Thời gian qua, tỉnh đã tập trung vào các lĩnh vực công nghiệp-nông nghiệp-du lịch có tiềm năng phát triển nhằm phù hợp với lợi thế cạnh tranh.
DƯ ĐỊA NHIỀU
Hơn 3 năm qua, tỉnh Bình Thuận đã triển khai các nhiệm vụ chuyển đổi số theo Nghị quyết số 10-NQ/TU của tỉnh về chuyển đổi số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, đã đạt được một số kết quả tích cực, tạo tiền đề quan trọng để xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số. Tuy nhiên, quy mô, tiềm lực, trình độ khoa học-công nghệ, chuyển đổi số còn hạn chế.
Mới đây, Bình Thuận tổ chức lớp tập huấn cho hơn 2.000 cán bộ trên địa bàn tỉnh thực hành với các công cụ AI nhằm tạo tư duy, phát triển phương pháp làm việc. Ông Nguyễn Thành Công, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Thuận cho biết, đây là một trong những tiền đề để phấn đấu đến năm 2030, đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế của tỉnh ở mức hơn 50%; quy mô kinh tế số đạt tối thiểu 30% GRDP; tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt hơn 80%; giao dịch không dùng tiền mặt đạt 80%.
Ông Nguyễn Thành Công chia sẻ thêm, so với nhiều địa phương khác, Bình Thuận có ưu thế nổi bật là một trong những ngư trường lớn nhất cả nước, đáp ứng cả nhu cầu đánh bắt, nuôi trồng lẫn chế biến thủy, hải sản, xuất khẩu với 9 khu công nghiệp được phê duyệt quy hoạch, trong đó 6 khu đã hoàn thiện hạ tầng, thu hút nhiều công ty vào đầu tư sản xuất. Đáng chú ý, du lịch vươn lên trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, nổi bật với Khu du lịch quốc gia Mũi Né hơn 14.000 ha ven biển hướng tới phát triển xanh, bền vững. Ngoài ra, tỉnh có 3 cảng biển đang hoạt động, gồm cảng Phan Thiết, Phú Quý và Vĩnh Tân, còn cảng Sơn Mỹ đang trong giai đoạn thu hút đầu tư, tạo điều kiện phát triển hệ thống logistics. Khu công nghệ cao của tỉnh đã hoàn thiện xây dựng hạ tầng kỹ thuật và xúc tiến thu hút được nhà đầu tư.
Theo Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Thuận là nơi hội tụ những tiềm năng thiên phú và đan xen những thách thức phát triển. Do đó, phát triển khoa học-công nghệ và chuyển đổi số là con đường duy nhất, là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu, để tỉnh có thể vượt qua điểm nghẽn hiện tại, mở rộng dư địa tăng trưởng và bảo đảm cho một tương lai phát triển nhanh, xanh, bền vững. Đây không đơn thuần là một chiến lược dài hạn mà là nền tảng để kiến thiết một “hệ sinh thái phát triển mới”, nơi tri thức, công nghệ và dữ liệu trở thành tài nguyên then chốt, là một yếu tố năng lực nội sinh thay thế cho lao động giá rẻ, tài nguyên thô.
XÁC ĐỊNH TIỀM NĂNG
Theo Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, với tiềm năng đang có, tỉnh Bình Thuận nên ưu tiên phát triển trung tâm logistics về năng lượng tái tạo của vùng duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên. Cùng với đó, việc phát triển dịch vụ hậu cần nghề cá tại Bình Thuận có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược phát triển bền vững ngành thủy sản, giúp nâng cao chuỗi giá trị và thu nhập cho ngư dân, góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản và chủ quyền biển đảo. Ngoài ra, cần nâng cấp chuỗi giá trị cây thanh long theo hướng ứng dụng công nghệ cao, tăng cường chế biến sâu, gắn với phục vụ cho lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, đáp ứng các tiêu chuẩn nông nghiệp xanh và bền vững.
Theo các chuyên gia, mỗi trụ cột kinh tế cần lựa chọn các sản phẩm chiến lược để tập trung ưu tiên phát triển, tối ưu hóa quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, nâng cấp chuỗi giá trị, giảm đến mức thấp nhất những tổn thất trong chế biến và tăng cường khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế. Trong đó, khoa học-công nghệ giữ vai trò như là chất xúc tác, là “ngòi nổ” tạo chuyển biến căn bản, nâng cao năng suất, chất lượng và giá trị gia tăng của sản phẩm địa phương.
Để làm được điều này, theo Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh hỗ trợ ngân sách cho công tác nghiên cứu cơ bản, nghiên cứu nền tảng mang tính lâu dài và rủi ro. Sản phẩm chiến lược và công nghệ chiến lược cần phải có mối quan hệ hữu cơ, gắn kết chặt chẽ với nhau. Cần tạo ra sự liên kết chặt chẽ và hiệu quả của 3 nhà: nhà doanh nghiệp-Nhà nước-nhà trường để cùng nhau tiếp tục nghiên cứu, cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp chia sẻ rủi ro mà còn khuyến khích đơn vị tham gia tích cực vào các hoạt động nghiên cứu và phát triển, từ đó thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm trên thị trường.
PGS, TS Hoàng Hữu Hạnh, Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, tỉnh Bình Thuận cần phát triển trung tâm dữ liệu quy mô lớn, bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Xây dựng nền tảng điện toán đám mây phục vụ cơ quan nhà nước và doanh nghiệp. Phát triển công cụ khai thác, phân tích dữ liệu phục vụ quản lý, điều hành và ra quyết định. Thu hút chuyên gia công nghệ thông tin giỏi từ nước ngoài về nước làm việc; thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới để thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực số
