Công tác này góp phần bảo vệ, giữ vững thương hiệu hạt gạo An Giang, chung tay phát triển nền nông nghiệp bền vững với những nông sản xanh, an toàn...
Nỗ lực bảo vệ, giữ gìn thương hiệu “Gạo Việt Xanh”
Là vựa lúa lớn nhất cả nước với diện tích gieo trồng cả năm (3 vụ) vượt 1,34 triệu héc-ta, An Giang đang đối mặt bài toán về bảo vệ môi trường từ hoạt động canh tác. Theo ước tính từ ngành chuyên môn, mỗi năm hoạt động sản xuất nông nghiệp tại đây phát sinh khá nhiều bao gói, chai lọ thuốc bảo vệ thực vật đã qua sử dụng...
Theo quy định, nhóm chất thải này thuộc danh mục chất thải nguy hại, đòi hỏi quy trình thu gom và tiêu hủy nghiêm ngặt. Tuy nhiên, do tập quán canh tác, một bộ phận nông dân vẫn bỏ ngay tại bờ ruộng, bờ kênh sau khi phun thuốc.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường An Giang Trần Thanh Hiệp cảnh báo: “Bao bì thuốc bảo vệ thực vật luôn tồn lưu hóa chất độc hại. Khi xả thải bừa bãi, chúng sẽ ngấm vào nguồn nước, làm ô nhiễm nền đất, diệt trừ các loài sinh vật có ích và trực tiếp đe dọa sức khỏe người sản xuất lẫn cộng đồng. Việc không thu gom đúng quy trình cũng sẽ làm tổn hại hình ảnh thương hiệu “Gạo Việt Xanh” chất lượng cao mà địa phương đang nỗ lực xây dựng”.
Theo ông Hiệp, mặc dù đã có rất nhiều nỗ lực, song công tác thu gom thời gian qua chưa đạt được hiệu quả mong muốn. Số liệu thống kê giai đoạn 2021-2025 cho thấy, ngành chức năng thu gom được khoảng 49 tấn bao gói thuốc bảo vệ thực vật. Con số này ít so với lượng phát sinh mỗi năm.
Phó Trưởng phòng Bảo vệ thực vật và Kiểm dịch (Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang) Lưu Minh Tuấn cho biết, toàn tỉnh hiện xây dựng 948 bể chứa chuyên dụng trên đồng ruộng. Dù đã phát huy tác dụng bước đầu, hệ thống vẫn chưa đáp ứng nhu cầu. Khâu vận chuyển và năng lực xử lý chưa theo kịp lượng chất thải phát sinh.
Cả cộng đồng cùng vào cuộc vì sự Phát triển bền vững
Sau hợp nhất địa giới hành chính, Ủy ban nhân dân tỉnh An Giang đã ban hành Kế hoạch số 81/KH-UBND nhằm thiết lập hệ thống quản lý chất thải nguy hại thống nhất trên toàn địa bàn. Theo đó, các xã, phường và đặc khu đã thành lập Ban Chỉ đạo quản lý bể chứa và chất thải nguy hại, vận hành theo chuỗi khép kín: Người dân bỏ bao gói vào bể chứa; địa phương tổ chức vận chuyển đến điểm tập kết; cơ quan chuyên môn kiểm soát trước khi chuyển giao cho đơn vị có đủ năng lực tiêu hủy bằng công nghệ đốt.
Dù đạt kết quả đáng ghi nhận trong năm 2025 như chuyển giao xử lý hơn 12,5 tấn bao gói và tiêu hủy an toàn 2 tấn thuốc bảo vệ thực vật quá hạn tồn đọng, việc vận hành hệ thống mới vẫn đang gặp một số khó khăn.
Ông Trần Hoàng Thanh, Phó Chi cục trưởng Bảo vệ môi trường tỉnh An Giang thẳng thắn nhìn nhận: “Kinh phí cho sự nghiệp môi trường tại một số địa phương còn hạn chế, hệ thống bể chứa chưa đáp ứng nhu cầu. Một bộ phận cán bộ cơ sở còn thiếu kinh nghiệm quản lý, dẫn đến việc thu gom ở nhiều nơi chưa được duy trì thường xuyên”. Ông Thanh đề xuất cấp trên cần có cơ chế, chính sách tài chính linh hoạt hơn và chủ động vận động doanh nghiệp cùng tham gia. Thời gian qua, khá nhiều doanh nghiệp tại đây đã đầu tư kinh phí, chung tay cùng chính quyền địa phương và người dân nỗ lực bảo vệ môi trường sống. Đây chính là trách nhiệm lớn lao, ý nghĩa với cộng đồng.
Chương trình “Thu vỏ chai-Đổi quà Tết” do Công ty TNHH Thương mại Tân Thành đã được triển khai hơn 15 năm qua. Giai đoạn 2025-2026, công ty thiết lập 592 điểm thu đổi, thu gom hàng tấn vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật.
Công ty TNHH Syngenta Việt Nam đã triển khai chương trình “Môi trường sạch-Cuộc sống xanh” suốt 12 năm. Riêng tại địa bàn An Giang trong 5 năm qua, doanh nghiệp này phối hợp tập huấn cho hơn 10.000 nông dân áp dụng nguyên tắc “4 đúng-5 vàng”, giúp sử dụng thuốc an toàn, bảo vệ sức khỏe và môi trường. Doanh nghiệp đã thu gom, tiêu hủy an toàn nhiều vỏ bao bì. Đại diện Syngenta cam kết mở rộng chương trình theo ba trụ cột: Tập huấn an toàn, mở rộng mạng lưới thu gom và tăng cường trồng cây xanh gắn với truyền thông cộng đồng.
Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang phối hợp Tổ chức phát triển Hà Lan tại Việt Nam tổ chức “Hội nghị truyền thông về thu gom và tiêu hủy bao bì thuốc bảo vệ thực vật”. Hội nghị nằm trong khuôn khổ Dự án “Chuyển đổi Chuỗi giá trị lúa gạo ứng phó với Biến đổi khí hậu và Phát triển bền vững tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long”. Dự án có quy mô 55.270 ha, thu hút hơn 9.400 hộ nông dân tại các hợp tác xã, tổ hợp tác cùng chín doanh nghiệp. Đây là tiền đề vững vàng cho Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao, phát thải thấp... Các nỗ lực của địa phương, doanh nghiệp và người dân nơi đây đều hướng đến mục tiêu xây dựng một miền đất xanh, an lành, đáng sống với những nông sản sạch, chất lượng cao...
