Vườn quốc gia Phja Oắc-Phja Đén rộng 10.593 ha, sở hữu hệ sinh thái động, thực vật phong phú, đa dạng. Từ đầu năm 2025 đến nay, vườn quốc gia đón tiếp, phối hợp với các đoàn nghiên cứu của Công ty cổ phần Phát triển lâm nghiệp bền vững SEA-FBC đến nghiên cứu bảo tồn cá cóc Cao Bằng.
Cá cóc Cao Bằng là loài mới, được phát hiện năm 2024. Đây là loài cá sống ở độ cao khoảng 1.600m trở lên so với mặt nước biển, đang được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Bên cạnh đó, vườn quốc gia cũng đón nhiều đoàn nghiên cứu của Trung tâm nhiệt đới Việt-Nga, Bảo tàng thiên nhiên Việt Nam, Viện sinh học... đến làm việc tại vườn.
Vườn quốc gia sở hữu hệ sinh thái động, thực vật phong phú, đa dạng với nhiều loài động vật như sóc, cầy, nai, khỉ, kẹp kìm... có tên trong Sách Đỏ các loài động vật nguy cấp, quý hiếm cần được bảo tồn. Cán bộ đơn vị thường xuyên triển khai đặt máy bẫy ảnh tại các khu vực nhằm ghi nhận, phát hiện những loài động vật quý hiếm để kịp thời có phương án khoanh vùng, tuyên truyền, bảo vệ.
Quyền Giám đốc Vườn quốc gia Phja Oắc-Phja Đén Nông Đình Thi cho biết: Thời gian qua, qua tuần tra, khảo sát, đơn vị ghi nhận sự xuất hiện của nhiều loài thực vật nguy cấp, quý hiếm như: Hoàng tinh trắng, thông tre, dẻ tùng sọc trắng, bảy lá một hoa, lan kim tuyến… Qua công tác đặt máy bẫy ảnh, phát hiện nhiều cá thể gà lôi trắng xuất hiện trong vườn quốc gia.
Thông qua các hoạt động quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học, Vườn quốc gia Phja Oắc-Phja Đén đã trở thành điểm đến ưa thích của đông đảo du khách, với đỉnh núi Phja Oắc cao 1.931m, khí hậu mát mẻ, xuất hiện băng giá vào mùa đông trong những ngày nhiệt độ xuống thấp, độ ẩm cao.
Thời gian qua, trong các cánh rừng ở tỉnh Cao Bằng xuất hiện nhiều loài động vật quý hiếm như hươu xạ, tê tê vàng, sơn dương, cu li, gà lôi, vượn cao vít... Theo thống kê sơ bộ, hiện đang có 51 loài động vật và 52 loài thực vật nguy cấp, quý hiếm, cán bộ kiểm lâm đã rà soát, thống kê, phân loại đưa vào danh sách ưu tiên bảo vệ.
Tuy nhiên, công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo tồn đa dạng sinh học tại Vườn quốc gia Phja Oắc-Phja Đén cũng gặp một số khó khăn. Chị Hoàng Thị Nha, Phòng Kế hoạch-Khoa học vườn quốc gia cho biết: Diện tích rừng tự nhiên lớn, địa hình phức tạp, hiểm trở, đi lại khó khăn đã ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý, bảo vệ rừng.
Lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng còn mỏng, chưa đáp ứng với diện tích rừng được giao quản lý, bảo vệ. Trong khi đó, một phần đất rừng trồng của người dân vẫn xen lẫn trong vùng “lõi” của vườn quốc gia, thuộc phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, do chưa có kinh phí bồi thường, di dời…
Thời gian qua, Chi cục Kiểm lâm đã phối hợp ngăn ngừa, đấu tranh, triệt phá các đường dây mua bán, vận chuyển, tiêu thụ các loài động, thực vật nguy cấp, quý hiếm trái pháp luật. Từ năm 2022 đến nay, cán bộ kiểm lâm phối hợp, lập hồ sơ, xử lý 33 vụ vi phạm liên quan đến động vật hoang dã; phát hiện, xử lý 898 vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp, trong đó, xử lý hình sự 33 vụ, xử phạt, thu nộp ngân sách 5,4 tỷ đồng.
Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm Hoàng Phượng Vỹ cho biết: Nhằm đẩy mạnh công tác quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học, cán bộ kiểm lâm Cao Bằng xác định nâng cao ý thức, nhận thức của người dân là yếu tố quan trọng hàng đầu.
Chi cục đã phối hợp, mở nhiều lớp bồi dưỡng, tập huấn kiến thức pháp luật về lâm nghiệp, bảo vệ đa dạng sinh học cho cán bộ, công chức cấp xã. Qua đó, cán bộ, công chức xã trở thành “cầu nối” quan trọng, cùng với lực lượng kiểm lâm tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật về quản lý, bảo vệ rừng, bảo vệ đa dạng sinh học đến người dân.
Thông qua các hoạt động đồng bộ, hệ sinh thái động, thực vật phong phú, quý hiếm ở tỉnh Cao Bằng đang từng bước được quản lý, bảo vệ tốt, làm cơ sở gia tăng đa dạng sinh học tại địa phương.
