Trong hệ thống di tích, tài liệu, hiện vật Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch hiện đang bảo quản và phát huy giá trị có ba chiếc xe ô-tô từng phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1954-1969, vừa được Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định số 1712/QĐ-TTg ngày 31/12/2024 công nhận là bảo vật quốc gia (đợt 13, năm 2024). Mỗi chiếc xe - mỗi bảo vật là một câu chuyện lịch sử lưu giữ giá trị đặc biệt sâu sắc đối với quốc gia, dân tộc và tình cảm hữu nghị quốc tế.
Trong đó, chiếc xe Zit, biển số HN 481 - là món quà của Đảng Cộng sản Liên Xô tặng Chủ tịch Hồ Chí Minh vào năm 1954. Với thiết kế bằng thép chịu lực và kính chống đạn, loại xe chuyên dụng này được sản xuất rất hạn chế tại Liên Xô và chủ yếu dành cho các nguyên thủ. Từ năm 1965, những năm tháng chiến tranh ác liệt, chiếc xe luôn sẵn sàng phục vụ Bác và Bộ Chính trị. Xe được dùng đón các nguyên thủ quốc gia sang thăm Việt Nam để bảo đảm an toàn tuyệt đối.
 |
| Ba chiếc xe ô-tô phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh (niên đại 1954-1969) được công nhận là Bảo vật quốc gia. |
Chiếc xe tượng trưng cho tình hữu nghị bền chặt giữa Việt Nam và Liên Xô; là biểu hiện của sự đồng hành và hỗ trợ quý báu từ những người bạn quốc tế đối với sự nghiệp đấu tranh giành độc lập của dân tộc ta.
Bên cạnh xe Zit là chiếc xe Pobeda, biển số HN 158 - là quà tặng từ Chính phủ Liên Xô năm 1955. Vào tháng 3/1957, vụ Lễ tân Bộ Ngoại giao chuyển chiếc xe này sang Văn phòng Phủ Chủ tịch. Xe phục vụ Bác từ đó đến năm 1969.
Chiếc xe có ưu điểm là rộng, thoáng, gầm cao, máy khỏe, phù hợp đường trường nên thường xuyên phục vụ Bác trong những chuyến công tác tại các địa phương xa Hà Nội. Chiếc xe đã trở thành hình ảnh gần gũi của vị lãnh tụ giản dị, luôn sát cánh cùng đồng bào trong mọi hoàn cảnh.
Chiếc xe thứ ba là Peugeot 404, biển số HNC 232, là món quà của kiều bào Việt Nam tại Tân Đảo biếu Bác vào tháng 3/1964. Giữa năm 1966, sau một lần tai biến nhẹ, sức khỏe Bác có phần giảm sút nên chiếc xe được sử dụng phục vụ Bác di chuyển trong thành phố nhiều hơn. Loại xe này có đặc điểm gầm thấp, máy chạy êm, thuận tiện lên xuống khi chân trái của Người bị yếu.
 |
| Các đại biểu tham quan, nghe thuyết minh về nhóm Bảo vật quốc gia ba chiếc xe ô-tô phục vụ Bác. |
Chiếc xe chứa đựng tình cảm thiêng liêng của những người con xa xứ dành cho Bác Hồ và quê hương. Trong những năm tháng sống xa Tổ quốc, dù ở nơi đâu, kiều bào ta vẫn một lòng hướng về quê hương, đáp lại lời hiệu triệu của Đảng và Bác Hồ, góp sức vào sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.
Ba chiếc xe ô-tô đã luân phiên được đồng hành cùng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong gần 2.000 chuyến đi cơ sở, tới rất nhiều địa phương cũng như các công việc thường ngày tại Hà Nội.
Theo Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Lê Thị Phượng, nhóm Bảo vật quốc gia ba chiếc xe ô-tô không chỉ là phương tiện di chuyển, mà còn mang trong mình những giá trị lịch sử, văn hóa sâu sắc; không chỉ phản ánh tư tưởng, phong cách sống giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn là biểu tượng sinh động, khẳng định mạnh mẽ sức sống trường tồn của tinh thần đoàn kết dân tộc; tình đoàn kết quốc tế; lòng yêu nước nồng nàn của kiều bào và khát vọng độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam.
 |
| Giám đốc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch Lê Thị Phượng phát biểu. |
Ba chiếc xe cũng là minh chứng sống động về một giai đoạn lịch sử đầy gian lao, bền gan vững chí, quyết giành độc lập, tự do, thống nhất nước nhà, đồng thời truyền tải những bài học sâu sắc về tư tưởng, đạo đức và phong cách Hồ Chí Minh.
Quyết định của Thủ tướng Chính phủ công nhận Bảo vật quốc gia đối với ba chiếc xe ô-tô đã từng phục vụ Chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1954 đến năm 1969 là dấu ấn mang ý nghĩa đặc biệt, bởi, lần đầu tiên sau 55 năm bảo tồn và phát huy giá trị di sản Chủ tịch Hồ Chí Minh để lại, Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch mới vinh dự có hiện vật được công nhận là Bảo vật quốc gia. Đây là niềm vinh dự, tự hào, cũng khẳng định giá trị cao cả của chặng đường hơn nửa thế kỷ các thế hệ viên chức, người lao động Khu Di tích đã âm thầm gìn giữ, phát huy di sản của Bác Hồ kính yêu để lại.
“Đây là động lực để Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch tiếp tục thực hiện sứ mệnh bảo tồn, lan tỏa di sản Hồ Chí Minh tới công chúng trong và ngoài nước, góp phần giữ gìn và phát huy tinh thần đoàn kết, hữu nghị quốc tế, cũng như lòng yêu nước sâu sắc của dân tộc”, bà Lê Thị Phượng nhấn mạnh.
