Liên minh cầm quyền thắng lớn
Liên minh cầm quyền gồm đảng Dân chủ Tự do (LDP) và đảng Duy Tân Nhật Bản (JIP) giành được tổng số 352 ghế, vượt xa mục tiêu đề ra trước bầu cử là 233 ghế. Trong đó, riêng LDP giành được tới 316 ghế - số ghế nhiều nhất một chính đảng tại Nhật Bản giành được kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai, một chiến thắng mang tính lịch sử đối với đảng này. Giới quan sát nhận định, tỷ lệ ủng hộ cao đối với Thủ tướng Takaichi và Nội các của bà đã trở thành động lực lớn cho thắng lợi của LDP tại cuộc bầu cử Hạ viện lần này.
Trong khi đó, Liên minh Cải cách Trung dung (CRA), vốn được kỳ vọng sẽ tăng thêm ghế để trở thành đối trọng với liên minh cầm quyền, lại bất ngờ giảm sâu từ 172 ghế trước bầu cử xuống còn 49 ghế. Trong đó, CRA chứng kiến hàng loạt lãnh đạo xuất thân từ đảng Dân chủ Lập hiến (CDPJ) thất cử, bao gồm Tổng Thư ký Jun Azumi, cựu Bộ trưởng Ngoại giao Katsuya Okada, cựu Chủ tịch đảng Dân chủ Ichiro Ozawa và cựu Chủ tịch đảng Dân chủ Lập hiến Yukio Edano. Ngoài ra, trong danh sách đại diện tỷ lệ, CRA đã xếp các cựu thành viên đảng Công Minh ở vị trí cao, khiến số ghế “hồi sinh” từ đại diện tỷ lệ cho các ứng viên thua ở khu vực một ghế bị hạn chế. Ngược lại, một số đảng nhỏ khác tăng ghế như đảng Dân chủ vì nhân dân tăng thêm một ghế, đảng Tham chính tăng 13 ghế và Nhóm Mirai tăng 11 ghế.
Việc một đảng đơn lẻ giành được hơn hai phần ba số ghế Hạ viện Nhật Bản gây bất ngờ với cả những cử tri ủng hộ LDP. Kết quả này vượt qua kỷ lục 308 ghế (64,2%) mà đảng Dân chủ giành được trong cuộc bầu cử Hạ viện năm 2009. Trước đây, thành tích cao nhất của LDP là 300 ghế vào năm 1986. Việc liên minh cầm quyền giành được hơn hai phần ba số ghế tại Hạ viện sẽ giúp Thủ tướng Takaichi Sanae dễ dàng thúc đẩy các chính sách quan trọng và tạo điều kiện cho LDP đưa vấn đề sửa đổi Hiến pháp ra thảo luận.
Ngay sau khi có kết quả bầu cử, lãnh đạo nhiều nước, như Tổng thống Mỹ Donald Trump, Thủ tướng Ấn Độ Nerandra Modi và Thủ tướng Italy Georgia Meloni, đã gửi lời chúc mừng đến Thủ tướng Takaichi.
Kỳ họp đặc biệt của Quốc hội
Quốc hội Nhật Bản sẽ triệu tập một kỳ họp đặc biệt, dự kiến diễn ra giữa tháng 2 này, để bầu Chủ tịch và Phó Chủ tịch Hạ viện, cũng như Thủ tướng mới, đồng thời tiếp tục chương trình nghị sự của kỳ họp Quốc hội thường niên, vốn bị gián đoạn do Hạ viện giải tán hôm 23/1. Điều 70 của Hiến pháp Nhật Bản quy định khi Quốc hội được triệu tập lần đầu sau bầu cử Hạ viện, nội các đương nhiệm phải đồng loạt từ chức, mở đường cho việc bầu Thủ tướng và thành lập nội các mới.
Khác với kỳ họp Quốc hội thường niên hoặc kỳ họp bất thường do nội các triệu tập, kỳ họp lần này được Luật Quốc hội gọi là “kỳ họp đặc biệt”. Căn cứ Điều 54 của Hiến pháp, Quốc hội phải triệu tập kỳ họp đặc biệt trong vòng 30 ngày kể từ ngày tiến hành bỏ phiếu bầu Hạ viện. Với chiến thắng áp đảo của liên minh cầm quyền, bà Takaichi gần như chắc chắn là Thủ tướng tiếp theo của Nhật Bản và sẽ không có nhiều thay đổi trong nội các mới.
Thủ tướng Takaichi tuyên bố chiến thắng của liên minh cầm quyền trong cuộc bầu cử Hạ viện sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho chính phủ thực hiện những thay đổi chính sách quan trọng. Bà Takaichi nhấn mạnh cần hạn chế chính sách “thắt lưng buộc bụng” quá mức và thực hiện các chính sách tài khóa quyết liệt. Nữ Thủ tướng Nhật Bản khẳng định phe cầm quyền do đảng LDP của bà lãnh đạo sẽ tiếp tục tìm kiếm sự hợp tác từ các đảng đối lập trong bối cảnh đảng này vẫn chỉ chiếm thiểu số tại Thượng viện.
Bà Takaichi cũng bày tỏ sẵn sàng hợp tác để sửa đổi Hiến pháp Hòa bình của Nhật Bản, vốn là một mục tiêu lâu dài của LDP, vì việc giành được hai phần ba số ghế tại Hạ viện đã đưa phe cầm quyền đến gần hơn với quyền lực để khởi xướng quá trình sửa đổi Hiến pháp. Các đề xuất sửa đổi Hiến pháp cần sự ủng hộ của ít nhất hai phần ba số nhà lập pháp ở cả hai viện của Quốc hội để được đưa ra trưng cầu ý dân toàn quốc. Cuộc bầu cử Thượng viện tiếp theo dự kiến diễn ra năm 2028.
LDP và JIP đang nhắm đến việc đưa một điều khoản khẩn cấp vào Hiến pháp, đó là trao cho chính phủ nhiều quyền lực hơn trong trường hợp xảy ra thảm họa lớn hoặc tấn công vũ trang. LDP cũng kêu gọi làm rõ vị thế pháp lý của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản (JSDF) để chấm dứt những tranh luận về việc tăng cường vai trò và quyền hạn của lực lượng này.
