Bảo vệ thế giới trước nguy cơ từ vũ khí hạt nhân

Môi trường địa chính trị thế giới đang tiếp tục biến động khó lường, với những điểm nóng xung đột không ngừng gia tăng gây ra mối đe dọa thường trực đối với hòa bình và an ninh. 

Việt Nam tổ chức tham vấn về Hội nghị kiểm điểm NPT lần thứ 11. (Ảnh: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc)
Việt Nam tổ chức tham vấn về Hội nghị kiểm điểm NPT lần thứ 11. (Ảnh: Phái đoàn Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc)

Trong bối cảnh đó, việc thúc đẩy các nỗ lực giải trừ quân bị, không phổ biến vũ khí hạt nhân trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết, đòi hỏi những nỗ lực bền bỉ và sự đồng thuận của cộng đồng quốc tế.

Trong thông điệp mới đây nhân Ngày quốc tế nhận thức về giải trừ quân bị và chống phổ biến vũ khí hạt nhân, Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cảnh báo “giấc mơ hòa bình của nhân loại đang đứng trước những thách thức nghiêm trọng”.

Theo người đứng đầu Liên hợp quốc, trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu ngày càng bất ổn và căng thẳng địa chính trị gia tăng, nguy cơ sử dụng vũ khí hạt nhân đang ở mức cao nhất trong hàng chục năm qua.

Nhận định của Tổng Thư ký Liên hợp quốc được đưa ra trong bối cảnh vấn đề kiểm soát vũ khí hạt nhân đang “nóng” trở lại trong thời gian gần đây, thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận quốc tế.

Tháng 2/2026, Hiệp ước Cắt giảm vũ khí tấn công chiến lược mới (New START), hiệp ước quy định những giới hạn đối với việc phát triển kho vũ khí hạt nhân của Nga và Mỹ - chính thức hết hạn.

Việc New START, thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân song phương cuối cùng còn hiệu lực giữa Moskva và Washington, hết hiệu lực đồng nghĩa với việc lần đầu trong hơn 50 năm qua, không còn cơ chế nào ràng buộc đối với hai kho vũ khí hạt nhân có quy mô lớn nhất thế giới.

Mặc dù Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định sẵn sàng cùng Nga xây dựng thỏa thuận mới để thay thế New START, tuy nhiên nhiều chuyên gia cho rằng tiến trình thương lượng một hiệp ước mới không dễ dàng.

Giấc mơ hòa bình của nhân loại đang đứng trước những thách thức nghiêm trọng.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres

Tại châu Âu, câu chuyện về vũ khí hạt nhân cũng trở thành đề tài được đặc biệt quan tâm thời gian gần đây, nhất là khi Tổng thống Pháp Emmanuel Macron vừa tuyên bố, lần đầu kể từ năm 1992, Pháp điều chỉnh tăng số lượng đầu đạn hạt nhân mà nước này sở hữu.

Sau khi chiến tranh Lạnh kết thúc, Pháp đã triển khai những bước đi quan trọng hướng tới giải trừ quân bị và duy trì kho vũ khí hạt nhân ở mức thấp nhất có thể. Vì vậy, việc tăng số lượng đầu đạn hạt nhân được xem là một trong những thay đổi mang tính bước ngoặt trong lập trường về vũ khí hạt nhân mà Pháp theo đuổi hàng chục năm qua.

Quyết định nêu trên đánh dấu bước chuyển không chỉ của Pháp, mà cả châu Âu, bởi sau khi Anh rời Liên minh châu Âu (EU) vào năm 2020, Pháp trở thành quốc gia thành viên duy nhất trong Liên minh Cờ xanh sở hữu vũ khí hạt nhân.

Giới phân tích cho rằng, việc New START hết hạn và quyết định mở rộng kho vũ khí hạt nhân của Pháp không có nghĩa là thế giới sẽ bước vào một cuộc chạy đua vũ trang mới với những hậu quả khôn lường.

Tuy nhiên, trong bối cảnh Liên hợp quốc và nhiều quốc gia đang nỗ lực xây dựng một thế giới không còn vũ khí hạt nhân, những diễn biến nêu trên tạo sức ép không nhỏ đối với bộ máy giải trừ quân bị toàn cầu.

Bất chấp những khó khăn trên con đường xây dựng một thế giới không còn vũ khí hạt nhân, cộng đồng quốc tế vẫn tiếp tục kiên định theo đuổi nỗ lực giải trừ quân bị. Theo kế hoạch, vào tháng 5, Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) lần thứ 11 do Việt Nam làm Chủ tịch sẽ diễn ra tại New York (Mỹ).

Được ký kết năm 1968, NPT hiện là hiệp ước quốc tế về chống phổ biến vũ khí hạt nhân mang tính toàn diện nhất, có sự tham gia của năm quốc gia được công nhận là cường quốc hạt nhân, cũng đồng thời là các nước Ủy viên Thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, gồm Anh, Pháp, Mỹ, Nga và Trung Quốc.

Vì vậy, hội nghị sắp tới được xem là cơ hội để các nước xây dựng lòng tin, thúc đẩy triển khai thực hiện ba trụ cột của Hiệp ước gồm không phổ biến vũ khí hạt nhân, giải trừ vũ khí hạt nhân và sử dụng công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình.

Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres khẳng định, trong bối cảnh xung đột lan rộng chưa từng thấy kể từ sau chiến tranh thế giới thứ hai, đe dọa nghiêm trọng cuộc sống của hàng triệu người dân, đã đến lúc các nước dồn sức kiến tạo hòa bình thay vì đầu tư cho chiến tranh. Trong đó, giải trừ vũ khí, khôi phục lòng tin, đồng thời ngăn chặn phổ biến các loại vũ khí có sức tàn phá lớn là nhiệm vụ cấp bách hàng đầu.

Có thể bạn quan tâm

Đại sứ Việt Nam tại Đức Nguyễn Đắc Thành tặng hoa chúc mừng Giáo sư Đặng Ngọc Long. (Ảnh nhân vật cung cấp)

Giữa Berlin nghe tiếng đàn guitar kể câu chuyện văn hóa Việt Nam

Sau 20 năm hình thành và phát triển, Cuộc thi và Festival guitar quốc tế Berlin đã trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc của các tài năng guitar đến từ nhiều quốc gia, góp phần đưa những giai điệu, chất liệu và giá trị văn hóa Việt Nam đến gần hơn với công chúng quốc tế. 

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đến Azerbaijan, dự Hội nghị thượng đỉnh CICA lần thứ 7. (Ảnh: TTXVN)

Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân gặp gỡ, tiếp xúc lãnh đạo các nước nhân dịp dự Hội nghị thượng đỉnh CICA

Nhân dịp tham dự Hội nghị thượng đỉnh về phối hợp hành động và các biện pháp xây dựng lòng tin ở châu Á (CICA) lần thứ 7, chiều 14/10 (giờ địa phương), tại thủ đô Baku, Cộng hòa Azerbaijan, Phó Chủ tịch nước Võ Thị Ánh Xuân đã có các cuộc tiếp xúc với lãnh đạo các nước.

Tạo động lực mới đưa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc phát triển đi vào chiều sâu

Tạo động lực mới đưa quan hệ Việt Nam-Trung Quốc phát triển đi vào chiều sâu

Chuyến thăm chính thức Trung Quốc và đồng chủ trì Phiên họp lần thứ 2 Ủy ban hợp tác giữa Quốc hội Việt Nam và Nhân đại toàn quốc Trung Quốc của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn một lần nữa khẳng định Việt Nam luôn nhất quán coi quan hệ với Trung Quốc là lựa chọn chiến lược và ưu tiên hàng đầu trong chính sách đối ngoại.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Thủ tướng Trung Quốc Lý Cường ngày 12/10. (Ảnh: TTXVN)

Tầm quan trọng của giao lưu lập pháp, trao đổi chính sách và giám sát thực thi trong hợp tác Việt-Trung

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đang thăm chính thức Trung Quốc theo lời mời của Ủy viên trưởng Nhân đại toàn quốc Trung Quốc Triệu Lạc Tế, chuyến thăm khẳng định tầm quan trọng của giao lưu lập pháp, trao đổi chính sách và giám sát thực thi, góp phần kiến tạo môi trường thể chế ổn định và dễ dự đoán cho hợp tác song phương.

Phụ nữ nông thôn có vai trò quan trọng trong nền kinh tế nông nghiệp và an ninh thực phẩm toàn cầu. (Ảnh: HNV)

Phụ nữ nông thôn xây dựng tương lai bền vững: Từ chủ trương Liên hợp quốc đến chính sách hiệu quả của Việt Nam

Nhận thức, xác định được vai trò cũng như tầm quan trọng của phụ nữ nói chung và phụ nữ nông thôn nói riêng, ngày nay, Liên hợp quốc và Việt Nam đều triển khai nhiều chính sách cùng hoạt động tích cực để cải thiện đời sống, nâng cao vị thế của họ trong phát triển kinh tế-xã hội.

Các đại biểu hai nước chụp ảnh chung. (Ảnh: THANH THỂ)

Khai mạc Diễn đàn Nhân dân Nga-Việt lần thứ hai

Ngày 14/10, tại thành phố Saint Petersburg của Liên bang Nga, Diễn đàn Nhân dân Nga-Việt lần thứ hai chính thức khai mạc. Sự kiện do Ủy ban Đối ngoại thành phố Saint Petersburg, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam (VUFO) và Quỹ “Truyền thống và Hữu nghị” phối hợp tổ chức.

Gian hàng của Việt Nam thu hút được sự quan tâm của khách tham quan Hội chợ. (Ảnh: Đại sứ Việt Nam tại Ba Lan cung cấp)

Quảng bá du lịch Việt Nam tại Hội chợ Du lịch quốc tế Warsaw, Ba Lan

Việc Đại sứ quán Việt Nam tại Ba Lan tổ chức không gian quảng bá du lịch Việt Nam tại Hội chợ Du lịch quốc tế Warsaw Ptak Expo 2026 thể hiện sự coi trọng đối với hoạt động xúc tiến, quảng bá sản phẩm, dịch vụ du lịch Việt Nam, xác định đây là một trong những lĩnh vực có nhiều tiềm năng phát triển tại thị trường Ba Lan và EU.