Nhằm tạo hiệu ứng và tăng cường thông tin giúp nông dân sử dụng drone hiệu quả, an toàn, ngày 14/4, Báo Nông thôn Ngày nay/Dân Việt phối hợp với Cục Trồng trọt và Bảo vệ Thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Hiệp hội CropLife Việt Nam tổ chức Tọa đàm với chủ đề “Quản lý, sử dụng drone: Những điều nhà nông cần biết”.
Hiệu quả rõ rệt từ thực tiễn
Trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa mạnh mẽ, drone ngày càng được ứng dụng rộng rãi trong sản xuất nông nghiệp, nhất là khâu phun thuốc bảo vệ thực vật. Công nghệ này góp phần giảm chi phí, tiết kiệm lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Theo các nghiên cứu, phun thuốc bằng drone có thể giảm tới 70% lượng nước, tiết kiệm khoảng 50% lượng thuốc bảo vệ thực vật, trong khi hiệu lực phòng trừ vẫn bảo đảm. Tốc độ phun nhanh giúp giảm đáng kể nhu cầu nhân công, đồng thời hạn chế rủi ro do tiếp xúc trực tiếp với hóa chất.
Không chỉ dừng lại ở phun thuốc, drone còn được ứng dụng trong bón phân, gieo sạ, thúc đẩy quá trình số hóa đồng ruộng. Trong bối cảnh lao động nông nghiệp ngày càng già hóa, sự phát triển của các tổ, đội drone đã góp phần giải quyết bài toán nhân công tại nhiều địa phương.
Thực tế cho thấy, chi phí thuê dịch vụ drone giảm từ 30%-40% so với phương thức truyền thống. Việc sử dụng thiết bị bay giúp kiểm soát liều lượng thuốc chính xác, giảm thất thoát và hạn chế tác động đến môi trường. Đồng thời, mô hình tổ, đội drone tạo việc làm cho 5-7 lao động/tổ, mở ra hướng sinh kế mới ở nông thôn.
Tuy nhiên, từ thực tiễn sản xuất vẫn bộc lộ không ít khó khăn. Nhận thức của một bộ phận nông dân về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật còn hạn chế; diện tích canh tác manh mún gây khó khăn cho tổ chức bay. Việc sửa chữa, thay thế linh kiện còn chậm, ảnh hưởng tiến độ trong cao điểm mùa vụ.
Ông Phạm Văn Hướng, đại diện Câu lạc bộ drone Ninh Bình cho biết, trung bình một thiết bị có thể đảm nhận khối lượng công việc tương đương hàng trăm lao động thủ công, với diện tích phun từ 400-500 ha/vụ, có trường hợp đạt tới 2.200 ha. Tuy nhiên, chi phí đầu tư lớn, khấu hao nhanh và rủi ro vận hành cao đòi hỏi người sử dụng phải được đào tạo bài bản.
Theo các tổ, đội vận hành drone, dù chi phí đầu vào tăng, giá dịch vụ drone vẫn thấp hơn phương pháp thủ công từ 4%-5%. Tại khu vực miền tây, giá dịch vụ phổ biến khoảng 120.000-140.000 đồng/ha; miền bắc cao hơn do quy mô sản xuất nhỏ lẻ.
Hoàn thiện hành lang pháp lý, chuẩn hóa hệ sinh thái
Trước yêu cầu thực tiễn, hành lang pháp lý cho hoạt động drone đang từng bước được hoàn thiện. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 288/2025/NĐ-CP ngày 5/11/2025 về quản lý tàu bay không người lái và các phương tiện bay khác, tạo cơ sở pháp lý cho việc quản lý, khai thác thiết bị này.
Trong lĩnh vực chuyên ngành, Bà Bùi Thanh Hương, Trưởng phòng Quản lý thuốc Bảo vệ Thực vật (Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật) cho biết, Cục đã ban hành tiêu chuẩn khảo nghiệm, đăng ký thuốc bảo vệ thực vật sử dụng bằng drone, đồng thời phối hợp với các tổ chức, doanh nghiệp, trong đó có CropLife Việt Nam, để triển khai ứng dụng hiệu quả trong thực tiễn.
Theo bà Hương, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cũng khuyến khích doanh nghiệp đăng ký các loại thuốc phù hợp vào danh mục được phép sử dụng bằng drone; đồng thời tăng cường hướng dẫn nông dân thông qua tập huấn, tài liệu, video và các nền tảng trực tuyến. Các nội dung hướng dẫn được công khai, giúp người dân dễ dàng tiếp cận, tra cứu và áp dụng.
Dưới góc độ doanh nghiệp, đại diện Công ty cổ phần thiết bị bay AgriDrone cho rằng, việc hình thành các tổ, nhóm, câu lạc bộ drone là nền tảng quan trọng để chuẩn hóa quy trình vận hành, nâng cao kỹ năng và bảo đảm an toàn. Đây cũng là kênh hiệu quả để triển khai đào tạo, chuyển giao công nghệ và cập nhật quy định mới.
Trong điều kiện thiết bị có tỷ lệ linh kiện điện tử cao, thường xuyên hoạt động trong môi trường khắc nghiệt, việc chủ động bảo trì, dự phòng linh kiện là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm vận hành liên tục, không gián đoạn sản xuất.
Có thể thấy, drone đang mở ra hướng đi mới cho nông nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, để công nghệ này phát huy hiệu quả bền vững, cần tiếp tục hoàn thiện quy chuẩn, tăng cường đào tạo và siết chặt quản lý, tránh phát triển tự phát, thiếu kiểm soát.