Cần đột phá trong đãi ngộ nhà khoa học

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính mới có văn bản yêu cầu các bộ, cơ quan liên quan rà soát, tham mưu, đề xuất sửa đổi, triển khai các chế độ, chính sách đãi ngộ vượt trội cho đội ngũ nghiên cứu khoa học và công nghệ.
Cần nâng cao mức đãi ngộ các nhà khoa học.
Cần nâng cao mức đãi ngộ các nhà khoa học.

Lương cho các nhà khoa học đang giảm dần

Văn bản nêu rõ: Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng khẳng định, một trong các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm 2021-2030 là phát triển mạnh mẽ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm tạo bứt phá, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được trong thời gian qua, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vẫn chưa thật sự là động lực và nền tảng cho phát triển kinh tế-xã hội, cho tăng trưởng, tái cơ cấu kinh tế và tăng năng suất lao động xã hội, chưa giải đáp kịp thời nhiều vấn đề của thực tiễn đổi mới.

Đơn cử, chế độ tiền lương cho cán bộ, công chức, viên chức tại Viện Di truyền nông nghiệp hiện còn thấp. Chẳng hạn, lương của cán bộ, cử nhân ra trường sau khi trừ bảo hiểm và các khoản chi phí, chỉ còn khoảng hơn ba triệu đồng. GS, TS Lê Huy Nam, Chủ nhiệm Chương trình Công nghệ sinh học quốc gia 2021-2030 thẳng thắn: “Ba triệu đồng thử hỏi có duy trì được cuộc sống bình thường với chi tiêu hằng ngày, đi lại, con cái đi học được không? Tôi cho là hoàn toàn không thể!”. Không chỉ người trẻ, mức lương của TS khoa học tại đây cũng chỉ khoảng 5 triệu đồng/tháng. Với các nghiên cứu viên cao cấp như GS, PGS lương từ 9 triệu đến 13 triệu đồng/tháng.

Chưa hết, theo cơ chế mới về tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong các cơ sở nghiên cứu, lương cấp cho nhà khoa học đang giảm dần. Ở nhiều viện, nhà nghiên cứu chỉ nhận được hơn một nửa số lương, số còn lại gộp cùng kinh phí nhà nước để cấp cho nhiệm vụ khoa học-công nghệ. Nhưng nhiệm vụ khoa học-công nghệ lúc có, lúc không, người có, người không.

Theo quy định trong tổng số đầu tư của nguồn ngân sách nhà nước thì sẽ dành tới 2% để đầu tư cho khoa học và công nghệ. Tuy nhiên, hiện mức đầu tư này còn rất khiêm tốn. Chỉ tính riêng năm ngoái, chỉ có 0,8%. Lương thấp, phụ cấp không có, lĩnh vực nghiên cứu khoa học-công nghệ vì thế không phải là lựa chọn của nhiều người trẻ. Chỉ tính riêng tại Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, tỷ lệ các nhà khoa học trẻ chỉ khoảng hơn 30%. PGS, TS Trần Tuấn Anh, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam chia sẻ: “Nguy cơ chảy máu chất xám ngày càng trầm trọng hơn. Bởi vì bên ngoài, cơ chế về tài trợ các đề tài nghiên cứu khoa học cũng thông thoáng hơn. Lương trả cho các nhà khoa học cũng cao hơn gấp nhiều lần”.

Đề xuất đột phá

GS Phạm Hùng Việt, Giám đốc Phòng Thí nghiệm trọng điểm Công nghệ phân tích phục vụ kiểm định môi trường và An toàn thực phẩm thuộc Trường đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội), chỉ ra nhiều nguyên nhân khiến khoa học nước nhà chưa thể đột phá phát triển: Mức độ đầu tư nghiên cứu khoa học thấp, đặc biệt là đầu tư thiết bị sử dụng trong nghiên cứu; thu nhập của nhà khoa học không cao; thiếu kinh phí hỗ trợ nghiên cứu khoa học... “Hạn chế về nguồn lực tài chính là lý do hàng đầu khiến nhà khoa học trẻ không thể tập trung nghiên cứu. Rất nhiều người có năng lực nhưng phải rời phòng nghiên cứu để tìm một công việc có mức lương ổn định hơn”, GS Việt nói.

Luật Khoa học-Công nghệ năm 2013 đã quy định những chế độ đãi ngộ đặc thù cho các nhà khoa học đầu ngành, cho các nhà khoa học chủ trì những nhiệm vụ quan trọng của quốc gia và các nhà khoa học trẻ, tài năng nhưng cho đến nay, hầu như chưa có ai được hưởng chế độ đãi ngộ đó do vướng mắc với các quy định của các luật khác. Nhiều nhà khoa học, vì thế, ngoài thời gian nghiên cứu khoa học, phải xoay xở mưu sinh.

Dự kiến trong tháng 9, Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh trình HĐND thành phố đề án “Quy định tiêu chí, đối tượng, điều kiện, mức chi về tiền lương, tiền công, chế độ phúc lợi và các chính sách ưu đãi khác đối với các chức danh lãnh đạo trong tổ chức khoa học-công nghệ công lập và thù lao thực hiện nhiệm vụ”.

Tại đề án này, Sở đề xuất cụ thể về tiền lương của các chức danh lãnh đạo trong tổ chức khoa học-công nghệ công lập. Theo đó, tiền lương của người đứng đầu các tổ chức khoa học-công nghệ công lập do UBND Thành phố Hồ Chí Minh thành lập nhận lương từ 60 - 120 triệu đồng/tháng; cấp phó của người đứng đầu từ 50 - 100 triệu đồng/tháng.

Đối với cấp trưởng phòng, ban và các tổ chức cấu thành khác trong tổ chức khoa học-công nghệ công lập, mức lương được chi trả từ 40 - 80 triệu đồng/tháng; cấp phó phòng, ban từ 30 - 60 triệu đồng/tháng. Riêng chủ nhiệm các đề tài nghiên cứu là 60 triệu đồng/tháng. Ngoài ra, các đối tượng thuộc phạm vi điều chỉnh của đề án được xem xét tăng tối đa 5% mức lương dựa vào kết quả hoạt động nhưng không quá mức trần khung quy định ở trên.

Theo các chuyên gia, đề xuất trên là rất cần thiết; đồng thời kỳ vọng với cơ chế, chính sách mới, đề án sau khi thông qua sẽ được triển khai hiệu quả.

Có thể bạn quan tâm

Vững tin bước ra thế giới

Vững tin bước ra thế giới

Huỳnh Khương Nguyên (SN 2004), sinh viên Trường đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng) vừa xuất sắc trúng tuyển thạc sĩ tại 5/5 trường đại học danh giá thế giới. Với bề dày thành tích trong học tập, nghiên cứu và hoạt động xã hội, cô gái vững tin và sẵn sàng cho hành trình bước ra thế giới. Thời Nay có cuộc trò chuyện với Khương Nguyên (trong ảnh), để hiểu thêm về hành trình đầy nỗ lực và tự hào này.

Hà Nội giữ nguyên 124 trường THPT công lập

Hà Nội giữ nguyên 124 trường THPT công lập

Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng vừa ban hành kế hoạch sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục công lập từ mầm non đến THPT và trường chuyên biệt. Theo kế hoạch, thành phố giữ nguyên 124 trường THPT công lập hiện có, đồng thời tiếp tục rà soát, đầu tư cơ sở vật chất nhằm tăng quy mô lớp học, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh tại từng khu vực.

Không để lãng đi chuyện căn hộ cũ

Vào nhiều khu căn hộ cũ ở Hà Nội bây giờ, cả trong trung tâm nội đô và nhiều địa bàn bên ngoài tính theo các đường vành đai, càng thấy lo về mức độ xuống cấp, chắc đã phải dùng đến chữ “trầm trọng”, “tiềm ẩn nguy cơ rồi”.

Hoàn thành sắp xếp cơ sở giáo dục công lập trước ngày 30/8/2026

Theo Văn bản số 777/TTg-TCCV, ban hành ngày 10/7/2026 của Thủ tướng Chính phủ, các địa phương phải hoàn thành việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục nghề nghiệp công lập trước ngày 30/8/2026, bảo đảm phục vụ khai giảng năm học mới 2026-2027.

Bảo đảm an toàn phải được đặt lên hàng đầu đối với ca-nô chở khách. Ảnh: NAM HẢI

Siết chặt an toàn vận tải khách đường thủy

Khoảng 13 giờ ngày 11/7, chiếc ca-nô chở 36 người, gồm 32 du khách quốc tịch Ấn Độ, ba thuyền viên và một hướng dẫn viên bị lật trên vùng biển gần Hòn Mây Rút (đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang), cướp đi sinh mạng của 15 du khách. Đây là thảm kịch gây ra mất mát đặc biệt đau xót.

Nhu cầu tuyển dụng lao động có kỹ năng nghề đang gia tăng ở nhiều lĩnh vực.

Gỡ áp lực phân luồng bằng trung học nghề

Sau khi công bố kết quả tuyển sinh lớp 10 năm học 2026-2027, khoảng 42-45 nghìn học sinh Hà Nội sẽ lựa chọn những con đường khác ngoài trường THPT công lập. Đúng thời điểm này, Thông tư số 46/2026 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về Điều lệ trường trung học nghề (THN) đã mở thêm lựa chọn học tập cho học sinh sau THCS.

Đồng bào Vân Kiều, Pa Kô dưới chân dãy Trường Sơn (Quảng Trị) giữ gìn nghề đan lát.

Chiếc a chói giữa rừng Trường Sơn

Dưới mái hiên nhà sàn ở xã La Lay (Quảng Trị), tiếng dao chẻ tre vang lên đều đặn giữa buổi sớm. Nghệ nhân Hồ Văn Thành ngồi bên bó mây vừa lấy từ rừng về. Ông tỉ mẩn đường dao chuốt từng sợi nan tre. Ở miền tây Quảng Trị, hình ảnh ấy không hiếm gặp...

Bà Nguyễn Thị Nhớ (Cam Lộ, Quảng Trị) viếng đồng đội tại Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9.

Những hành trình tri ân

Mỗi dịp tháng 7, những con đường về các nghĩa trang, đài tưởng niệm liệt sĩ lại nối dài bởi hàng vạn bước chân tri ân. Từ Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Vị Xuyên, đến Ngã ba Đồng Lộc, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Đường 9, Nghĩa trang Liệt sĩ quốc gia Trường Sơn…, từng nén hương được thắp lên như một lời nhắc nhớ về những anh hùng, liệt sĩ đã gửi lại tuổi xuân cho đất nước.

Tư vấn tuyển sinh ngành sức khỏe có cấp chứng chỉ hành nghề. Ảnh: NAM HẢI

Giữ chuẩn đầu vào để nâng chất nguồn nhân lực

Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) quy định ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào đối với ngành pháp luật, đồng thời tiếp tục áp dụng điểm sàn với nhóm ngành sức khỏe trong mùa tuyển sinh năm 2026. Chính sách này thể hiện định hướng nhất quán trong việc nâng cao chất lượng đào tạo đối với những ngành nghề có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.

Đón đọc Thời Nay số 1721, phát hành thứ hai, ngày 13/7

Đón đọc Thời Nay số 1721, phát hành thứ hai, ngày 13/7

Lạm phát giai đoạn hiện nay khác thời điểm năm 2022, vì áp lực đã chuyển từ cú sốc giá dầu sang lạm phát cơ bản. Mục tiêu kiểm soát lạm phát dưới 4,5% đối mặt nhiều thách thức. Lạm phát bước vào giai đoạn khó kiểm soát hơn, bài trang nhất.

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Tiềm năng phát triển du lịch y tế

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Những trung tâm y khoa hàng đầu như Bạch Mai, Việt Đức, K, Tim Hà Nội, Phụ sản Hà Nội, Ung bướu Hà Nội… từ lâu đã trở thành địa chỉ tin cậy không chỉ với người dân trong nước mà còn với nhiều Việt kiều và người nước ngoài.

Hệ thống cấp cứu ngoại viện tại Hà Nội đang được thay đổi theo hướng phục vụ dân kịp thời hơn, đỡ tốn kém hơn.

Rút ngắn “thời gian vàng” để cứu người

Một người đàn ông đột quỵ trên đường đi làm, một cụ già sống một mình bất ngờ ngã trong đêm hay một cháu bé bị hóc dị vật dẫn đến ngừng thở... Chỉ chậm vài phút, cơ hội cứu sống người bệnh có thể trôi qua. Bởi vậy, với cấp cứu ngoại viện, mỗi cuộc gọi, mỗi quyết định điều xe, mỗi thao tác sơ cứu ban đầu đều là cuộc chạy đua với thời gian để giành lại sự sống.

Một góc vịnh đảo Cù Lao Chàm.

Tháo gỡ khó khăn để phát triển du lịch sinh thái biển

Thiên nhiên ưu đãi cho Cù Lao Chàm những lợi thế hiếm có để phát triển du lịch sinh thái biển. Nhưng chính sự hấp dẫn ấy cũng đặt hòn đảo trước thách thức làm thế nào để phát triển mà không đánh đổi những giá trị tự nhiên vốn có.

Đại tá Lê Văn Hóa, Phó Giám đốc, Thủ trưởng Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Quảng Trị mô tả về các loại súng vừa thu giữ trong chuyên án.

Phanh phui thị trường ngầm vũ khí quân dụng

Những khẩu súng quân dụng, đạn và linh kiện chế tạo vũ khí được rao bán, giao dịch ngay trên không gian mạng không còn là nguy cơ tiềm ẩn. Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp bách phải siết chặt quản lý, ngăn chặn từ sớm nguy cơ vũ khí quân dụng bị phát tán vào xã hội.

Nhóm anh Đinh Văn Tú dọn dẹp ngôi nhà ở xã Gò Nổi, TP Đà Nẵng.

Chung sức làm đẹp môi trường

Bốn năm qua, anh Đinh Văn Tú (trú xã Duy Xuyên, TP Đà Nẵng) cùng nhóm bạn thường xuyên tổ chức dọn dẹp nhà cửa, đường sá, phát quang cây cối sân vườn miễn phí cho bà con trong xóm. Khi hoàn thành các phần việc, nhìn nụ cười rạng rỡ của nhiều người, nhóm lại có động lực để tiếp tục cống hiến.

Đón đọc Thời Nay số 1720, phát hành thứ năm, ngày 9/7

Đón đọc Thời Nay số 1720, phát hành thứ năm, ngày 9/7

Mỗi năm, hàng triệu người bệnh từ khắp các tỉnh, thành phố trong cả nước tìm đến Hà Nội để khám và điều trị những ca bệnh khó. Trong bối cảnh ngành y tế đang hướng tới hội nhập quốc tế, Hà Nội đứng trước Tiềm năng phát triển du lịch y tế. Bài trang nhất.

Thí sinh tìm hiểu thông tin tuyển sinh tại Trường đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh.

Thêm chính sách hỗ trợ sinh viên

Năm học 2026-2027, nhiều trường đại học tại TP Hồ Chí Minh chủ động mở rộng chính sách học bổng nhằm giảm áp lực kinh tế cho sinh viên, đồng thời bổ sung đa dạng phương thức hỗ trợ với các trường hợp đặc biệt, khó khăn.