Tàu ngầm chiến lược mang tên Kursk của Nga đắm năm 2000 là do người Mỹ gây ra. Giả thuyết từng được tranh luận sôi nổi ở Nga và nước ngoài này, một lần nữa lại được tờ Wprost của Balan khơi lại, ám chỉ tới nguồn tin nhận được không chính thức từ một quan chức tham mưu Nga là “Trung tá Andrei”. Theo các tác giả, sự dè dặt thận trọng của người Nga là để nhằm tránh một cuộc chiến tranh hạt nhân tổng lực.
Thực tế là, giả thuyết tàu Kursk bị tiêu diệt trong một vụ nổ ngư lôi đã được chấp nhận như một giả thuyết chính thức tại Nga. Báo cáo của Tổng Công tố Nga năm 2002 cho thấy rằng, đó là ngư lôi huấn luyện và nó đã phát nổ đúng với tính chất của ngư lôi tiếp theo một vụ nổ đạn.
Hầu như ngay lập tức sau vụ nổ, một số đô đốc và quan chức đã cho rằng, tàu Kursk bị tàu ngầm của Mỹ đậu ở vùng tập luyện, bắn ngư lôi trúng. Tuy nhiên, một số quan chức lại thông báo rằng, tàu ngầm nguyên tử của Nga đã đụng độ với một tàu ngầm nước ngoài.
Thông tin đầu tiên từ bất cứ sự kiện bất ngờ nào đó xảy ra mà tiếp sau đó tạo ra một huyền thoại chính thức, thì như một quy luật, đó là nguồn tin gần nhất với sự thật.
Một giả thuyết tương tự đã được một Đạo diễn Pháp phát triển trong phim “Tàu Kursk: Chiếc tàu ngầm trong vùng nước “đục” (2005). Theo kiến giải của bộ phim này, tàu ngầm Nga đã bị hai tàu ngầm Mỹ là Memphis và Toledo theo dõi. Chiếc tàu Toledo đã tiến lại gần tàu Kursk một cách đầy nguy hiểm. Để ngăn chặn cuộc tấn công của tàu ngầm Nga với tàu Toledo, tàu Memphis đã bất đồ phóng ngư lôi MK-48 vào tàu Kursk.
Còn theo sử gia Canada của kênh TV Lịch sử (History TV), trong một hành trình giám sát tàu Kursk, tàu Toledo đã cố gắng tiếp cận gần hơn, nhưng tình cờ lại lao vào chiếc tàu ngầm Nga đang dường như là trong cuộc diễn tập. Thuyền trưởng Memphis nghĩ rằng tàu Kursk đã tấn công tàu Toledo (Chắc là nhận được một tín hiệu âm thanh mở khoá chốt ngư lôi), và do đó đã bắn vào tàu ngầm Nga.
Theo “Trung tá Andrei”, “một tàu ngầm nhỏ AS-15, nhìn bên ngoài có lẽ là Kashalot (Dự án 1910- Người biên tập) đã nhanh chóng phát hiện ra tàu Kursk sau vụ đụng độ. Tuy nhiên, không có quyết định cứu hộ nào mặc dù như nguồn tin này thừa nhận, trên boong tàu có những thợ lặn có thể lặn tới độ sâu 200 mét. Còn tàu Kursk nằm ở độ sâu 108 mét.
Các tàu Kashalot nằm trong số những tàu ngầm bí mật nhất của Hải quân Nga. Cho tới ngày nay, không ai biết liệu nó có thuộc phạm vi ra lệnh của Bộ tư lệnh Hải quân Nga không. Ít nhất cho tới năm 1986, (vào lúc chiếc tàu đầu tiên loại này được sử dụng được ba năm) thì chúng vẫn được đăng ký với cơ quan GRU –Cơ quan tình báo quân sự Nga.
“Chúng tôi nghĩ rằng thuỷ thủ đoàn đã bị giết chết và không có lien lạc gì với họ- viên “trung tá” này tiếp tục. “Điện thoại vang lên, Korabelnikov nhấc máy, nghe và tái mặt đi, rồi thì thào: “Người Mỹ…(…) bắn đắm tàu, sẽ có một cuộc chiến tranh”. Korabelnikov nói một cách giả định.
Dĩ nhiên, phía Mỹ bác bỏ cả hai giả thuyết này. Cũng dựa trên quan điểm đó mà sự có mặt của chiếc tàu Anh mang tên Splendid trên vùng biển này cũng bị bỏ qua. Năm tàu 1986, tàu Splendid cũng đã va chạm với một tàu ngầm Soviet mang tên Simbirsk, năm 1999 nó đã bị đánh ở Serbia và giả định rất có thể nó đã bị tàu Kursk xua đuổi ở vùng biển Địa Trung Hải
Sau vụ nổ tàu Kursk, chiếc tàu này Splendid đã rời các căn cứ hải quân NATO để đi sửa chữa.
Sự hiện diện của hai tàu trên vùng biển xảy ra vụ va chạm cùng với sự hoà hoãn trong bố trí vị trí các lực lượng hải quân giữa Nga, Mỹ và Anh, có thể đã gây ra sự trì hoãn trong hoạt động cứu hộ các thuỷ thủ Nga.
Rất thú vị là có thể có lần theo dấu vết của người Mỹ sau vụ tai nạn, nhưng tình hình diễn biến sự việc liên quan tới chiếc tàu ngầm của Anh đã không được tiết lộ.
Ý tưởng về một sự liên quan có thể của tàu Splendid trong cái chết của tàu Kursk làm người Anh lo ngại. Từ điển Anh Wikipadia trong trang nói về con tàu này đã làm một cuộc rút lui rất lớp lang. Nó lập luận rằng, tàu ngầm Anh chẳng có gì liên quan tới cái chết của tàu Nga.
“Mặc dù không có lời buộc tội nào, song tác giả những giả thuyết trái chiều đã phát triển chúng theo nhiều hướng trong suốt một thời gian dài” - Wikipedia viết
Trên thực tế, trở lại năm 2000, tờ Nezavisimaya Gazeta đã công bố quan điểm của một trong những người thợ lặn chính. Theo đó, tàu ngầm Splendid đã tìm được một vì trí tiếp cận gần với tàu Kursk dưới đáy biển Barent và đã nổi lên trong một nỗ lực nhằm trục vớt tàu Nga. Tác giả đặt vấn đề rằng, chúng ta sẽ sớm nghe được về caí chết hoặc của con tàu này.
Vào tháng 10-2000, theo BBC, 12 chiếc tàu ngầm hạt nhân (bao gồm toàn bộ tàu ngầm Swiftsure) đã bị loại khỏi nhiệm vụ chiến đấu bởi vì sự rò rỉ trong hệ thống làm lạnh của lò phản ứng hạt nhân trên một chiếc tàu lớp Trafalga. Không rõ có bao nhiêu chiếc sau đó được gọi trở lại hệ thống tàu chiến đấu.
Theo cuốn catalog Jane, chiếc tàu này được thiết kế năm 2004. Mặc dù nó là chiếc cuối cùng và là chiếc mới nhất của Dự án Swifsura (có tổng cộng 6 chiếc), đó là chiếc đầu tiên bị thải loại.
Dường như vào năm 2003, con tàu này, theo nguồn tin của Anh dựa trên các báo cáo nhỏ đơn phương của BBC, đã “làm việc chống lại các mục tiêu ở Iraq. Không may mắn, một trong số những tài liệu này đã gửi đi một hình ảnh thú vị: một thuỷ thủ đang chụp ảnh Jolly Roger từ chiếc tàu đã nằm yên Splendid
Một câu chuyện ly kỳ và còn nằm trong bóng tối khác liên quan tới sự biến mất hay có mặt của chiếc tàu ngầm trong Vịnh Péc-xích trong thời gian chiến tranh Iraq.
Buổi sang ngày 4-10-2003, James Forlong, một cựu nhà báo, nhà sản xuất truyền hình của hãng Sky News được phát hiện đã chết tại gia ở East Sussex. Ông ta đã mất tích từ loạt tin trên Sky TV sau khi ông đã chuẩn bị một phóng sự bất thành về sự tham gia của tàu ngầm Splendid trong chiến tranh Iraq. Các nhân viên mẫn cán của BBC đã khám phá rằng, tàu Splendid vào lúc đó, đang ở trong vũng tàu sửa chữa và Forlong đã sử dụng đoạn video từ cơ sở dữ liệu lưu trữ.
Sử dụng các trích đoạn lưu trữ là bình thường trong nghề truyền hình. Song lần này, với Forlonmg, rõ rang là ông ta đã làm đảo lộn hết thảy và đã quyết định chấm dứt cuộc sống của mình.
Và ông ta sẽ không bao giờ nói tại sao đã kỳ công chuẩn bị một video giả về sự can dự của chiếc tàu Splendid trong chiến tranh Iraq.
