Ban hành Thể lệ Giải Báo chí toàn quốc “Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam” lần thứ 3

Thể lệ nêu rõ, Giải Báo chí toàn quốc "Vì sự nghiệp phát triển Văn hóa Việt Nam" lần thứ 3 (sau đây gọi tắt là Giải) do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức để lựa chọn, trao giải cho tác giả hoặc nhóm tác giả có tác phẩm báo chí xuất sắc viết về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch được các cơ quan báo chí Trung ương và địa phương đăng, phát sóng trong thời gian quy định; trao giải cho cơ quan báo chí tiêu biểu có nhiều tác phẩm tham dự đạt giải.

Giải nhằm ghi nhận và tôn vinh những đóng góp xuất sắc của tập thể, cá nhân đội ngũ những người làm báo đối với sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam.

Nội dung các tác phẩm dự thi

Giải được tuyển chọn và trao cho các tác giả hoặc nhóm tác giả, tác phẩm báo chí xuất sắc, phản ánh về người thật, việc thật, có tính phát hiện, phản ánh chính xác, kịp thời về những tập thể, cá nhân, hành động tích cực, điển hình tiên tiến, phê phán những thói hư, tật xấu trong xã hội… với một trong các nội dung trọng tâm:

Việc triển khai Văn kiện Đại hội XIII của Đảng đi vào cuộc sống, Đại hội Đảng bộ các cấp hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; hiện thực hóa các Chỉ thị, Nghị quyết của Trung ương, cấp ủy các cấp; vai trò, tầm quan trọng của văn hóa đối với sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Các bài viết chỉ đạo của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước gắn với sự đổi mới, nỗ lực của ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch, tăng tốc, bứt phá, cùng cả nước vững bước tiến vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

Các ngày kỷ niệm, ngày lễ lớn, các sự kiện trọng tâm của Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, các sự kiện văn hóa, thông tin, gia đình, thể dục, thể thao và du lịch nổi bật trên phạm vi cả nước.

Công tác xây dựng, hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách theo hướng "kiến tạo", "khơi thông" nguồn lực phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đặc biệt là Chương trình tổng thể phát triển văn hóa Việt Nam giai đoạn 2023-2025; Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa giai đoạn 2025-2035; Quy hoạch mạng lưới cơ sở văn hóa và thể thao và Quy hoạch hệ thống du lịch thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển thể dục, thể thao Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Chiến lược phát triển Gia đình Việt Nam đến năm 2030; Luật Di sản văn hóa (sửa đổi).

Xây dựng con người Việt Nam thời kỳ đổi mới, phát triển, hội nhập với những giá trị chuẩn mực phù hợp, gắn với giữ gìn, phát huy giá trị gia đình Việt Nam, hệ giá trị văn hóa, giá trị của quốc gia - dân tộc; kết hợp nhuần nhuyễn những giá trị truyền thống với giá trị thời đại: Yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo.

Phát triển toàn diện và đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, môi trường văn hóa, đời sống văn hóa: Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, đồng thời nâng cao chất lượng, hiệu quả sáng tạo các giá trị văn hóa mới. Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, văn minh gắn liền với đấu tranh không khoan nhượng với cái xấu, cái ác, phi văn hóa, phản văn hóa; bảo vệ những giá trị chân - thiện - mỹ. Nâng cao đời sống văn hóa của nhân dân; xây dựng đời sống văn hóa vui tươi, lành mạnh, hạnh phúc; khắc phục sự chênh lệch về trình độ phát triển và hưởng thụ văn hóa giữa các vùng, miền của đất nước.

Phát huy vai trò chủ thể sáng tạo, chủ thể thụ hưởng văn hóa là nhân dân; tôn trọng và bảo vệ sự biểu đạt đa dạng của văn hóa, của người dân, các dân tộc, các vùng, miền; phát triển các phong trào văn hóa sâu rộng, thực chất; cải thiện điều kiện, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa của nhân dân, bảo đảm sự công bằng. Đề cao, phát huy vai trò tiên phong của đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, của những người làm công tác văn hóa.

Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; khai thác và thực thi bản quyền trên không gian mạng; Thúc đẩy phát triển và triển khai ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong việc phát triển công nghiệp văn hóa số; Chuyển đổi số ngành Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch và các thành tựu của chuyển đổi số đồng bộ với các nội dung, nhiệm vụ về chuyển đổi số của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.

Công tác bảo vệ, quản lý và phát huy giá trị di sản văn hóa ở các lĩnh vực: bảo tàng, di sản tư liệu, di tích và di sản văn hóa phi vật thể; vai trò của di sản văn hóa - nguồn lực phát triển kinh tế, xã hội. Bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các dân tộc Việt Nam.

Thúc đẩy phát triển văn hóa đọc trong cộng đồng, gia đình, nhà trường và xã hội; truyền thông về chuyển đổi số trong thư viện nhằm hình thành mạng lưới thư viện hiện đại, nâng cao năng lực hoạt động của các thư viện, cung cấp các dịch vụ thư viện mới đáp ứng nhu cầu của người sử dụng, góp phần nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập.

Báo chí với trách nhiệm lan tỏa thông điệp về kỷ nguyên vươn mình của dân tộc; chuyển đổi số báo chí; chào mừng kỷ niệm 100 năm Ngày Báo chí Cách mạng Việt Nam (1925-2025).

Xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh trên không gian mạng, khơi dậy ý thức trách nhiệm, lòng tự hào dân tộc để dần loại bỏ những biểu hiện tiêu cực, ngăn chặn, đẩy lùi những hiện tượng "lệch chuẩn", hướng con người tới chân - thiện - mỹ. Các giải pháp giám sát, xử lý thông tin xấu độc; giải pháp phòng, chống tuyên truyền văn hóa phẩm đồi trụy trên không gian mạng; nâng cao nhận thức, kỹ năng làm chủ thông tin và các công cụ, phương tiện kỹ thuật cho người dân khi tham gia các hoạt động văn hóa trên không gian mạng.

Lan tỏa giá trị của sách và văn hoá đọc; tầm quan trọng của sách và văn hóa đọc đối với việc nâng cao kiến thức và kỹ năng, phát triển tư duy, khả năng sáng tạo, bồi dưỡng nhân cách và con người Việt Nam.

Thành tích cũng như bài học để thể thao Việt Nam vươn tầm; nâng cao vai trò, nhận thức về thể dục, thể thao trong các tầng lớp nhân dân.

Những dấu ấn nổi bật của du lịch Việt Nam; nâng cao năng lực cạnh tranh của du lịch Việt Nam, phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn.

Công tác giáo dục, xây dựng văn hóa gia đình trong thời kỳ hiện đại; giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống của gia đình Việt Nam.

Những mô hình mới, cách làm hay, những gương tập thể, cá nhân tiêu biểu, những điển hình tiên tiến trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.

Cùng với việc phản ánh gương người tốt, việc tốt, các gương điển hình tiêu biểu, khuyến khích các tác phẩm dự thi nêu rõ thực trạng về cơ chế, chính sách trong lĩnh vực văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao, du lịch và giải pháp hoàn thiện. Chỉ ra những khó khăn, vướng mắc, bất cập, từ đó đưa ra giải pháp đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác tham mưu, quản lý nhà nước và tổ chức các hoạt động phát triển sự nghiệp văn hóa, thông tin, thể thao và du lịch từ Trung ương đến địa phương.

Các tác phẩm báo chí phải bảo đảm tính chân thực, có sức thuyết phục, lan tỏa trong dư luận và được nhân dân đồng tình, đánh giá cao; phục vụ tốt công tác thông tin, tuyên truyền vì sự nghiệp phát triển văn hóa Việt Nam được đăng, phát trên các cơ quan báo chí được cấp phép theo quy định của pháp luật.

Tác giả, số lượng tác phẩm tham dự

Mỗi tác phẩm báo chí được đăng, phát không quá 5 kỳ.

Tác giả có tác phẩm dự Giải không trong thời gian thi hành kỷ luật từ hình thức khiển trách trở lên hoặc không trong quá trình xem xét kỷ luật hoặc đang bị cơ quan điều tra về các sai phạm có liên quan.

Thành viên và người thân (cha, mẹ, vợ/chồng, anh, chị, em ruột) của Ban Tổ chức, Hội đồng Giám khảo, Tổ Thư ký giúp việc không được đăng ký tác phẩm tham dự Giải.

Tiêu chí xét trao giải

Tác phẩm dự Giải được thể hiện bằng tiếng Việt (hoặc tiếng dân tộc, tiếng nước ngoài được dịch ra tiếng Việt) được đăng, phát sóng lần đầu trên các loại hình báo chí, đáp ứng các quy định của Thể lệ.

Tác phẩm dự Giải phải bảo đảm tính chân thực, người thật, việc thật, sự kiện thật có tính chính xác, khách quan. Nội dung tác phẩm phải nêu được những vấn đề về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch đang được dư luận xã hội quan tâm; có tính phát hiện, tổng kết hoặc hướng dẫn có tính thuyết phục và hiệu quả xã hội cao; có phương pháp thể hiện hấp dẫn, sáng tạo; có tác động tích cực phục vụ công tác đổi mới, phát triển sự nghiệp văn hóa Việt Nam.

Thể loại báo chí được xét trao Giải

Là các tác phẩm báo chí thuộc bài phản ánh, phóng sự, điều tra, phim tài liệu, bút ký, chương trình toạ đàm (trừ các chương trình phát thanh và truyền hình trực tiếp)... về văn hóa, thông tin, gia đình, thể thao và du lịch được đăng, phát lần đầu trên các loại hình báo chí: Báo in, báo điện tử, phát thanh, truyền hình, báo ảnh kể từ ngày 16/6/2024 đến hết ngày 30/6/2025.

Không xét loạt bài ghép từ những bài độc lập của các tác giả đứng tên riêng lẻ, công bố ở các thời điểm khác nhau, không có tên loạt bài. Không xét các tác phẩm mang tính hư cấu (thơ, tiểu phẩm, truyện ngắn, câu chuyện văn nghệ, kịch truyền thanh,…).

Tác phẩm tham dự phải bảo đảm không có tranh chấp về bản quyền.

Những tác phẩm đã được trao thưởng ở các cuộc thi địa phương, cấp Bộ, ngành vẫn được quyền dự Giải nhưng phải ghi rõ mức giải và thông tin về cơ quan/đơn vị, thời gian tổ chức giải thưởng. Những tác phẩm đã được trao thưởng ở Giải Báo chí Quốc gia không được tham dự Giải.

Những tác phẩm bị coi là phạm quy (không được xét chọn) là tác phẩm không đáp ứng các quy định nêu trong Thể lệ.

Lễ Tổng kết và trao Giải dự kiến được tổ chức tại Hà Nội ngày 20/10.