Vận dụng linh hoạt
Trong bối cảnh đó, Ban Vận động cứu trợ của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đã kêu gọi các nguồn lực xã hội chung tay hỗ trợ các địa phương bị ảnh hưởng, trong đó có Huế. Từ đề xuất ban đầu với hơn 110.000 hộ bị thiệt hại, sau rà soát, Trung ương phê duyệt hỗ trợ cho Huế hơn 67 tỷ đồng, với mức 3 triệu đồng/hộ, đáp ứng khoảng 16,7% nhu cầu.
Theo bà Nguyễn Thị Ái Vân, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Huế, ngay khi tiếp nhận kinh phí, thành phố đã khẩn trương rà soát và chuyển nguồn về 39/40 phường, xã để cấp phát trước Tết Nguyên đán 2026. Một phường vùng cao chủ động đề nghị không nhận do mức độ ảnh hưởng không đáng kể.
Ở cơ sở, nhiều địa phương có cách làm linh hoạt nhằm bảo đảm công bằng tương đối trong điều kiện nguồn lực hạn chế. Tại phường Hóa Châu, nơi bị ngập sâu và kéo dài, địa phương ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, neo đơn và gia đình chính sách.
Bí thư phường Hóa Châu, ông Trần Ngọc Dương cho biết, thực tế “lụt thì lút cả làng”, rất khó phân định mức độ thiệt hại giữa các hộ nên phường thống nhất khoanh vùng ưu tiên. Nhờ đó, khi nguồn tiền về có thể triển khai ngay, bảo đảm tiến độ trước Tết.
Ông Lê Nam, ở Hóa Châu, chia sẻ: Trong mưa lũ, không dễ nói nhà nào thiệt hại nặng hơn. Nhà khá giả có thể thiệt hại lớn về tài sản, trong khi hộ nghèo mất ít hơn về vật chất nhưng lại khó khăn hơn về khả năng phục hồi. “Làm rứa cũng hợp lý”, ông nói.
Những cách làm này cho thấy sự chủ động của cơ sở, đồng thời phản ánh nỗ lực của đội ngũ cán bộ thôn, Tổ dân phố trong quá trình rà soát, lập danh sách và chi trả.
Vướng mắc cần được tháo gỡ và cảm thông
Tuy nhiên, thực tế triển khai cũng bộc lộ không ít bất cập. Tại một số phường, xã, đến giữa tháng 4/2026, việc chi trả vẫn chưa hoàn thành. Ông Đặng Hữu Hải, tân Bí thư phường Hương An cho biết, danh sách vừa dán lên đã xuất hiện sự so bì giữa các Tổ dân phố, thậm chí có trường hợp bị đưa lên mạng xã hội.
Tại phường Phú Xuân, từ hơn 9.000 hộ đề xuất ban đầu, chỉ khoảng 3.500 hộ được phê duyệt. Khi triển khai, ý kiến chủ yếu xoay quanh việc có tổ được nhận hỗ trợ, có tổ không; trong cùng một tổ, mức độ ngập tương đương nhưng người có, người không.
Qua xác minh, ông Nguyễn Đình Bách, tân Bí thư phường Phú Xuân cho biết, nguyên nhân xuất phát từ việc lập danh sách trong bối cảnh nhiều khu vực còn ngập, đi lại khó khăn, thông tin gián đoạn. Vì vậy có nơi lập danh sách muộn, thiếu thông tin hoặc chưa đủ thủ tục nên không được duyệt.
Tiến độ cũng bị ảnh hưởng bởi thời điểm cận Tết và khối lượng công việc lớn, khiến một số địa phương chưa kịp triển khai. Theo bà Nguyễn Thị Ái Vân, đến giữa tháng 4/2026 vẫn còn 5 phường, xã chưa thể chi trả. Mặt trận thành phố đã thành lập 2 đoàn kiểm tra, yêu cầu khẩn trương rà soát, cấp phát theo danh sách đã phê duyệt. Đến ngày 21/4, một số địa phương như An Cựu, Phú Xuân đã hoàn thành. Các địa phương còn lại gồm Hương An, Phong Điền, Lộc An đang tiếp tục rà soát.
Từ thực tế này, ông Nguyễn Đình Bách cho rằng cần rút kinh nghiệm trong phối hợp, rà soát và lập danh sách, đồng thời ghi nhận nỗ lực của cán bộ cơ sở. Có những tổ hoàn thành hồ sơ nhưng do rà soát kỹ nên nộp trễ, không được duyệt. “Những trường hợp này, nếu có nguồn xã hội hóa sau này, cần được quan tâm để động viên bà con”, ông Bách đề xuất.
Thực tế triển khai cho thấy, việc hỗ trợ sau thiên tai khó tránh khỏi chênh lệch khi nguồn lực có hạn và điều kiện xác minh còn nhiều trở ngại. Do đó, cùng với siết chặt quy trình, cần nhìn nhận đầy đủ bối cảnh thực hiện để bảo đảm hiệu quả, công bằng và sự đồng thuận trong quá trình tổ chức chính sách.
