Xã vùng sâu Tu Mơ Rông tích cực triển khai và lan rộng phong trào “Bình dân học vụ số” để hỗ trợ vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những chương trình thực tế ở cơ sở được kỳ vọng từng bước phổ cập công nghệ thông tin, giúp người dân khai thác hiệu quả lợi ích từ công nghệ để nâng cao năng suất lao động, thúc đẩy sáng tạo và cải thiện chất lượng cuộc sống.
“Số hóa” từng nhà, từng bản
Xã Tu Mơ Rông có 95% người Xơ Đăng, đời sống còn nhiều khó khăn, điều kiện tiếp cận công nghệ số chưa cao. Để giúp người dân làm quen với công nghệ số, chính quyền địa phương tổ chức nhiều nội dung phổ cập kiến thức, kỹ năng số và làm chủ công nghệ.
Toàn xã có 27 đơn vị thuộc cấp ủy, chính quyền, hội đoàn thể và 17 thôn tham gia phong trào “Bình dân học vụ số”. Các cơ quan bố trí 28 cán bộ triển khai chương trình, hoạt động với sự tham gia của 1.300 người dân trên địa bàn xã.
Phát động phong trào “Bình dân học vụ số”, xã Tu Mơ Rông tổ chức tập huấn cho cán bộ, viên chức và người dân sử dụng trí tuệ nhân tạo; lắp đặt wifi miễn phí tại các điểm tập trung ở từng thôn. Định kỳ mỗi tuần, thông qua các lớp học cộng đồng, tình nguyện viên của xã hướng dẫn cho bà con kỹ năng tra cứu thông tin, sử dụng dịch vụ công, thanh toán điện tử và bảo đảm an toàn trên môi trường mạng.
Cùng với đó, chính quyền địa phương tích cực đưa một số mô hình cộng đồng gắn với công nghệ số. Mô hình “Đại sứ số” hỗ trợ thủ tục hành chính trực tuyến cho bà con làng, bản xa xôi; mô hình “Gia đình số” gắn với mục tiêu mỗi nhà ít nhất một thành viên thành thạo kỹ năng số và hướng dẫn người thân… đang dần phát huy hiệu quả.
“Tôi mới biết sơ về thiết bị thông minh chứ chưa rành lắm. Giờ xã tổ chức hướng dẫn, chỉ cho cách sử dụng điện thoại, tìm thông tin trên mạng biết thêm kiến thức rồi sau làm ăn, mua bán nữa. Tôi thấy cần thiết và hữu ích”, anh A Miên chia sẻ.
Với việc đưa công nghệ số về thôn, làng, xã Tu Mơ Rông tích cực vận động hợp tác xã, doanh nghiệp tổ chức đào tạo, hướng dẫn sử dụng công cụ quản lý sản xuất, phần mềm giám sát, kỹ năng thương mại điện tử nhằm nâng cao năng suất lao động, tăng giá trị hàng hóa nông sản.
Đồng thời, chú trọng hỗ trợ cho người cao tuổi, người khuyết tật để bảo đảm bình đẳng trong tiếp nhận, hưởng lợi các chương trình, chính sách của địa phương.
Biến công nghệ thành sinh kế
Phát triển kinh tế nông nghiệp theo hướng nâng cao năng suất, chất lượng, xã Tu Mơ Rông nỗ lực đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện với mục tiêu xây dựng chính quyền số, kinh tế số, xã hội số hiệu quả. Hiện thực hóa chủ trương này, cấp ủy, chính quyền nơi đây xây dựng đội ngũ cán bộ, tình nguyện viên nòng cốt để đưa “Bình dân học vụ số” đến từng nhà, từng thôn.
Cùng với chính quyền, lực lượng đoàn viên, thanh niên, phụ nữ thành lập tổ, nhóm hỗ trợ phổ cập kỹ năng số cho cộng đồng dân cư. Tổ chuyển đổi số cộng đồng của xã cùng thanh niên tình nguyện đi “từng ngõ, gõ từng nhà” hướng dẫn người dân cài đặt, sử dụng ứng dụng và dịch vụ số.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Trần Quốc Huy cho biết, chính quyền cơ sở nỗ lực vận động nhân dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến, cách tra cứu thông tin phục vụ cho cuộc sống hằng ngày, đẩy mạnh việc thực hiện thanh toán trực tuyến, hỗ trợ người dân sử dụng app công dân Quảng Ngãi và VNeID,…
Khi người dân vùng sâu, vùng xa nắm bắt, ứng dụng công nghệ số vào đời sống, sản xuất, chính quyền địa phương sẽ đẩy mạnh khoa học, công nghệ phục vụ phát triển kinh tế-xã hội.
Bước đầu, địa phương triển khai các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tế như: mô hình tưới tiêu tiết kiệm, sử dụng giống cây trồng và vật nuôi có năng suất cao, dễ chăm sóc; tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật đơn giản, dễ tiếp cận cho cư dân. Cùng với đó, hỗ trợ nông dân đa dạng hình thức cung ứng nông sản ra thị trường như bán hàng online qua mạng xã hội Facebook, Zalo, TikTok...
Đẩy mạnh hoạt động “Bình dân học vụ số”, xã Tu Mơ Rông phấn đấu cuối năm 2025 có trên 65% người trưởng thành nắm tri thức cơ bản về chuyển đổi số; 50% có tài khoản thanh toán điện tử; 80% người lao động có kỹ năng sử dụng thiết bị thông minh phục vụ sản xuất, kinh doanh; 95% cán bộ, viên chức ứng dụng nền tảng số vào công việc.
“Chúng tôi đang thành lập các hợp tác xã làm đầu mối liên kết sản xuất-tiêu thụ, từng bước đưa sản phẩm lên các nền tảng số. Người dân, doanh nghiệp, hợp tác xã tận dụng chuyển đổi số để phát triển kinh tế, đưa sản phẩm trực tiếp đến người tiêu dùng. Tin rằng công nghệ sẽ trở thành công cụ giúp người dân vươn lên thoát nghèo bền vững”, ông Huy khẳng định.
Phong trào “Bình dân học vụ số” đang được các xã miền núi tỉnh Quảng Ngãi triển khai rộng khắp. Tuy nhiên, chính quyền cơ sở vùng sâu, vùng xa gặp không ít khó khăn. Vì vậy, để hỗ trợ người dân, ngành chức năng tỉnh cần khắc phục tình trạng lõm sóng vùng trũng; có đề án cấp trang thiết bị phục vụ chuyển đổi số đến các thôn.
Bộ, ngành Trung ương cần tăng cường đầu tư hạ tầng mạng Internet tốc độ cao 4G, 5G; có chính sách hỗ trợ kinh phí, cung cấp thiết bị số giá rẻ cho hộ gia đình ở vùng sâu, vùng xa; lắp đặt các trạm phát sóng di động và điểm truy cập công cộng miễn phí tại trung tâm xã, trường học.
Đồng thời, hỗ trợ địa phương các mô hình ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp và du lịch, như: Nền tảng thương mại điện tử cho sản phẩm nông sản, hệ thống giám sát thời tiết, dịch bệnh qua ứng dụng di động; đào tạo chuyên sâu cho cán bộ xã và nông dân về sử dụng AI, IoT để tối ưu hóa sản xuất.
