Chủ động, phản ứng chính sách kịp thời, có các kịch bản điều hành với mọi tình huống

Phát biểu ý kiến khai mạc phiên họp, Thủ tướng Phạm Minh Chính nêu rõ 6 điểm nổi lên trong bối cảnh tình hình quốc tế tháng 10 và 10 tháng năm 2024: cạnh tranh chiến lược gay gắt, xung đột leo thang ở Ukraine, Trung Đông và nhiều nơi; giá vàng, xăng dầu, hàng hóa cơ bản, cước vận tải quốc tế biến động mạnh; tăng trưởng kinh tế, thương mại, đầu tư toàn cầu phục hồi chậm, chưa vững chắc; thiên tai, biến đổi khí hậu, diễn biến phức tạp; khoa học công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh là xu thế, cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra nhiều khó khăn, thách thức, nhất là những nước đang phát triển.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu ý kiến tại phiên họp (Ảnh: Trần Hải).

Cũng trong tháng 10, Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương triển khai 6 nhiệm vụ lớn: Thực hiện kết luận của Hội nghị Trung ương 10 khóa XIII; ứng phó, khắc phục hậu quả bão lũ, thiên tai, nhất là bão số 3; chuẩn bị Kỳ họp thứ 8 Quốc hội XV với số lượng kỷ lục hơn 80 tài liệu; tập trung xử lý các dự án yếu kém, tồn đọng kéo dài (cơ bản xử lý xong 12 dự án thua lỗ, yếu kém và giải quyết các vướng mắc với 2 dự án bệnh viện, một số dự án điện…); kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế; rà soát tình hình thực hiện các mục tiêu của năm 2024, 5 năm và thực hiện nhiệm vụ Tiểu ban Kinh tế-Xã hội xây dựng văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng.

Quang cảnh phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Đánh giá tình hình kinh tế-xã hội tiếp tục xu hướng tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, năm nay tốt hơn năm ngoái, Thủ tướng đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, chỉ rõ những kết quả đạt được, những hạn chế, khó khăn, thách thức, phân tích các nguyên nhân và bài học kinh nghiệm trong chỉ đạo, điều hành; dự báo, nhận định về tình hình thời gian tới, trong đó có việc dự báo tác động từ kết quả bầu cử tại Hoa Kỳ; đề xuất những những cơ chế, chính sách, giải pháp thời gian tới.

Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng phát biểu ý kiến tại phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Yêu cầu luôn chủ động, tích cực, phản ứng chính sách kịp thời, có các kịch bản điều hành với mọi tình huống, Thủ tướng nhấn mạnh các nhiệm vụ, giải pháp để hoàn thành tất cả các mục tiêu của năm 2024, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng GDP, nếu quý IV đạt khoảng 7,5% thì cả năm sẽ đạt hơn 7%, gần gấp đôi so với mức trung bình của ASEAN và thế giới; những cơ chế, chính sách, giải pháp đột phá để thúc đẩy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, làm mới các động lực tăng trưởng cũ, thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới. Thủ tướng nêu rõ, tăng trưởng GDP là chỉ tiêu rất quan trọng, giúp tăng năng suất lao động.

Các Thành viên Chính phủ và đại biểu tham dự phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Đại diện các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước chủ chốt tham dự phiên họp. (Ảnh: Trần Hải)

Thủ tướng cũng đề nghị rà soát các công việc phục vụ Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV, trong đó có việc chuẩn bị tốt hồ sơ trình chủ trương đầu tư Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục bắc-nam; công tác tổ chức các ngày lễ lớn của đất nước sắp tới, đặc biệt là kỷ niệm 80 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam anh hùng vào cuối năm 2024 và những ngày lễ lớn trong năm 2025.

Kết luận phiên họp, nhân Ngày Pháp luật Việt Nam (9/11), Thủ tướng gửi lời chúc mừng tới Bộ Tư pháp và những người làm công tác xây dựng pháp luật, đề nghị tiếp tục nỗ lực, cố gắng, góp phần tháo gỡ các vướng mắc, điểm nghẽn về thể chế, pháp luật trong thời gian tới.

Về kết quả đạt được trong tháng 10 và 10 tháng đầu năm, Thủ tướng Phạm Minh Chính khái quát và nhấn mạnh, cái được lớn nhất là kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được thúc đẩy, các cân đối lớn được bảo đảm. Tình hình kinh tế-xã hội tiếp tục xu hướng tháng sau tốt hơn tháng trước, quý sau tốt hơn quý trước, năm nay tốt hơn năm ngoái. Nếu tăng trưởng GDP cả năm đạt hơn 7% thì chúng ta sẽ đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu của năm 2024. Đặc biệt, một điểm sáng là đã chỉ đạo quyết liệt, xử lý nhanh tình hình, khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, phát huy mạnh mẽ tinh thần tương thân, tương ái, tình dân tộc, nghĩa đồng bào, không để ai bị đói, bị rét, bị thiếu chỗ ở, học sinh được tới trường, người ốm đau được cứu chữa.

Thủ tướng bày tỏ phấn khởi khi 40 căn nhà ở Làng Nủ mới đã hình thành; đồng thời biểu dương Ngân hàng Nhà nước vào cuộc nhanh về vốn cho nông dân, doanh nghiệp bị ảnh hưởng sau bão, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài chính cũng kịp thời xử lý các vấn đề liên quan giống cho bà con. Bên cạnh những kết quả đạt được là cơ bản, về tồn tại, hạn chế, khó khăn, thách thức, Thủ tướng lưu ý tình hình khu vực, quốc tế còn nhiều bất định, rủi ro; áp lực điều hành kinh tế vĩ mô còn lớn, nhất là về điều hành tỷ giá, lãi suất, nguồn cung và giá cả hàng hóa, dịch vụ trong nước.

Tình hình sản xuất kinh doanh một số lĩnh vực khó khăn, nhất là chi tiêu đầu vào cho sản xuất; áp lực trả nợ trái phiếu doanh nghiệp đến hạn lớn. Tiếp cận vốn tín dụng còn khó khăn; nợ xấu có xu hướng tăng. Khó khăn, vướng mắc của thị trường bất động sản chậm được giải quyết. Giải ngân vốn đầu tư công, triển khai gói tín dụng 145 nghìn tỷ đồng cho nhà ở xã hội chưa đáp ứng kỳ vọng. Quy định pháp luật còn chồng chéo; một số văn bản quy định chi tiết chậm được ban hành; thủ tục hành chính còn rườm rà. Chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các bộ, ngành, địa phương. Đời sống một bộ phận người dân khó khăn. Thiên tai, bão lũ, xâm nhập mặn, sạt lở, sụt lún gây thiệt hại, ảnh hưởng đời sống nhân dân. Tình hình tội phạm, nhất là tội phạm mạng còn phức tạp.

Cơ bản đồng ý các bài học kinh nghiệm mà các đại biểu đã chỉ ra, Thủ tướng nhấn mạnh 3 nội dung:

Một là, nắm chắc tình hình trong và ngoài nước, phản ứng chính sách khả thi, kịp thời, hiệu quả ở tất cả các cấp, các ngành và đặc biệt là ở các bộ. Hai là, những nhiệm vụ mới, khó, nhạy cảm thì phải có bản lĩnh chính trị với quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt, có trọng tâm, trọng điểm, rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, kiểm tra, đôn đốc thường xuyên, xử lý kịp thời các vướng mắc. Ba là, coi trọng thời gian, coi trọng trí tuệ, tư duy đổi mới, tầm nhìn chiến lược, tư duy phải đi sớm hơn, tầm nhìn phải xa hơn, hành động quyết liệt, hiệu quả, đã nói là làm, chỉ bàn làm, không bàn lùi.

Đánh giá tình hình thời gian tới sẽ tiếp tục có khó khăn, thách thức nhiều hơn cơ hội và thuận lợi do xu hướng phân tách, phân mảnh trên thế giới, cạnh tranh chiến lược, thay đổi chính sách của các nước, đứt gãy chuỗi cung ứng, sản xuất, thị trường…, Thủ tướng yêu cầu các cấp, các ngành, các địa phương quyết liệt thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp đề ra, phấn đấu đạt và vượt toàn bộ 15/15 chỉ tiêu chủ yếu của năm 2024, tạo đà cho năm 2025.

Chỉ rõ 10 nhóm nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Thủ tướng trước hết yêu cầu triển khai đồng bộ, quyết liệt, hiệu quả các nghị quyết, kết luận, chỉ đạo của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, của đồng chí Tổng Bí thư, của Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trong đó lưu ý tiếp tục chuẩn bị kỹ các tài liệu phục vụ Kỳ họp thứ 8 Quốc hội XV, các thành viên Chính phủ tham dự đầy đủ Phiên chất vấn.

Thứ hai, tiếp tục ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế với mục tiêu: Tốc độ tăng GDP quý IV khoảng 7,4-7,6%, cả năm đạt hơn 7%, kiểm soát lạm phát dưới 4,5%; tăng trưởng tín dụng khoảng 15%; thu ngân sách nhà nước tăng ít nhất 15%.

Thủ tướng yêu cầu tiếp tục điều hành chính sách tiền tệ chủ động, linh hoạt, kịp thời, hiệu quả; phối hợp đồng bộ, hài hòa, chặt chẽ với chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm và các chính sách vĩ mô khác.

Bộ Tài chính tiếp tục phấn đấu tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách nhà nước; đẩy mạnh chuyển đổi số, áp dụng hóa đơn điện tử; triệt để tiết kiệm chi thường xuyên. Triển khai hiệu quả các chính sách gia hạn, miễn, giảm thuế, phí, lệ phí; đồng thời, tổng kết, đánh giá hiệu quả để nghiên cứu, đề xuất ban hành các chính sách tiếp tục miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, tiền thuê đất để triển khai ngay từ đầu năm 2025, trong đó có giảm thuế VAT để kích thích tiêu dùng, sản xuất trong nước. Tiếp tục kiểm soát lạm phát theo mục tiêu;

Đẩy mạnh khai thác, chế biến than, dầu, khoáng sản. Kiên quyết bảo đảm cung ứng đủ điện, xăng dầu, đáp ứng yêu cầu sản xuất và tiêu dùng; đồng thời xây dựng, triển khai kế hoạch bảo đảm cung ứng điện trong dài hạn.

Thứ ba, tập trung làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và thúc đẩy mạnh mẽ các động lực tăng trưởng mới, đặc biệt là chuyển đổi số quốc gia. Đẩy mạnh thực hiện các dự án đầu tư công và 3 chương trình mục tiêu quốc gia; thúc đẩy đầu tư tư nhân; tăng cường hợp tác công tư; thu hút FDI có chọn lọc, có chính sách hỗ trợ để thu hút khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chủ động, tích cực thu hút các tập đoàn đa quốc gia, nhà đầu tư chiến lược trong các lĩnh vực chip, bán dẫn, trí tuệ nhân tạo…;

Triển khai hiệu quả Chiến lược phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, Chương trình phát triển nhân lực ngành công nghiệp bán dẫn;

Tập trung nghiên cứu xây dựng, hoàn thiện Đề án Trung tâm tài chính quốc tế, khu vực, Đề án phát triển thị trường carbon, khu thương mại tự do tại các địa phương.

Thứ tư, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, 3 chương trình mục tiêu quốc gia. Tiếp tục phát huy vai trò của các tổ công tác của Thủ tướng Chính phủ. Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban Quản lý vốn Nhà nước tại doanh nghiệp, các doanh nghiệp triển khai nhanh, quyết liệt các nhiệm vụ để khởi công dự án tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng trong năm 2025 và sau đó tiếp tục khởi công tuyến Lạng Sơn-Hà Nội.

Thứ năm, với quan điểm xác định thể chế là "đột phá của đột phá", Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh hoàn thiện thể chế, pháp luật, cải cách thủ tục hành chính. Tiếp tục quyết liệt tháo gỡ các vướng mắc pháp lý, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cương quyết xóa bỏ cơ chế xin cho, theo tinh thần địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm. Khắc phục triệt để tình trạng nợ đọng, chậm ban hành các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật. Sớm ban hành Nghị định về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ hỗ trợ đầu tư, đề án phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ phát triển công nghệ cao;

Thành lập Ban chỉ đạo, Tổ giúp việc về tinh gọn bộ máy của Chính phủ theo Nghị quyết số 18-NQ/TW của Trung ương về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả và chỉ đạo của Bộ Chính trị. Đẩy mạnh chuyển đổi số, Đề án 06, xây dựng Trung tâm dữ liệu quốc gia.

"Chúng ta không thể đạt được các mục tiêu phát triển tới năm 2030 và năm 2045 nếu không đạt tăng trưởng ở mức hai con số mỗi năm trong những thập kỷ tới. Và chúng ta có thể đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số nếu tháo gỡ được các rào cản, điểm nghẽn về thể chế, khơi thông nguồn lực toàn xã hội. Các Bộ trưởng, các Phó Thủ tướng, Thủ tướng Chính phủ phải tập trung chỉ đạo công tác này", Thủ tướng nhấn mạnh.

Thứ sáu, tiếp tục tập trung xử lý dứt điểm các vấn đề tồn đọng, kéo dài, tổ chức triển khai hiệu quả Kết luận số 77-KL/TW của Bộ Chính trị. Ngân hàng Nhà nước khẩn trương trình phương án chuyển giao bắt buộc các ngân hàng kiểm soát đặc biệt còn lại; hoàn thiện phương án xử lý đối với SCB.

Bộ Y tế khẩn trương xử lý dứt điểm vướng mắc liên quan Dự án đầu tư xây dựng cơ sở 2 của bệnh viện Bạch Mai và Việt Đức.

Bộ Công thương chủ trì, phối hợp Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan khẩn trương hoàn thiện hồ sơ về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án điện năng lượng tái tạo.

Thứ bảy, chú trọng các lĩnh vực văn hóa, xã hội, môi trường; bảo đảm an sinh xã hội, đời sống nhân dân. Xây dựng lưới an sinh xã hội phủ kín các đối tượng; bảo đảm tiến bộ, công bằng xã hội, không để ai bị bỏ lại phía sau. Triển khai quyết liệt phong trào thi đua "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025". Tăng cường nắm tình hình; chủ động các giải pháp bảo đảm cân đối cung cầu lao động, nhất là ở các khu công nghiệp, các ngành mới nổi.

Thứ tám, tăng cường quốc phòng, an ninh; đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; nâng cao hiệu quả công tác đối ngoại, hội nhập quốc tế, tổ chức tốt các hoạt động đối ngoại của lãnh đạo cấp cao. Bảo đảm an ninh trật tự, phòng chống tội phạm.

Thứ chín, tăng cường công tác thông tin, truyền thông, nhất là truyền thông chính sách, lấy cái đẹp dẹp cái xấu, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực, góp phần tạo đồng thuận xã hội và khí thế phấn khởi, nỗ lực phấn đấu vươn lên của toàn xã hội.

Thứ mười, tích cực triển khai tốt các công việc của Tiểu ban Kinh tế-Xã hội Đại hội XIV.