Chế tạo thành công dép tông phân hủy sinh học làm từ tảo

Các nhà khoa học vật liệu đã chế tạo thành công dép tông phân hủy sinh học làm từ tảo để giúp giảm lượng rác thải nhựa độc hại xâm nhập vào đại dương.

Các nhà nghiên cứu đã pha chế bọt xốp làm từ dầu tảo, để đáp ứng các thông số kỹ thuật thương mại cho đế giữa của giày và đế lót chân của dép xỏ ngón.
Các nhà nghiên cứu đã pha chế bọt xốp làm từ dầu tảo, để đáp ứng các thông số kỹ thuật thương mại cho đế giữa của giày và đế lót chân của dép xỏ ngón.

Một nhóm các nhà khoa học từ Đại học California San Diego, Mỹ đã tạo ra công thức bọt xốp polyurethane làm từ dầu tảo, đáp ứng các thông số kỹ thuật thương mại cho dép xỏ ngón và các loại giày dép khác thường được làm từ nhựa dẻo. 

Phương pháp và kết quả nghiên cứu của họ được công bố trong Báo cáo Công nghệ Nguồn sinh học mới nhất, trình bày chi tiết sự phát triển của các vật liệu làm từ tảo này.

Các thành viên của UC San Diego đã làm việc với công ty khởi nghiệp khoa học vật liệu và công nghệ Algenesis Materials. Nhóm nghiên cứu bao gồm nghiên cứu sinh Natasha Gunawan, Giáo sư Michael Burkart thuộc Khoa Khoa học Vật lý, Giáo sư Stephen Mayfield thuộc Phòng Khoa học Sinh học và Nhà khoa học nghiên cứu về tảo Marissa Tessman.

Chế tạo thành công dép tông phân hủy sinh học làm từ tảo -0
Rác từ dép xỏ ngón và giày được các tình nguyện viên thu gom trong quá trình dọn dẹp bãi biển trên đảo St Helena của Anh.

Dép tông, còn gọi là dép xỏ ngón có giá rẻ và hợp túi tiền, là loại dép phổ biến nhất thế giới, thường được sử dụng trong thời gian ngắn và bị loại bỏ sau một vài lần sử dụng.

Sau khi bị vứt bỏ, dép tông mất hàng trăm năm để phân hủy và có thể xâm nhập vào đại dương, giết chết sinh vật biển và làm ô nhiễm nguồn nước.

Trong 50 năm qua, con người đã tạo ra hơn 6 tỷ tấn chất thải nhựa. Trong số này, chỉ khoảng 9% được tái chế, 12% được đốt và 79% còn lại được tích tụ trong các bãi chôn lấp hoặc môi trường tự nhiên.

Trên một số hòn đảo ở Ấn Độ Dương, người ta ước tính rằng dép tông và những đôi giày đơn giản khác chiếm khoảng 25% rác nhựa đại dương, Giáo sư Mayfield nói.

Giáo sư Stephen Mayfield cho biết: “Tuổi thọ của vật liệu phải tỷ lệ thuận với tuổi thọ của sản phẩm. Chúng ta không cần vật liệu tồn tại trong 500 năm trong một sản phẩm mà bạn sẽ chỉ sử dụng trong một hoặc hai năm”.

Loại bọt xốp thương mại vừa được các nhà khoa học chế tạo thành công này sẽ phân hủy trong phân trộn và đất sau 12 tuần, có nghĩa là nó sẽ bị hỏng nếu trôi vào đại dương. 

Chế tạo thành công dép tông phân hủy sinh học làm từ tảo -0
Khối bọt xốp bị phân hủy sinh học trong 12 tuần. Phân tích sự xuống cấp qua hình ảnh A, sự thay đổi về ngoại hình và khối lượng ở hình B, và thay đổi lực nén ở hình C.

Bọt xốp polyurethane bao gồm các polyester gốc tảo đã được thử nghiệm về khả năng phân hủy sinh học. Các nhà khoa học tạo ra các khối xốp kích thước 2cm rồi ủ mẫu của mình trong môi trường phân trộn và môi trường chỉ có đất. Sau đó, các mẫu được cân và thử nén. Một bộ mẫu đối chứng được đặt trong các thùng rỗng và các điều kiện tương tự, nhiệt độ dưới 30 °C và độ ẩm cao.

Trong thời gian thử nghiệm ở bốn, tám và 12 tuần sau khi nghiên cứu, các nhà khoa học đã quan sát thấy sự xuống cấp của các khối bọt xốp. Ngoài việc tất cả các mặt của khối ngày càng trở nên xốp theo thời gian, một dấu hiệu xuống cấp khác là sự đổi màu. Các khối đối chứng duy trì màu trắng trong khi các mẫu thử nghiệm chuyển sang màu nâu trong môi trường ủ phân và màu vàng đối với môi trường đất. Nhóm nghiên cứu lưu ý rằng, sự khác biệt về màu sắc có thể do các sinh vật có nguồn gốc từ môi trường thử nghiệm gây ra.

“Sau hàng trăm công thức, cuối cùng chúng tôi đã đạt được một công thức đáp ứng các thông số kỹ thuật thương mại, có khả năng phân hủy sinh học trong môi trường tự nhiên”, Giáo sư Mayfield nói.

Ông cho biết: “Chúng tôi sử dụng dầu tảo để tạo ra polyols chiếm khoảng một nửa bọt xốp polyurethane, nửa còn lại của bọt xốp là isocyanate, vẫn lấy từ dầu mỏ”.

Mặc dù isocyanate có nguồn gốc từ dầu mỏ, nó vẫn có thể phân hủy sinh học và bị vi sinh vật ăn sau khi bị phân hủy thành phân tử.

Chế tạo thành công dép tông phân hủy sinh học làm từ tảo -0
Đế dép tông phân hủy sinh học được đúc từ khuôn. Đưa các sản phẩm ra thị trường là bước tiếp theo trong sứ mệnh giải quyết các vấn đề quản lý chất thải nhựa trên thế giới.

Các nhà nghiên cứu đã sử dụng chất liệu này để tạo ra phần lót chân mềm trong giày dép và đế ngoài, phần cứng hơn tiếp nối với mặt đất.

Dây đeo cũng được làm từ vật liệu phân hủy sinh học, mặc dù nhóm nghiên cứu vẫn chưa thử làm nó từ sản phẩm bọt xốp polyurethane.

Từ trước tới nay, sinh vật biển thường nuốt phải mảnh vụn nhựa vì nhầm với con mồi, khiến nhiều loài đã bị chết. Sản phẩm làm từ bọt xốp này vô hại đối với sinh vật biển.

Thậm chí, “bọt xốp của chúng tôi còn là thức ăn cho vi sinh vật”, ông Mayfield nói.

Trong thử nghiệm giai đoạn phân hủy, các nhà khoa học đã đo phân tử rơi ra từ các vật liệu phân hủy sinh học và xác định chính các sinh vật phân hủy bọt xốp.

Các nhà khoa học vật liệu hiện đang nghiên cứu sản xuất thương mại các loại bọt một cách kinh tế nhất.

Có thể bạn quan tâm

Mưa lớn tại Lạng Sơn ghi nhận 290 điểm sạt lở, ngập úng gây ách tắc. (Ảnh: VOV)

Bão số 4 gây mưa lớn, Lạng Sơn thiệt hại nặng do mưa lũ

Chiều 22/8, Cục Đê điều và Phòng, chống thiên tai thông tin nhanh về tình hình bão số 4 và mưa lũ. Bão đang di chuyển chậm trên vùng biển Quảng Ninh-Hải Phòng, trong khi mưa lớn tiếp diễn tại nhiều địa phương, gây ngập úng, sạt lở và thiệt hại về nhà cửa, cây trồng, giao thông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 23/8/2026: Bão số 4 duy trì cấp 8, Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 23/8/2026: Bão số 4 duy trì cấp 8, Bắc Bộ tiếp tục mưa lớn

Bão số 4 tiếp tục hoạt động trên vùng biển Quảng Ninh - Hải Phòng với sức gió mạnh nhất vùng gần tâm bão cấp 8, giật cấp 10 và diễn biến khá phức tạp. Do ảnh hưởng của bão kết hợp dải hội tụ nhiệt đới, nhiều nơi ở Bắc Bộ và Thanh Hóa tiếp tục có mưa to đến rất to, nguy cơ cao xảy ra ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

[Video] Báo động lũ trên hạ lưu sông Thương, sông Lục Nam

[Video] Báo động lũ trên hạ lưu sông Thương, sông Lục Nam

Mực nước trên sông Thương và sông Lục Nam đang lên nhanh do ảnh hưởng của bão số 4. Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự tỉnh Bắc Ninh đã phát lệnh báo động số II trên sông Thương tại trạm Cầu Sơn, sông Lục Nam tại trạm Cẩm Đàn và báo động số I trên sông Lục Nam tại trạm Chũ.

Các địa phương ven biển chủ động ứng phó với bão số 4 mạnh cấp 8.

Chủ động ứng phó với bão số 4, các tỉnh thành ven biển từ Quảng Ninh đến Thanh Hóa thực hiện nghiêm Công điện của Thủ tướng

Chiều tối 21/8, áp thấp nhiệt đới trên khu vực Bắc Vịnh Bắc Bộ đã mạnh lên thành bão, trở thành cơn bão số 4. Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia yêu cầu các địa phương, bộ, ngành chủ động triển khai các biện pháp ứng phó, bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.

Bản đồ dự báo quỹ đạo và cường độ bão lúc 20 giờ tối 21/8/2026. (Nguồn: Hệ thống Giám sát thiên tai Việt Nam)

Bão số 4 giật cấp 10 trên vịnh Bắc Bộ, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 90km

Vào lúc 19 giờ tối nay (21/8), bão số 4 di chuyển theo hướng bắc, giật cấp 10, cách đặc khu Bạch Long Vĩ khoảng 90km về phía bắc đông bắc. Do ảnh hưởng của bão tại đặc khu Bạch Long Vĩ có gió mạnh cấp 8, giật cấp 9; đặc khu Cô Tô có gió mạnh cấp 6, giật cấp 9; nhiều tỉnh, thành phố đang có mưa to đến rất to.

Khung cảnh hoang tàn do ảnh hưởng của sạt lở ven tuyến sông Gành Hào, đoạn qua ấp Canh Điền, xã Gành Hào, tỉnh Cà Mau. (Ảnh: HỮU TÙNG)

Giữ lại màu xanh cho dải đất Gành Hào

Nhiều năm qua, sông Gành Hào đoạn qua xã Gành Hào (huyện Đông Hải cũ của tỉnh Bạc Liêu, nay thuộc xã Gành Hào của tỉnh Cà Mau) trở thành vùng đất dữ đối với hàng trăm hộ dân và doanh nghiệp chế biến thủy sản.

Các đồng chí lãnh đạo xã Cẩm Trung, tỉnh Hà Tĩnh kiểm tra, rà soát các khu vực sạt lở để chủ động ứng phó.

Hai tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh ứng phó mưa lũ

Do ảnh hưởng của dải hội tụ nhiệt đới, những ngày qua, trên địa bàn các tỉnh Hà Tĩnh, Nghệ An có mưa vừa, mưa to đến rất to. Nhằm hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại do mưa lũ gây ra, các địa phương, đơn vị trên địa bàn hai tỉnh đã chủ động triển khai biện pháp ứng phó mưa lớn, lũ ống, lũ quét, sạt lở đất.