão thường chỉ kéo dài khoảng ba ngày sau khi vào đất liền, nhưng mưa ở lưu vực Lào có thể tiếp diễn thêm ba đến bốn ngày, khiến nước dồn về Việt Nam muộn hơn. Vì vậy, không thể chủ quan cho rằng khi mưa trong nước đã dứt là có thể yên tâm”, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nói.

Chủ động phương án ứng phó, không để bất ngờ

Trước những nguy cơ đó, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp yêu cầu Cục Khí tượng thủy văn quốc gia chỉ đạo Trung tâm Dự báo và các đơn vị dự báo địa phương ở ven biển Bắc Trung Bộ, Trung Bộ nâng cao năng lực cảnh báo, cung cấp thông tin sớm và chính xác nhất đến chính quyền.

“Ngay cả cảnh báo trước 30 phút đến 1 giờ cũng phải kịp thời, để dừng hoạt động trên biển, đưa tàu thuyền vào nơi tránh trú an toàn, tránh lặp lại sự cố đáng tiếc như tại Quảng Ninh vừa qua”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Cùng với đó, Thứ trưởng cũng giao Cục Đê điều và Phòng, chống thiên tai soạn thảo ngay văn bản hướng dẫn chi tiết gửi các địa phương; Cục Khí tượng thủy văn quốc gia tham mưu cho lãnh đạo Bộ Nông nghiệp và Môi trường văn bản gửi Bộ Công thương phối hợp rà soát toàn bộ hệ thống hồ thủy điện, thủy lợi trong khu vực chịu ảnh hưởng, bảo đảm an toàn tuyệt đối nhưng vẫn duy trì dung tích để cắt lũ.

Khu vực Bắc Trung Bộ hiện có khoảng 2.300 hồ chứa, trong đó dung tích trữ đang đạt từ 71% đến 82%. Các hồ lớn như Cửa Đạt (Thanh Hóa) đạt 88%, Kẻ Gỗ (Hà Tĩnh) 47%, Tả Trạch (Thừa Thiên Huế) 52%. Một số hồ như Ngàn Trươi còn thấp, song phần lớn các hồ đã đầy nước cuối mùa mưa. 51 hồ có cửa van trong khu vực đã được kiểm tra vận hành, cơ bản bảo đảm an toàn.

Tuy nhiên, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đặc biệt lo ngại hệ thống hồ nhỏ và thủy điện bậc thang dày đặc ở miền trung: “Nếu vận hành thiếu chính xác, các hồ nhỏ xả dồn về cùng lúc sẽ tạo hiệu ứng dây chuyền rất nguy hiểm. Đây là thách thức lớn nhất khi ứng phó bão, cần giám sát chặt chẽ từ bây giờ”.

Về các giải pháp ứng phó, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh một số yêu cầu cấp bách:

Thứ nhất, di dời dân cư miền núi một cách chủ động. Các địa phương phải xây dựng kịch bản rõ ràng, xác định ngưỡng mưa, dấu hiệu sạt lở để sơ tán dân kịp thời. Bài học thực tiễn cho thấy, nhiều trưởng bản linh hoạt quyết định di dân sớm đã cứu được tính mạng bà con. “Nguyên tắc là bằng mọi giá không để xảy ra thương vong do sạt lở”, Thứ trưởng nói.

Thứ hai, bảo đảm an toàn hồ chứa. Bộ Công thương phối hợp Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát toàn bộ các hồ thủy điện, thủy lợi trong khu vực Bắc Trung Bộ ngay trong ngày 22/8. Các hồ lớn cơ bản bảo đảm cắt lũ, song các hồ nhỏ do địa phương quản lý phải được kiểm tra, vận hành thử để tránh sự cố.

Thứ ba, dự trữ lương thực và nhu yếu phẩm. Những bản làng có nguy cơ bị chia cắt cần được chuẩn bị trước lương thực, nước uống, đồ dùng thiết yếu. “Không thể để khi mưa lũ đến mới cấp phát từng bao gạo, từng thùng mì cứu đói, hậu quả sẽ rất nặng nề”, Thứ trưởng lưu ý.

Thứ tư, bảo đảm an toàn sản xuất. Cục Đê điều và Phòng, chống thiên tai phải yêu cầu rà soát tình hình sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, thủy sản ở các vùng trọng điểm. Nếu cần thiết, phải khuyến cáo thu hoạch sớm, với tinh thần “xanh nhà hơn già đồng”.

Thứ năm, quản lý chặt chẽ hoạt động du lịch và tàu thuyền. Thứ trưởng cảnh báo nguy cơ dông lốc trước bão, nhất là trong dịp cuối tuần và lễ 2/9. “Chúng ta có khả năng dự báo trước 30–60 phút, cần bố trí cán bộ trực, cập nhật liên tục để cảnh báo kịp thời, không để tái diễn sự cố đáng tiếc như ở Quảng Ninh”. Các tỉnh Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Ninh – nơi tập trung nhiều du khách – phải sớm đưa ra khuyến cáo, tạm dừng các hoạt động nguy hiểm trên biển.

Ngoài ra, Thứ trưởng cũng lưu ý công tác chuẩn bị kỷ niệm 80 năm Quốc khánh 2/9.

“Nhiều địa phương đang dựng sân khấu, pano, khẩu hiệu. Một trận gió bão có thể cuốn bay tất cả, vừa nguy hiểm vừa lãng phí. Cần tính toán kỹ, chỉ tổ chức khi bảo đảm an toàn tuyệt đối”, Thứ trưởng nhắc nhở.

Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đặc biệt nhấn mạnh: “Chúng ta tuyệt đối không được để bị động, bất ngờ. Mọi phương án phải chuẩn bị sớm, cụ thể, sát thực tế và triển khai ngay từ hôm nay”.

Ngay trong chiều 22/8, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ ban hành văn bản khuyến cáo chi tiết tới các địa phương, đồng thời báo cáo Chính phủ và đề xuất tổ chức cuộc họp trực tuyến với các tỉnh trọng điểm vào ngày 23/8. Sau đó, tùy tình hình diễn biến, sẽ thành lập các đoàn công tác trực tiếp xuống địa bàn xung yếu.

Có thể bạn quan tâm

Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia.

Ít bão hơn, không có nghĩa là ít thiên tai

Theo nhận định của Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia, tác động của El Niño có thể khiến số lượng bão năm 2026 giảm, nhưng nguy cơ xuất hiện bão mạnh, mưa cực đoan, lũ quét và sạt lở đất vẫn rất đáng lưu ý.

Dự báo đường đi bão BAVI của cơ quan khí tượng Nhật Bản.

Siêu bão BAVI hướng về phía bắc của Đài Loan (Trung Quốc)

Theo thông tin của Cục Khí tượng thủy văn, lúc 7 giờ ngày 10/7, vị trí tâm bão BAVI ở vào khoảng 20.6N-127.3E, cách đảo Đài Loan (Trung Quốc) khoảng 650km về phía đông nam; cách tỉnh Phúc Kiến (Trung Quốc) khoảng 1000km về phía đông nam, cường độ của bão đã giảm đi đáng kể xuống còn cấp 14 (giảm 2 cấp so với ngày hôm qua).

Trên địa bàn tỉnh Điện Biên hiện có nhiều dự án xây dựng Trường nội trú liên cấp cũng cần nguồn cung vật liệu lớn.

Điện Biên rà soát, bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án quan trọng

Để đáp ứng nhu cầu vật liệu phục vụ các công trình, dự án trọng điểm giai đoạn 2026-2030, chiều 9/7, Sở Xây dựng Điện Biên chủ trì họp liên ngành: Sở Nông nghiệp và Môi trường; Sở Công thương, Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh; các ban quản lý dự án: Nông nghiệp, Giao thông, Dân dụng… để thống nhất giải pháp tham mưu, thực hiện.

Một trong những ngôi nhà của người dân ở xã Na Sang bị hư hỏng do mưa lớn trong đêm 8/7.

Điện Biên tiếp tục bị thiệt hại do mưa lớn

Mưa lớn kéo dài từ ngày 5/7, nhất là trận mưa trong đêm 8 và rạng sáng 9/7, đã gây nhiều thiệt hại về nhà cửa, cây cối hoa màu và giao thông trên điểm sạt lở đất, cây đổ, ách tắc giao thông trên các tuyến Quốc lộ 6 và Quốc lộ 12 tại Điện Biên. Nhiều hộ dân phải di dời nhà ở khẩn cấp để bảo đảm an toàn tính mạng.

Đoàn cứu hộ di chuyển gấu về Trung tâm cứu hộ Gấu Việt Nam. (Ảnh: Ban tổ chức)

Cứu hộ thành công một cá thể gấu ngựa từ Hà Nội về Trung tâm cứu hộ Gấu Việt Nam ở Huế

Mới đây, Chi cục Kiểm lâm thành phố Hà Nội phối hợp Tổ chức động vật châu Á, Vườn Quốc gia Bạch Mã và chính quyền xã Phúc Thọ đã tổ chức cứu hộ thành công 1 cá thể gấu ngựa do một hộ nuôi trên địa bàn xã Phúc Thọ tự nguyện chuyển giao, đưa về chăm sóc lâu dài tại Trung tâm cứu hộ Gấu Việt Nam ở Huế.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng khẳng định, Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn kiên định mục tiêu phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững. (Ảnh: VGP/ĐỨC TUÂN)

Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero

Ngày 8/7, tại Hà Nội, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng, Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững dự và phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn "Năng lượng và môi trường thế giới-Việt Nam 2026" với chủ đề "Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero".

Ngày 6/7, hồ chứa Lục Lam ở thành phố Hoành Châu thuộc Nam Ninh, Khu tự trị dân tộc Choang Quảng Tây bị vỡ đập, gây ngập lụt ở khu vực hạ du. (Ảnh: Tân Hoa Xã)

Sáu người chết, 11 người mất tích, Trung Quốc nỗ lực khắc phục hậu quả mưa lũ

Nhiều khu vực ở Quảng Tây, Trung Quốc đang hứng chịu đợt mưa lớn liên tục hiếm gặp trong lịch sử, kéo theo thiên tai cực đoan, gây hậu quả nghiêm trọng, khoảng 77% số xã, thị trấn xuất hiện mưa bão, nhiều nơi có lượng mưa vượt mức kỷ lục, 6 người chết, 11 người mất tích, hàng chục nghìn người phải di dời khẩn cấp.

Giảng viên và sinh viên Trường đại học Giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh bên bức tường bê-tông gai dầu.

Hướng đi mới cho ngành vật liệu xây dựng

Quá trình đô thị hóa với tốc độ cao tại Thành phố Hồ Chí Minh kéo theo nhu cầu rất lớn về vật liệu xây dựng. Trong khi các tài nguyên truyền thống như cát, đá chịu nhiều sức ép về sản lượng khai thác, thì hàng trăm nghìn tấn chất thải xây dựng mỗi ngày vẫn phải xử lý bằng cách san lấp, đổ bỏ.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Thời tiết ngày 8/7: Nhiều nơi trên cả nước nắng ban ngày, mưa dông vào chiều và tối

Dự báo, ngày 8/7, nhiều khu vực trên cả nước tiếp tục duy trì trạng thái thời tiết ngày nắng, có mưa dông rải rác, mưa tập trung vào chiều và tối, cục bộ có nơi mưa to. Cơ quan khí tượng cảnh báo nguy cơ xảy ra lốc, sét, mưa đá, gió giật mạnh; mưa lớn cục bộ có thể gây lũ quét, sạt lở đất và ngập úng tại vùng trũng thấp.