Hiện nay, khu vực Tây Nguyên đã bước vào mùa khô, nếu tiếp tục để tình trạng này kéo dài sẽ dẫn đến hao hụt, lãng phí, gây nguy cơ cháy rừng rất cao.
Theo thống kê của Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk, diện tích rừng bị thiệt hại sau cơn bão số 13 trên toàn tỉnh gần 30.000 ha rừng trồng, trong đó diện tích bị thiệt hại hoàn toàn hơn 4.000 ha (chiếm hơn 70%), diện tích bị thiệt hại rất nặng là hơn 7.000 ha (từ 50-70%), diện tích bị thiệt hại nặng hơn 1.700 ha (từ 30 - 50%) và diện tích bị thiệt hại một phần hơn 16.000 ha (dưới 30%). Ước tính tổng giá trị thiệt hại là 827 tỷ đồng. Tại tỉnh Gia Lai, bão số 13 và mưa lũ đã ảnh hưởng hơn 57.000 ha rừng, trong đó có hơn 26.000 ha rừng bị thiệt hại hoàn toàn, gần 11.000 ha bị thiệt hại rất nặng và hơn 11.600 ha bị thiệt hại nặng. Tổng giá trị thiệt hại ước tính gần 3.900 tỷ đồng.
Ghi nhận tại lâm phần thuộc quản lý của Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu, tỉnh Đắk Lắk, số lượng cây ngã đổ do cơn bão số 13 vẫn nằm la liệt, đang khô dần do ảnh hưởng của thời tiết mùa khô. Các loại cây này trồng đã nhiều năm, từ các dự án: 327, 661; dự án đầu tư phát triển rừng; dự án Jbic; dự án trồng rừng thay thế; dự án Pacsa và vốn sau khai thác rừng trồng.
Theo ông Lê Văn Tấn, Phó Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu: Diện tích rừng trồng do đơn vị quản lý bị thiệt hại và cần khai thác tận thu khoảng 6.000 ha. Tuy nhiên, đến nay, việc tận thu vẫn chờ hướng dẫn, nếu xử lý chậm trễ, cây sẽ bị khô, lãng phí tài sản nhà nước, cũng như gây nguy cơ xảy ra cháy rừng rất cao trong mùa khô.
“Đơn vị đã có văn bản gửi Sở Tài chính báo cáo tình hình rừng trồng bị thiệt hại và đề nghị cấp có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết trình tự, thủ tục, các bước công việc cần thực hiện để bán tài sản công, bảo đảm kịp thời, đúng quy định, tránh làm thất thoát, lãng phí về kinh phí và tài sản. Tuy nhiên, đến nay đơn vị vẫn chưa nhận được hướng dẫn và tiếp tục phải chờ”, ông Tấn chia sẻ.
Tại các xã Hra, Ia Hiao và vùng rừng trồng của Công ty Trách nhiệm hữu hạn một thành viên Lâm nghiệp Kông Chro (tỉnh Gia Lai) có hàng nghìn héc-ta rừng keo bị đổ ngã, nhiều hộ dân có nguy cơ mất trắng vốn đầu tư. Riêng Công ty Lâm nghiệp Kông Chro bị thiệt hại gần 480 ha rừng, trong đó có 52 ha mất trắng, hàng trăm héc-ta bị đổ ngã, giảm khả năng sinh trưởng, nhiều diện tích không thể phục hồi. Theo lãnh đạo công ty, đơn vị đã kiến nghị tỉnh cho phép thanh lý diện tích rừng bị thiệt hại từ 50% trở lên để thu hồi vốn và trồng lại rừng vào năm 2026; diện tích bị thiệt hại dưới 50% sẽ được chăm sóc, tỉa dọn.
Giám đốc Công ty Lâm nghiệp Kông Chro Từ Tấn Lộc cho biết: “Diện tích rừng bị thiệt hại hiện nay là quá lớn, vượt ngoài khả năng tự cân đối cho nên công ty mong muốn tỉnh xem xét hỗ trợ để sớm khắc phục, tiếp tục trồng lại rừng và ổn định sản xuất”. Không chỉ Ban Quản lý rừng phòng hộ Sông Cầu và Công ty Lâm nghiệp Kông Chro, mà nhiều chủ rừng trên địa bàn hai tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai có diện tích rừng trồng từ nguồn vốn các dự án và vốn sản xuất, kinh doanh bị thiệt hại do cơn bão số 13 và mưa lũ gây ra, hiện nay đang xây dựng phương án tận thu và trồng lại rừng theo đúng quy định.
Theo ngành Lâm nghiệp tỉnh Đắk Lắk, với diện tích lớn rừng bị thiệt hại sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tỷ lệ che phủ rừng của tỉnh trong thời gian tới. Do vậy, các chủ rừng và các địa phương cần phối hợp, khẩn trương khắc phục, có giải pháp nhanh nhất để trồng lại rừng trong thời gian tới. Theo Trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Quốc Hưng, gỗ bị đổ ngã để lâu sẽ suy giảm chất lượng lâm sản, đặc biệt có nguy cơ xảy ra cháy rừng rất lớn trong mùa khô năm nay.
Do vậy, ngành Lâm nghiệp đã gấp rút chỉ đạo các ban quản lý, đơn vị chủ rừng khẩn trương xây dựng phương án tận thu, thanh lý rừng không thể phát triển được”. Còn Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai Nguyễn Văn Hoan cho biết, Sở đã ban hành hướng dẫn thanh lý rừng trồng bị thiệt hại theo Nghị định 140/2024/NĐ-CP, tạo điều kiện cho người dân và doanh nghiệp xử lý cây đổ ngã, dọn hiện trường và chuẩn bị tái trồng lại rừng vào mùa mưa năm 2026. Hiện nay, Chi cục Kiểm lâm tỉnh đang phối hợp hỗ trợ các công ty tận thu nguồn gỗ sau bão để giảm tổn thất.
Tuy nhiên, theo phản ánh của các chủ rừng, hồ sơ, thủ tục thanh lý rừng trồng theo quy định tại Nghị định số 140/2024/NĐ-CP của Chính phủ đòi hỏi nhiều thủ tục và mất nhiều thời gian, để thực hiện cần khoảng từ 65 đến 85 ngày làm việc. Trong khi đó, xử lý diện tích rừng bị thiệt hại như nêu ở trên là nhiệm vụ cấp bách của ngành Lâm nghiệp, vừa tránh thất thoát, lãng phí tài sản của Nhà nước, vừa giảm nguy cơ cháy rừng trong mùa khô hiện nay. Vì vậy, các cấp, các ngành chức năng tỉnh Đắk Lắk và Gia Lai cần nhanh chóng hướng dẫn, giúp các đơn vị chủ rừng xử lý nhanh diện tích rừng trồng bị thiệt hại do bão số 13 gây ra, tránh bị “thiệt hại kép” do chất lượng lâm sản suy giảm theo thời gian và nguy cơ cháy rừng hiện hữu.
