Bàn cách đối phó với “già hoá dân số”

NDĐT- Năm 2011, Việt Nam chính thức bước vào giai đoạn “già hóa dân số” với tỷ lệ người cao tuổi chiếm hơn 10% dân số. Trên thực tế, hiện nay người cao tuổi đang gặp rất nhiều khó khăn, trong khi nếu không có chính sách phù hợp nền kinh tế của chúng ta sẽ không đủ sức đối phó với già hoá dân số.

Lắng nghe người cao tuổi là một cách đối phó với già hoá dân số. (ảnh: Internet)
Lắng nghe người cao tuổi là một cách đối phó với già hoá dân số. (ảnh: Internet)

Hội thảo “Người cao tuổi ở Việt Nam: Cơ hội, thách thức và định hướng chính sách”, được tổ chức sáng nay (28-9) tại Hà Nội thảo luận về các giải pháp đối phó với “già hoá dân số”.

Người cao tuổi đang gặp nhiều khó khăn

Ông Phạm Năng An - Vụ phó Vụ Dân số - Kế hoạch hoá gia đình, Tổng cục Dân số, Bộ Y tế cho biết, chỉ số già hóa của nước ta liên tục tăng do tuổi thọ tăng lên trong khi mức sinh và mức chết giảm. Thời gian để Việt Nam chuyển đổi từ giai đoạn già hóa sang cơ cấu dân số già sẽ ngắn hơn nhiều (17-20 năm) so với các quốc gia có trình độ cao hơn.

Đời sống vật chất của người cao tuổi (NCT) Việt Nam còn nhiều khó khăn. 18% sống trong hộ nghèo. Trên 70% NCT ở nông thôn và làm nông nghiệp, phải tự lao động kiếm sống cùng với sự hỗ trợ của con cháu và gia đình, thu nhập thấp và không ổn định.

Theo điều tra quốc gia về NCT Việt Nam năm 2011, sức khỏe của NCT Việt Nam còn nhiều hạn chế. Gánh nặng bệnh tật kép, hầu hết NCT đều có bệnh, chủ yếu là bệnh mãn tính không lây truyền.

Hệ thống an sinh xã hội chưa đáp ứng được nhu cầu của NCT. 30% NCT không có bất cứ loại bảo hiểm y tế nào. Trong số những người điều trị, có đến 70% người cao tuổi phải trả tiền cho các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ, thuốc men. 50% NCT không đủ tiền chi trả cho việc điều trị, dẫn đến không điều trị.

Báo cáo của Trung ương Hội Người cao tuổi Việt Nam cho thấy, các chính sách và hỗ trợ hiện nay vẫn chưa giải quyết được các vấn đề của NCT. Tiền trợ cấp xã hội và các ưu tiên hỗ trợ khác không đủ để giúp NCT cải thiện chất lượng cuộc sống. Các chính sách hiện nay cũng chưa phát huy được nội lực của NCT, coi NCT chủ yếu là đối tượng được chăm sóc.

Các trung tâm bảo trợ xã hội, nhà dưỡng lão ít, chất lượng lại kém, trong khi các trung tâm chăm sóc NCT cộng đồng của tư nhân tốn kém nhưng không hiệu quả. Trung tâm dịch vụ đào tạo, giới thiệu chăm sóc NCT không được quản lý, nặng về kinh doanh.

Các câu lạc bộ được tổ chức đã phần nào nâng cao đời sống tinh thần của NCT. Tuy nhiên, đa số NCT nghèo ít tham gia. Các câu lạc bộ này cũng chưa giải quyết các khó khăn như cho NCT.

Cần có chính sách phát huy và chăm sóc người cao tuổi

Ông Bruce Campbell – Trưởng đại diện quỹ Dân số Liên Hợp Quốc tại Việt Nam cho rằng, Việt Nam rất cần các chính sách thực tế và phù hợp. Các chính sách và chiến lược này nên được thiết kế và thực hiện dựa trên bằng chứng về mối tương quan giữa già hóa dân số và tăng trưởng kinh tế cũng như các dịch vụ xã hội và các nhu cầu về an sinh xã hội dành cho người cao tuổi, bao gồm chăm sóc y tế.

Ông cũng cho rằng, người cao tuổi có nhiều kinh nghiệm và kiến thức và tiếng nói của họ cần phải được lắng nghe.

Trả lời phóng viên báo chí, ông Nguyễn Trọng Đàm, Thứ trưởng Bộ Lao động – Thương binh – Xã hội - Ủy viên thường trực ủy ban quốc gia về Người cao tuổi Việt Nam cho biết, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội đã nhận được các ý kiến đóng góp của các bộ ngành, các địa phương, đặc biệt của chính NCT cho chương trình hành động Quốc gia về Người cao tuổi giai đoạn 2012 – 2020 . Hiện nay, chương trình đang trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt.

Chương trình có rất nhiều hoạt động, cả hoạt động của nhà nước, cộng đồng xã hội và hoạtt động hệ thống tổ chức hội người cao tuổi. Chương trình cũng có nhiều dự án phát triển các mô hình chăm sóc phát huy dựa vào cộng đồng, các dự án của chính người cao tuổi chia sẻ giúp đỡ lẫn nhau, các dự án huy động xã hội hoá trong việc chăm sóc người cao tuổi như hệ thống các nhà dưỡng lão, trung tâm văn hoá, câu lạc bộ…

Ông Nguyễn Trọng Đàm cũng cho biết, ngoài kinh phí của Chính phủ, chương trình còn kêu gọi nguồn lực của cả cộng dồng, tổ chức, doanh nghiệp và tranh thủ nguồn lực nước ngoài.

“Khi chương trình hành động Quốc gia về Người cao tuổi giai đoạn 2012 – 2020 được thông qua thì vấn đề người cao tuổi sẽ là trọng tâm của các chương trình, chính sách, đề án của chính phủ” – ông Đàm khẳng định.

Người cao tuổi mong muốn được đóng góp cho xã hội

Ông Đàm Hữu Đắc – Phó Chủ tịch thường trực Hội Người cao tuổi Việt Nam chia sẻ rằng, chính người cao tuổi cũng mong muốn được đóng góp xây dựng đất nước. Các chính sách hiện nay vẫn chưa thực sự sát sao nhưng NCT chia sẻ với Nhà nước trong điều kiện còn nhiều khó khăn. Nhưng quan trọng, NCT muốn được tạo điều kiện, môi trường để có thể phát huy khả năng, giúp đỡ cộng đồng.

“Có nhiều người cao tuổi nhưng vẫn mày mò, hiểu biết về công nghệ thông tin, có những người từng là các lãnh đạo chủ chốt ở các ngành. Có những chi hội mấy trăm người, họ không có trợ cấp, nhưng rất nhiệt huyết, muốn được cống hiến cho xã hội”, ông Đắc nói thêm.

Ông cũng cho biết, hiện nay Hội Người cao tuổi Việt Nam đang tích cực đề nghị với Ngân hàng chính sách để NCT có thể vay vốn phát triển sản xuất.

Trên thực tế, có nhiều mô hình chăm sóc, phát huy khả năng NCT đang có những hướng đi tích cực. Mô hình Câu lạc bộ Liên thế hệ Tự giúp nhau do Tổ chức Hỗ trợ NCT Quốc tế, Hội Liên Hiệp Phụ nữ Việt Nam, Hội Người cao tuổi Việt Nam hỗ trợ là một ví dụ. Các Câu lạc bộ này triển khai các hoạt động như: cho vay vốn, tập huấn khoa học kỹ thuật, hỗ trợ mua bảo hiểm y tế, chăm sóc tại nhà dựa vào tình nguyện viên, văn hoá văng nghệ, tăng khả năng hiểu biết giữa các thế hệ với nhau, thúc đẩy sự tham gia lãnh đạo của phụ nữ, tự giúp nhau và hỗ trợ cộng đồng…

Bác Trịnh Thị Chung – Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tự giúp nhau số 1 thôn Tự Nhiên – Xã Hoằng Trung - Hoằng Hoá – Thanh Hoá tâm sự: “Tham gia Câu lạc bộ tôi thấy mình như trẻ lại. Chúng tôi được vay vốn tăng thu nhập, cải thiện cuộc sống gia đình, được chia sẻ kinh nghiệm, tư vấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi. Mọi người được chăm sóc sức khoẻ thường xuyên, được tư vấn khám sức khoẻ định kỳ”.

Bác Chung cũng cho hay, thôn đã xây dựng được đội văn nghệ với 30 thành viên có đủ ba thế hệ, có nhiều tiết mục hay. Nhờ đó mọi người đã mạnh dạn hơn trước.

Già hoá dân số là thách thức nhưng cũng là cơ hội. Nếu chúng ta biết cách “chủ động già hoá” thì sẽ tránh khỏi những khó khăn trong tương lai. Như tiến sĩ Shin Young-soo, Giám đốc WHO Khu vực Thái Bình Dương có nói: “Điều quan trọng chúng ta nhìn nhận tuổi già không phải như một thời kỳ giảm sút sức khỏe không thể tránh khỏi mà phải như là một cuộc sống năng động, ý nghĩa và hữu ích”.

Có thể bạn quan tâm

Ê-kíp các bác sĩ Bệnh viện K thực hiện phẫu thuật cho bệnh nhi.

Bệnh nhi 6 tuổi mắc ung thư xương được thay khớp tăng trưởng nhân tạo đầu tiên tại Bệnh viện K

Các bác sĩ khoa Ngoại xương-Phần mềm, Bệnh viện K vừa thực hiện thành công ca phẫu thuật đặc biệt khó - phẫu thuật cắt đoạn xương đùi phải kết hợp thay khớp tăng trưởng nhân tạo cho bệnh nhi 6 tuổi mắc ung thư xương. Đây cũng là bệnh nhi nhỏ tuổi nhất được phẫu thuật bằng kỹ thuật tiên tiến tại bệnh viện.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Đẩy nhanh lộ trình thay thế bệnh án giấy bằng bệnh án điện tử tại các cơ sở khám, chữa bệnh

Với mục tiêu xây dựng một nền y tế kết nối, nơi thông tin sức khỏe theo sát người bệnh từ cộng đồng đến bệnh viện, thời gian qua, các cơ sở khám, chữa bệnh trên cả nước không ngừng đầu tư vào hồ sơ bệnh án điện tử; ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm giúp người bệnh được tiếp cận dịch vụ an toàn, hiệu quả và thông minh hơn.

(Ảnh minh họa)

Khẩn trương truy xuất nguồn gốc thực phẩm vụ hơn 200 người nghi ngộ độc do ăn bánh mì tại Đồng Tháp

Liên quan vụ hơn 200 người nghi ngộ độc thực phẩm do ăn bánh mì Hồng Ngọc 37 tại Đồng Tháp, Cục An toàn thực phẩm đã có văn bản đề nghị Sở Y tế tỉnh Đồng Tháp khẩn trương chỉ đạo các cơ sở khám, chữa bệnh tập trung nguồn lực tích cực điều trị cho bệnh nhân ngộ độc thực phẩm; tổ chức điều tra, truy xuất nguồn gốc thực phẩm…

Hơn 300 đoàn viên, sinh viên tỉnh Hưng Yên đã tham gia Hội thảo "Truyền thông kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động cho thanh niên năm 2026".

Thanh niên cần trở thành lực lượng tiên phong trong chăm sóc sức khỏe chủ động

Hội thảo "Truyền thông kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động cho thanh niên năm 2026" đã trang bị kiến thức về dinh dưỡng, lối sống lành mạnh, tiêu dùng có trách nhiệm và kỹ năng tiếp cận thông tin sức khỏe chính thống trong bối cảnh môi trường truyền thông ngày càng đa dạng cho hơn 300 đoàn viên, sinh viên tỉnh Hưng Yên.

Bác sĩ Bệnh viện Đa khoa Tây Ninh thăm khám cho bệnh nhân ăn nấm bị ngộ độc được cấp cứu vào khoảng 0 giờ ngày 16/6/2026

Cảnh báo nguy cơ ngộ độc từ nấm mọc tự nhiên trong mùa mưa

Mùa mưa tạo điều kiện thuận lợi cho các loại nấm phát triển mạnh trong tự nhiên, trong đó có nhiều loài nấm độc khó phân biệt bằng mắt thường. Ngành y tế khuyến cáo người dân không tự ý hái, sử dụng nấm mọc hoang làm thực phẩm nhằm phòng tránh nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng.

Ảnh minh họa.

Cô đơn tuổi già: Mối nguy âm thầm đối với sức khỏe tinh thần người cao tuổi

Cô đơn ở người cao tuổi không chỉ là một trạng thái cảm xúc mà đang trở thành vấn đề sức khỏe cộng đồng đáng lo ngại. Theo các chuyên gia tâm thần, những mất mát người thân, công việc, khoảng cách thế hệ và sự thay đổi của xã hội khiến nhiều người già rơi vào cảm giác lạc lõng, cô đơn kéo dài, thậm chí dẫn đến trầm cảm.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân.

Nhiều trường hợp mắc sốt rét sau khi trở về từ châu Phi

Sau thời gian làm việc tại Congo và Angola, một số lao động Việt Nam trở về nước với các triệu chứng sốt cao, rét run kéo dài và được xác định mắc sốt rét do Plasmodium falciparum. Đây là chủng ký sinh trùng nguy hiểm nhất, có thể gây biến chứng nặng và tử vong nếu chậm chẩn đoán, điều trị.

Tọa đàm khoa học quốc gia “Chăm sóc sức khỏe cộng đồng vì một Việt Nam khỏe mạnh” diễn ra tại Hà Nội.

Chăm sóc sức khỏe cộng đồng vì một Việt Nam khỏe mạnh

Ngày 16/6, tại Hà Nội, Viện Sức khỏe và Môi trường vì cộng đồng phối hợp Viện Tư vấn công nghệ và đào tạo toàn cầu và Viện Nghiên cứu khoa học sức khỏe-Hội Quân dân y Việt Nam tổ chức Tọa đàm khoa học quốc gia “Chăm sóc sức khỏe cộng đồng vì một Việt Nam khỏe mạnh”.

Các đại biểu ấn nút khai trương hệ thống phẫu thuật Robot da Vinci Xi.

Để mọi người dân được hưởng những kỹ thuật hiện đại nhất trong phẫu thuật

Bệnh viện đại học Y Hà Nội đưa hệ thống Robot phẫu thuật Da Vinci Xi tiên tiến hàng đầu trên thế giới vào hoạt động không chỉ thể hiện sự quyết tâm đầu tư của đơn vị trong việc nâng cao chất lượng phẫu thuật, mà còn hiện thực hóa các Nghị quyết số 57-NQ/TW; Nghị quyết số 72-NQ/TW vào công tác y tế tại đơn vị mình.

Các nguyên nhân gây bệnh xơ gan. (Ảnh: BVCC)

Chăm sóc người bệnh xơ gan tại nhà đúng cách để tránh biến chứng nguy hiểm

Nhiều gia đình khi biết người thân mắc xơ gan thường áp dụng chế độ ăn kiêng quá mức, thậm chí cắt hoàn toàn thịt, cá vì lo ngại gan không còn khả năng chuyển hóa. Tuy nhiên, thực tế tại các cơ sở điều trị cho thấy không ít người bệnh nhập viện trong tình trạng suy kiệt, hôn mê do suy dinh dưỡng vì kiêng khem sai cách.

Hiến máu cứu người là một nghĩa cử cao đẹp, mang lại sự sống cho người bệnh.

Những giọt máu "viết tiếp" những cuộc đời

Đằng sau mỗi lần hiến máu là một câu chuyện riêng. Có những người đã gắn bó với nghĩa cử này hàng chục năm vì sự cho đi giản dị, có những người đến với hiến máu sau một biến cố trong cuộc sống. Họ lặng lẽ, miệt mài trên hành trình cho đi những giọt máu hồng như một cách tri ân cuộc đời.

Các nhân viên y tế mặc đồ bảo hộ tiến hành khử trùng tại Mongbwalu, tỉnh Ituri, CHDC Congo. (Ảnh: Tân Hoa xã)

Số ca mắc bệnh Ebola tại CHDC Congo tiếp tục tăng

Bộ Y tế Cộng hòa Dân chủ Congo (CHDC Congo) hôm nay (14/6) cho biết, số ca nhiễm Ebola được xác nhận tại nước này đã tăng lên 710, bao gồm 149 trường hợp tử vong, đồng thời bác bỏ tin đồn trên mạng xã hội cho rằng lệnh phong tỏa toàn quốc đã được ban bố để đối phó với dịch bệnh.

Lễ ra quân sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng, góp phần đưa chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế đến gần hơn với người dân.

Bảo hiểm xã hội Cần Thơ lan tỏa chính sách nhân văn từ Nghị quyết 26

Phát triển kinh tế gắn với bảo đảm an sinh xã hội luôn là định hướng xuyên suốt của thành phố Cần Thơ. Trong đó, việc mở rộng độ bao phủ bảo hiểm y tế, tạo điều kiện để người dân, nhất là các nhóm yếu thế được tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, được xem là nhiệm vụ quan trọng.