Các nhà khoa học công bố bức ảnh đầu tiên của hố đen vũ trụ

NDĐT - Các nhà thiên văn học vừa công bố hình ảnh đầu tiên của hố đen vũ trụ. Sự kiện đột phá này giúp củng cố sự hiểu biết của con người về vật chất bí hiểm nhất trong vũ trụ này.

Bức ảnh chụp hố đen vũ trụ bằng chương trình kính thiên văn Event Horizon (Ảnh: EHT Collaboration)
Bức ảnh chụp hố đen vũ trụ bằng chương trình kính thiên văn Event Horizon (Ảnh: EHT Collaboration)

Bức ảnh cho thấy một quầng sáng đỏ gồm bụi và khí, phác họa hình dáng của hố đen khổng lồ, ở trung tâm của dải ngân hà Messier 87, cách trái đất 55 triệu năm ánh sáng.

Hình ảnh cho thấy cái nhìn trực tiếp đầu tiên về một hố đen, một vòng khí và bụi hình bánh rán mờ liên tục “nuốt chửng” tất cả mọi thứ vào trong nó.

Bức ảnh đột phá này được chụp bởi chương trình Kính viễn vọng Event Horizon (EHT), một mạng lưới gồm tám kính viễn vọng vô tuyến trải dài từ Nam Cực đến Tây Ban Nha và Chile, với sự tham gia của hơn 200 nhà khoa học.

Giám đốc chương trình EHT và là nhà nghiên cứu cấp cao Đại học Harvard Sheperd Doeleman nói: “Các hố đen là những vật chất bí hiểm nhất trong vũ trụ. Chúng tôi đã nhìn thấy được cái mà chúng ta từng nghĩ không thể nhìn thấy. Chúng tôi đã chụp được một bức ảnh của một hố đen”.

EHT thu nhận bức xạ phát ra từ các hạt vật chất trong vòng này được nung nóng đến hàng tỷ độ khi chúng xoáy quanh lỗ đen gần với tốc độ của ánh sáng, trước khi biến mất xuống lỗ sâu hút này.

Sự xuất hiện giống như hình trăng lưỡi liềm của quầng sáng trong bức ảnh là do các hạt vật chất ở mặt bên của chiếc đĩa này quay về phía Trái đất đang bay về phía chúng ta nhanh hơn và dường như sáng hơn. Phần bóng tối bên trong là rìa của “chân trời sự kiện”, điểm mà không có ánh sáng hay vật chất nào có thể di chuyển đủ nhanh để thoát khỏi lực hấp dẫn không thể lay chuyển được của hố đen.

Lý thuyết về hố đen được nhà khoa học Albert Einstein đưa ra hơn một thế kỷ trước. Từ đó, các nhà thiên văn học đã tập hợp bằng chứng cho thấy sự tồn tại của những hố sụt vũ trụ này, bao gồm cả việc phát hiện gần đây về các sóng hấp dẫn trong vũ trụ khi các cặp của chúng va chạm với nhau.

Đồng tác giả khám phá này, Nhà vật lý học của Đại học Waterloo Avery Broderick, đã tuyên bố: “Khoa học viễn tưởng đã trở thành sự thật khoa học”.

Không giống như các lỗ đen nhỏ hơn hình thành từ các ngôi sao chết, các lỗ đen siêu lớn có nguồn gốc bí ẩn. Nằm ở trung tâm của hầu hết các dải thiên hà, bao gồm cả dải thiên hà của chúng ta, các hố đen dày đặc đến nỗi không gì có thể thoát khỏi lực hấp dẫn của chúng, thậm chí cả ánh sáng.

Ba năm trước, các nhà khoa học đã sử dụng hệ thống quan sát cực kỳ nhạy cảm đã nghe thấy âm thanh của hai lỗ đen nhỏ hơn hợp nhất để tạo ra một sóng hấp dẫn, như Albert Einstein dự đoán. Hình ảnh mới, được công bố trên Tạp chí Vật lý thiên văn và công bố trên toàn thế giới, đã củng cố thêm ánh sáng hiểu biết về âm thanh đó.

Các nhà khoa học cho rằng thành tựu này có thể xứng đáng với giải thưởng Nobel, giống như việc khám phá ra sóng hấp dẫn.

Đồng tác giả của EHT và là phó giám đốc Đài thiên văn Đông Á ở Hawaii, Jessica Dempsey cho biết, mất hơn bốn ngày các nhà thiên văn học mới có được thời tiết hoàn hảo trên toàn thế giới và theo nghĩa đen, tất cả các ngôi sao dường như đều ở đúng vị trí quan sát. Hình ảnh đột phá này đã giúp khẳng định thuyết tương đối của Einstein.

Theo nhà khoa học Dempsey, một thế kỷ trước, Einstein thậm chí còn dự đoán được hình dạng đối xứng mà các nhà khoa học vừa tìm thấy.

Dự án EHT được bắt đầu từ năm 2017, có chi phí từ 50 triệu USD đến 60 triệu USD, trong đó 26 triệu USD do Quỹ khoa học quốc gia Mỹ tài trợ.

Có thể bạn quan tâm

Đông đảo đại biểu trong nước và quốc tế tham dự diễn đàn. (Ảnh: HÙNG ANH)

Việt Nam nắm bắt cơ hội mở rộng ứng dụng UAV, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị

Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và Công nghiệp UAV Việt Nam 2026 không chỉ góp phần cập nhật xu hướng và nhận diện các vấn đề chính sách mà còn tạo thêm nền tảng để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực công nghệ, phát triển chuỗi cung ứng và từng bước đưa kinh tế tầm thấp trở thành một động lực tăng trưởng mới của Việt Nam.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và lãnh đạo các nước tham dự Phiên chính thức Hội nghị thượng đỉnh Không gian vũ trụ. Ảnh: TTXVN

Ngoại giao công nghệ mở thêm không gian phát triển cho Việt Nam

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo ngày càng trở thành một nội dung quan trọng trong quan hệ đối ngoại, chuyến thăm cấp cao của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới các đối tác lớn như Nga và Pháp mở thêm cơ hội để Việt Nam tiếp cận tri thức, công nghệ, nhân lực và các hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Thứ trưởng Khoa học và Công nghệ Phạm Đức Long tham dự và phát biểu tại họp báo ngày 10/9. (Ảnh: Thu Phương)

Luật sửa đổi 4 luật về công nghệ, viễn thông: Giảm tiền kiểm, tăng hậu kiểm và quản lý bằng dữ liệu

Với việc cắt giảm 47 điều kiện kinh doanh, bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, tăng phân cấp, phân quyền, sử dụng dữ liệu thay cho yêu cầu doanh nghiệp cung cấp lại giấy tờ, Luật số 20/2026/QH16 cho thấy sự chuyển dịch rõ nét trong phương thức quản lý nhà nước: giảm những rào cản không còn cần thiết, tăng hậu kiểm và giám sát tuân thủ.

Người dân cần nâng cao cảnh giác và có ý thức khi tham gia mạng xã hội.

Mạnh tay để mạng xã hội không còn "ô nhiễm"

Vừa qua, một cuộc chiến “thanh lọc” mạng xã hội đã được lực lượng chức năng mạnh tay xử lý với nhiều vụ việc liên quan các youtuber, tiktoker. Đây là hồi chuông cảnh tỉnh cho người sử dụng mạng xã hội khi thông tin xấu độc có thể lợi dụng môi trường mạng để lan truyền những hình ảnh, nội dung không lành mạnh đến người dân.

Các đại biểu trao đổi tại KOL Summit 2026.

Củng cố sức mạnh mềm quốc gia trên không gian số

Ngày 7/9, tại Thành phố Hồ Chí Minh, hơn 1.000 nghệ sĩ, KOL (người có ảnh hưởng), nhà sáng tạo nội dung cùng đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội và doanh nghiệp công nghệ đã tham gia Hội nghị KOL toàn quốc lần thứ II-KOL Summit 2026.

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Trình diễn giải pháp công nghệ cho an ninh, an toàn, cứu hộ tại Secutech+ Vietnam 2026

Tại triển lãm Secutech+ Vietnam 2026, HTI Group giới thiệu hệ sinh thái các sản phẩm công nghệ được nghiên cứu, phát triển và làm chủ bởi đội ngũ kỹ sư Việt Nam, từ các giải pháp phục vụ an ninh, giám sát, phòng cháy, chữa cháy và cứu hộ cứu nạn đến những ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số...

Từ những em bé thu mình vì mặc cảm, các em ở trường Hy Vọng dần hòa nhập với bạn bè, được ghi nhận bởi những thế mạnh riêng và tìm thấy vị trí của mình trong tập thể.

Có một ngôi trường nhân văn mang tên Hy Vọng

Giáo dục nhân văn ngoài truyền đạt kiến thức, còn cần môi trường để những đứa trẻ có xuất phát điểm khác nhau vẫn được học tập, trưởng thành và xây dựng tương lai. Ở Đà Nẵng có một ngôi trường như vậy - Trường Hy Vọng.

Tham quan Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt. (Ảnh: Viện nghiên cứu hạt nhân Đà Lạt)

Điện hạt nhân: Xây nhà máy chỉ là điểm khởi đầu

Việt Nam có thể nhập khẩu thiết bị và lựa chọn công nghệ, nhưng không thể nhập khẩu năng lực quốc gia để vận hành điện hạt nhân an toàn trong hàng chục năm. Bài toán thực sự không chỉ là xây dựng nhà máy, mà là chuẩn bị con người, hệ thống pháp quy và một hệ sinh thái đủ sức tiếp nhận, kiểm soát, từng bước làm chủ công nghệ.

Sở Khoa học-Công nghệ Hà Nội tổ chức diễn tập ứng phó y tế trong sự cố bức xạ và hạt nhân. (Ảnh: Thu Hằng)

Quản lý an toàn bức xạ trước yêu cầu mới

Ứng dụng bức xạ, đồng vị phóng xạ ngày càng mở rộng, trong khi Việt Nam chuẩn bị bước vào giai đoạn phát triển mới của năng lượng nguyên tử. Thực tế này đòi hỏi phương thức quản lý phải chuyển mạnh từ xử lý hồ sơ hành chính sang kiểm soát theo mức độ rủi ro, tăng cường phân cấp và ứng dụng dữ liệu số.

Tổ chức, cá nhân có trách nhiệm áp dụng quy chuẩn kỹ thuật có liên quan. (Ảnh: Tô Hội)

Quy chuẩn kỹ thuật: “Hàng rào” bắt buộc bảo vệ người tiêu dùng

Quy chuẩn kỹ thuật không đơn thuần là những giới hạn, yêu cầu kỹ thuật đối với sản phẩm, hàng hóa. Đây là công cụ pháp lý bắt buộc giúp Nhà nước kiểm soát các nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, môi trường, an ninh quốc gia và quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh diễn ra minh bạch, công bằng.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới.

Đà Nẵng mở không gian tầm thấp: Từ thí điểm dịch vụ đến hạ tầng kinh tế mới

Không chỉ dừng lại ở câu chuyện ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) cho giao hàng hay cứu hộ, việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng khởi động Đề án “Thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp” cho thấy một bước đi mang tính chiến lược: Biến tầng không lưu thấp thành một lớp hạ tầng kinh tế kỹ thuật mới.