Bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử

Trải qua nhiều làn sóng phát triển, thương mại điện tử Việt Nam đến nay đã giữ được tốc độ tăng trưởng trung bình 20%/năm liên tục trong 15 năm qua. Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi, ưu điểm, hoạt động thương mại điện tử cũng bộc lộ những hạn chế, bất cập khiến người tiêu dùng gặp không ít khó khăn trong quá trình mua hàng qua mạng.
Giới thiệu giải pháp chuyển đổi số, ứng dụng thương mại điện tử tại Diễn đàn Thương mại điện tử và Kinh tế số ngành công thương năm 2023.
Giới thiệu giải pháp chuyển đổi số, ứng dụng thương mại điện tử tại Diễn đàn Thương mại điện tử và Kinh tế số ngành công thương năm 2023.

Thời gian qua, tình trạng vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thương mại điện tử ngày càng nhiều, số lượng phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng liên quan đến các giao dịch thương mại điện tử cũng đang có xu hướng tăng, chiếm tỷ trọng cao trong tổng số đơn, thư, phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng được Ủy ban Cạnh tranh quốc gia tiếp nhận.

Đặt ra nhiều thách thức

Thị trường thương mại điện tử Việt Nam được đánh giá có tốc độ tăng trưởng nằm trong nhóm Top 10 trên toàn thế giới và dự đoán tiếp tục thăng hạng trong 2 năm tới. Như vậy, yếu tố tăng trưởng ổn định, tích cực có thể nói là điểm sáng của thương mại điện tử Việt Nam.

Tuy nhiên, theo Cục trưởng Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công thương) Lê Hoàng Oanh, áp lực cũng là rất lớn để duy trì tốc độ nêu trên trong thời gian tới. Phát triển thương mại điện tử bền vững không thể thiếu yếu tố niềm tin. Các doanh nghiệp nhỏ cần có niềm tin thị trường sẽ có cơ chế bảo vệ để họ có thể sáng tạo mà không bị doanh nghiệp lớn chèn ép, cạnh tranh không lành mạnh. Với người tiêu dùng, họ cần có niềm tin vào chất lượng hàng hóa, tin rằng quyền lợi của họ được bảo vệ khi tham gia mua sắm trên thị trường thương mại điện tử.

Thực tế trong 10 năm qua, mặc dù thị trường thương mại điện tử Việt Nam đã phát triển rất nhanh về số lượng, nhưng lý do lớn nhất mà người tiêu dùng coi là trở ngại khi mua hàng trực tuyến vẫn là “chất lượng kém so với quảng cáo”, “không tin tưởng đơn vị bán hàng” hay “khó kiểm định chất lượng hàng hóa”.

Theo ghi nhận của Bộ Công thương, tình hình tiếp nhận yêu cầu, phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng trong những năm gần đây cho thấy, các yêu cầu, phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng trong lĩnh vực thương mại điện tử đang gia tăng liên tục. Một số hành vi bị phản ánh, khiếu nại thường xuyên bao gồm: Hàng nhận được khác với quảng cáo; thông tin giao dịch của người tiêu dùng bị bên thứ ba lợi dụng để mạo danh giao hàng; tự động hủy đơn hàng; người tiêu dùng không mua được hàng theo giá quảng cáo hoặc hàng khuyến mãi đi kèm; bán hàng giả, hàng đã qua sử dụng, hàng không rõ nguồn gốc, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; kéo dài thời gian giải quyết khiếu nại;…

Tổng cục trưởng Quản lý thị trường Trần Hữu Linh cho biết: Thương mại điện tử đã và đang đặt ra nhiều thách thức mới cho các lực lượng chức năng trong công tác đấu tranh phòng chống hàng giả, bảo vệ người tiêu dùng. Do vậy, để ngăn chặn các hành vi vi phạm trên môi trường mạng cần phải có nguồn nhân lực, nhất là công cụ, phương pháp phù hợp chứ không thể “tay không bắt giặc”. Chống gian lận thương mại, hàng giả trên mạng cần có các giải pháp công nghệ cụ thể để định danh, xác định người mua, người bán, người vận chuyển, sản phẩm hàng hóa,... từ đó góp phần phòng ngừa rủi ro, bảo vệ tốt hơn quyền lợi người tiêu dùng.

Xây dựng các công cụ

Từ góc độ cơ quan quản lý nhà nước, bà Lê Hoàng Oanh cho rằng: Bên cạnh việc thường xuyên thanh tra, kiểm tra, giám sát, để tăng cường bảo vệ người tiêu dùng trong thương mại điện tử, chúng ta cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật cạnh tranh trên môi trường thương mại điện tử, hoàn thiện quy định pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đồng thời xây dựng các quy tắc, chuẩn mực kinh doanh trên môi trường mạng.

Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia cũng đang xây dựng Bộ tiêu chí Doanh nghiệp vì người tiêu dùng trong lĩnh vực thương mại điện tử. Dự thảo Bộ tiêu chí tập hợp nhiều quy định pháp luật có liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong các giao dịch thương mại điện tử, giao dịch đặc thù cũng như các quy tắc ứng xử, chính sách, tập quán thương mại tích cực được đúc kết từ thực tiễn kinh doanh của doanh nghiệp, các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử.

Bộ tiêu chí được xây dựng nhằm đánh giá mức độ tuân thủ pháp luật và thực hiện trách nhiệm của doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam đối với người tiêu dùng, từ đó xác định các giải pháp nhằm cải thiện và nâng cao trách nhiệm đối với người tiêu dùng.

Ðặc biệt, trong bối cảnh thị trường cạnh tranh ngày càng khốc liệt, sự độc đáo và đổi mới không chỉ nằm ở sản phẩm mà còn ở cách thức doanh nghiệp tương tác và đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Bộ tiêu chí sẽ là một công cụ quan trọng giúp các chủ thể tham gia hoạt động thương mại điện tử định hình và phát triển những giá trị này.

Ngoài ra, theo Phó Chủ tịch Ủy ban Cạnh tranh quốc gia Nguyễn Quỳnh Anh: Trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng không chỉ của cơ quan quản lý nhà nước mà còn cả các sàn thương mại điện tử cũng như các doanh nghiệp tham gia vào hoạt động này. Ðể người tiêu dùng có được quyết định mua sắm thông minh như chúng ta vẫn kỳ vọng, họ phải được cung cấp đầy đủ thông tin. Ðiều này cũng đã được quy định rõ trong luật.

Các doanh nghiệp, sàn thương mại điện tử phải cung cấp đầy đủ thông tin cho người tiêu dùng với dấu hiệu nhận biết rõ ràng, để người tiêu dùng nhìn và có thể hiểu rõ mình đang mua sản phẩm gì, kèm theo đó là đầy đủ điều kiện về giao dịch, thanh toán, vận chuyển cũng như hoàn trả,...

Giám đốc Trung tâm Tin học và Công nghệ số (Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số) Lê Ðức Anh nhận định: “Chúng ta cần áp dụng giải pháp công nghệ tiên tiến trong định danh người bán, người mua, truy xuất nguồn gốc hàng hóa thương mại điện tử để phòng chống hàng giả. Trong năm 2023, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số đã xây dựng hệ sinh thái số tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; trong đó, bao gồm hệ thống quản lý và giải quyết phản ánh, tranh chấp trực tuyến trong thương mại điện tử giữa người dân và doanh nghiệp. Hệ sinh thái số sẽ góp phần bảo vệ nhãn hàng trên môi trường trực tuyến, bảo đảm giao dịch trong thương mại điện tử, giải quyết khiếu nại tranh chấp, xác thực và định danh chủ thể trong thương mại điện tử,... Chúng tôi kỳ vọng hệ sinh thái số tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng chống hàng giả trên môi trường mạng”.

Có thể bạn quan tâm

Bà Ngô Thị Nhung, Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước thông tin về tình hình hoạt động của Kho bạc Nhà nước những tháng đầu năm.

Công tác quản lý, điều hành ngân quỹ nhà nước tiếp tục được bảo đảm

Bám sát các chủ trương điều hành kinh tế-xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2026, Kho bạc Nhà nước tiếp tục điều hành ngân quỹ nhà nước tập trung, thống nhất, an toàn, chủ động, công khai, minh bạch và hiệu quả, đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhu cầu chi của ngân sách nhà nước và các đơn vị có giao dịch với Kho bạc Nhà nước.

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Những điểm mới đáng chú ý của Nghị định số 200/2026/NĐ-CP về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ

Ngày 5/6/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP quy định về chào bán trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và chào bán trái phiếu doanh nghiệp ra thị trường quốc tế (thay thế Nghị định số 153/2020/NĐ-CP, Nghị định số 65/2022/NĐ-CP và Nghị định số 08/2023/NĐ-CP).

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh chủ trì Hội nghị tổng kết tình hình thực hiện các dự án đường bộ cao tốc giai đoạn 2021-2025 thuộc danh mục 3.000 km. (Ảnh: Cổng thông tin Bộ Xây dựng)

Hiện thực hóa mục tiêu 3.000km đường bộ cao tốc

Với sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ và sự vào cuộc trách nhiệm của toàn hệ thống, ngành xây dựng và giao thông đã tạo nên những dấu ấn mang tính lịch sử. Tính đến cuối năm 2025, tổng chiều dài đường bộ cao tốc đưa vào khai thác đã vượt mốc 3.300km, mở ra không gian phát triển mới cho các vùng kinh tế trọng điểm và cả nước.

Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó Chủ tịch Thường trực Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á, Quyền Chủ tịch Hội doanh nhân tư nhân Việt Nam phát biểu tại Đại hội.

Phát triển nguồn lực phụ nữ vì mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới

Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV đã tín nhiệm bầu bà Nguyễn Thị Nga - Chủ tịch Tập đoàn BRG, Phó Chủ tịch Thường trực Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Nam Á (SeABank), Quyền Chủ tịch Hội Doanh nhân tư nhân Việt Nam tiếp tục tham gia Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031.

Đại diện Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, đại diện tỉnh Bắc Ninh và các chuyên gia thảo luận tại Diễn đàn.

Chuyên gia chỉ rõ thách thức doanh nghiệp phải vượt qua để đạt tăng trưởng 2 con số

Trong khuôn khổ Vòng đối thoại địa phương Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam (VPSF) 2026, do Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam triển khai tại tỉnh Bắc Ninh ngày 19/6, nhiều chuyên gia đã phân tích sâu, đưa ra đề xuất, giải pháp đột phá để doanh nghiệp nói chung, doanh nghiệp trẻ Bắc Ninh nói riêng phát huy lợi thế.

Bà Phạm Thị Hiền Trang, Giám đốc chuỗi Winmert+ trao quà tặng đến bà con xã Mèo Vạc.

5.000 phần quà WinMart+ trao tặng bà con Mèo Vạc, đánh dấu cửa hàng thứ 5.000

Ngày 18/6, chuỗi cửa hàng WinMart+ chính thức ra mắt cửa hàng thứ 5.000 trên toàn quốc tại xã Mèo Vạc, tỉnh Tuyên Quang. Đây là cột mốc ý nghĩa trên hành trình phát triển của mạng lưới bán lẻ có quy mô lớn nhất cả nước, đồng thời khẳng định cam kết mạnh mẽ của doanh nghiệp góp phần hiện đại hóa hạ tầng bán lẻ Việt Nam.

111 đồng chí trong Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 đại diện cho các tầng lớp phụ nữ, các dân tộc, tôn giáo, lĩnh vực công tác và thành phần xã hội trên cả nước.

Đồng chí Đỗ Nguyệt Ánh tham gia Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIV

Trong khuôn khổ Đại hội đại biểu Phụ nữ toàn quốc lần thứ XIV, nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra tại Hà Nội trong hai ngày 17 và 18/6, đồng chí Đỗ Nguyệt Ánh, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Điện lực miền bắc (EVNNPC), đã được tín nhiệm bầu vào Ban Chấp hành Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam khóa XIV.

Ông Nguyễn Quang Trí, Giám đốc Điều hành Marketing Vinamilk và ông Đỗ Thanh Tuấn, Giám đốc Đối Ngoại Vinamilk cùng 5 giải thưởng đạt được tại Giải thưởng Đổi mới sáng tạo ngành Sữa toàn cầu 2026, Barcelona-Tây Ban Nha. (Ảnh: Xavier)

Vinamilk chào đón kỷ niệm 50 năm thành lập với 5 giải thưởng quốc tế tại Hội nghị Sữa toàn cầu 2026

Tại World Dairy Innovation Awards 2026 (Giải thưởng Đổi mới sáng tạo ngành Sữa toàn cầu 2026) diễn ra trong khuôn khổ Hội nghị Sữa toàn cầu tại Barcelona (Tây Ban Nha), vượt qua nhiều tên tuổi lớn của ngành sữa thế giới, Vinamilk đã giành 5 giải thưởng từ 17 đề cử lọt vào vòng chung kết.

Ảnh minh họa: Kitco.com

Sáng 19/6, giá bạc quay đầu giảm

Sáng 19/6, giá bạc thế giới quay đầu giảm về ngưỡng gần 65 USD/ounce. Cùng chiều với thị trường thế giới, nhiều doanh nghiệp trong nước cũng điều chỉnh giá bạc giảm theo cả 2 chiều mua-bán.

Dòng vốn xanh tiếp tục mở rộng. (Đồ họa HỒNG ANH)

Mở lối cho dòng vốn xanh

Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, yêu cầu về chất lượng tăng trưởng, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và thực hành các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị doanh nghiệp (ESG) đang ngày càng trở nên cấp thiết.

Sản xuất hàng may mặc xuất khẩu tại Tổng công ty cổ phần Dệt may Nam Định.

Hoàn thiện chuỗi cung ứng dệt may

Mặc dù đứng vào top 3 quốc gia xuất khẩu dệt may hàng đầu thế giới nhưng giá trị mang lại của ngành dệt may Việt Nam còn thấp, thiếu ổn định do phụ thuộc chủ yếu vào nguồn nguyên phụ liệu nhập khẩu. 

Phế liệu xây dựng từ các ngôi nhà phá dỡ để giải tỏa cho các dự án giao thông đang khiến cho lượng rác thải trở thành quá tải tại các bãi rác Hà Nội. (Ảnh: Trịnh Xuân Giang)

Áp lực ô nhiễm từ phế thải xây dựng và vấn đề tái sinh tài nguyên tại Hà Nội

Quá trình đô thị hóa nhanh tại Hà Nội đang kéo theo lượng lớn phế thải xây dựng phát sinh, gây áp lực nặng nề lên môi trường và hạ tầng xử lý. Trước thực trạng đổ trộm, quá tải bãi thải, việc chuyển đổi từ “thải bỏ” sang “tái chế” theo mô hình kinh tế tuần hoàn là yêu cầu tất yếu nhằm hướng tới phát triển đô thị bền vững.