Mới đây, một nữ bệnh nhân 64 tuổi từng phẫu thuật và xạ trị ung thư vú hơn 30 năm trước đã được cứu chữa thành công bằng kỹ thuật phẫu thuật tim nội soi 3D toàn bộ tại Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh.
Trước đó, người bệnh nhập viện trong tình trạng khó thở kèm biểu hiện đau ngực khi gắng sức. Các kết quả thăm dò cho thấy bệnh nhân bị hở van động mạch chủ nặng do thoái hóa, đồng thời hẹp 90% lỗ xuất phát động mạch vành phải, đây là một bệnh cảnh tim mạch phức tạp, tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Theo các khuyến cáo cập nhật của Hội Tim mạch châu Âu và Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ, trường hợp này có chỉ định thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành trong cùng một cuộc mổ.
Tuy nhiên, điểm đặc biệt của ca bệnh nằm ở tiền sử xạ trị vùng ngực của bệnh nhân khiến việc mở xương ức theo phương pháp truyền thống tiềm ẩn nguy cơ dính mô, khó kiểm soát phẫu trường và tăng biến chứng sau mổ.
Trước thách thức đó, ê-kíp phẫu thuật của Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố đã cân nhắc và lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi 3D với hướng tiếp cận ít xâm lấn, đòi hỏi trình độ chuyên môn cao và sự phối hợp chặt chẽ của nhiều chuyên khoa.
Hệ thống nội soi 3D với camera độ phân giải cao giúp phẫu thuật viên quan sát rõ ràng các cấu trúc quan trọng như gốc động mạch chủ, van tim và động mạch vành. Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Trần Việt Chương, Khoa Phẫu thuật tim mạch cho biết: “Khả năng phóng đại và tái hiện chiều sâu không gian hỗ trợ rất nhiều cho các thao tác cần độ chính xác cao, nhất là trong không gian hạn chế của phẫu thuật nội soi”.
Suốt quá trình mổ, ê-kíp đã đồng thời thực hiện 2 nhiệm vụ quan trọng là thay van động mạch chủ sinh học và bắc cầu mạch vành. Thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và ngưng tim được kiểm soát ở mức tương đương phẫu thuật mở.
Khoảnh khắc tim người bệnh đập lại tự nhiên sau khi thả kẹp động mạch chủ, van tim hoạt động ổn định và dòng chảy cầu nối thông suốt đã khẳng định thành công của ca mổ.
Đặc biệt, chỉ sau 3 giờ mổ, người bệnh được rút nội khí quản và rời Khoa Hồi sức trong vòng 24 giờ. Các bác sĩ cho biết, siêu âm tim ghi nhận phân suất tống máu khoảng 60%, van hoạt động tốt, không có rối loạn vận động vùng, người bệnh ít đau, sớm vận động và xuất viện sau 5 ngày điều trị.
Đánh giá về ý nghĩa của ca phẫu thuật, Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh, nhấn mạnh: “Kỹ thuật nội soi 3D là một trong những lựa chọn hỗ trợ hiệu quả cho người bệnh khi được chỉ định phù hợp. Việc áp dụng các phương pháp ít xâm lấn và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa có thể góp phần giảm biến chứng và rút ngắn thời gian hồi phục”.
Theo Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố, nhiều nghiên cứu cho thấy phẫu thuật thay van động mạch chủ bằng nội soi giúp giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian hồi phục và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh so với phẫu thuật mở truyền thống.
Hiện nay, kỹ thuật nội soi 3D ngày càng được áp dụng rộng rãi tại các trung tâm tim mạch lớn trên thế giới, nhất là trong những trường hợp bệnh lý phức tạp hoặc có nguy cơ cao.
Trong định hướng phát triển thời gian tới, Bệnh viện Đại học Y dược Thành phố Hồ Chí Minh sẽ tiếp tục nghiên cứu, chuẩn hóa các quy trình phẫu thuật tim ít xâm lấn, bao gồm nội soi 3D và các kỹ thuật hỗ trợ khác nhằm cá thể hóa điều trị và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cho người bệnh.
Có thể thấy, thành công của ca phẫu thuật nội soi 3D thay van động mạch chủ kết hợp bắc cầu mạch vành đã minh chứng cho năng lực làm chủ kỹ thuật cao của đội ngũ thầy thuốc Việt Nam và mở ra thêm cơ hội tiếp cận các phương pháp điều trị tiên tiến cho người bệnh trong nước.
