Avaaz: Nạn buôn bán động vật hoang dã trên Facebook tăng mạnh

Khỉ lùn pygmy marmoset, hổ con và vẹt xám châu Phi nằm trong số những loài thuộc diện nguy cấp đang bị rao bán trên nền tảng mạng xã hội lớn nhất thế giới.

Khỉ lùn pygmy marmoset, loài khỉ nhỏ nhất thế giới, là một trong những loài nguy cấp đang bị buôn bán trái phép trên Facebook. (Ảnh: EPA)
Khỉ lùn pygmy marmoset, loài khỉ nhỏ nhất thế giới, là một trong những loài nguy cấp đang bị buôn bán trái phép trên Facebook. (Ảnh: EPA)

Theo một cuộc điều tra mới đây, Facebook vẫn là một marketplace (hình thức thương mại điện tử kết nối người mua và người bán trong cùng một nền tảng) chứng kiến tình trạng buôn bán động vật hoang dã trực tuyến tăng mạnh bất chấp cam kết chống lại nạn buôn bán bất hợp pháp từ phía “gã khổng lồ” công nghệ Mỹ.

Trên các trang Facebook và nhóm công khai, các nhà nghiên cứu từ tổ chức vận động toàn cầu Avaaz đã tìm thấy nhiều cá thể động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng được rao bán, trong đó gồm hổ con, báo hoa mai (leopard), mèo gấm, vẹt xám châu Phi và pygmy marmoset - loài khỉ nhỏ nhất thế giới.

Buôn bán trái phép động vật hoang dã là hoạt động xuyên quốc gia bất hợp pháp lớn thứ tư trên thế giới, xếp sau buôn ma tuý, buôn người và buôn lậu hàng giả. Hoạt động buôn bán trị giá hàng tỷ USD này có liên quan đến vô số tác hại bao gồm đối xử tàn nhẫn với động vật, gây nguy hiểm cho các loài và hệ sinh thái, đồng thời thúc đẩy truyền bệnh từ động vật sang người như bệnh do virus corona, Ebola, sốt xuất huyết, cúm gia cầm và bệnh than.

Năm 2018, Facebook - mạng xã hội với hơn 2,9 tỷ người dùng hàng tháng - đã tham gia đồng sáng lập Liên minh chấm dứt buôn bán động vật hoang dã trực tuyến với mục tiêu cắt giảm 80% hoạt động buôn bán trái phép vào năm 2020.

Công ty cho biết họ đã đạt được bước tiến trong cuộc chiến này, nhưng báo cáo mà Avaaz công bố mới đây cho thấy Facebook vẫn là một nền tảng phổ biến cho những kẻ buôn bán động vật hoang dã bất hợp pháp.

Đầu năm nay, chỉ trong vòng 2 ngày, các nhà nghiên cứu đã tìm thấy 129 kết quả có nội dung liên quan “chỉ bằng 1 cú nhấp chuột” thông qua thanh tìm kiếm của Facebook, bao gồm các bài đăng bán hoặc tìm kiếm báo săn (cheetah), khỉ, sư tử con và ngà voi. Đây đều là những loài động vật được liệt kê trong Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp (Công ước CITES).

Trong số các kết quả tìm kiếm là 1 trang Facebook có tên “Wildlife Trade, Pangolin Scale & Rhino Horn” (buôn bán động vật hoang dã, vảy tê tê & sừng tê giác), kêu gọi đấu giá các loài động vật mà chủ trang cung cấp, đăng kèm bức ảnh 1 cá thể tê tê bị nhốt trong cũi.

Bà Ruth Delbaere, nhà vận động pháp lý cấp cao tại Avaaz cho biết: “Những kẻ buôn bán ngang nhiên niêm yết hàng hóa đăng bán trong các nhóm công khai, có kèm theo số điện thoại liên hệ. Trên Facebook, hoạt động buôn bán động vật hoang dã diễn ra giữa ban ngày”.

Một vài tuần sau đó, Facebook đã đưa ra 95 gợi ý tập trung vào động vật hoang dã cho các nhà nghiên cứu thông qua các thông báo (notifications) và tính năng “các nhóm được đề xuất” (suggested groups). Trong số này, 76% là các bài đăng tìm cách mua hoặc bán động vật sống.

Nạn buôn bán động vật hoang dã tăng mạnh trên Facebook -0
 Ảnh chụp một số bài đăng rao bán động vật hoang dã trên Facebook. (Ảnh: Avaaz)

Báo cáo của Avaaz kết luận rằng, việc dễ dàng chuyển hướng đến các trang này cho thấy các thuật toán của Facebook không phù hợp với các chính sách của chính công ty cũng như cam kết của hãng đối với việc ngăn chặn buôn bán động vật hoang dã trực tuyến.

“Thay vì sử dụng dữ liệu để hỗ trợ cuộc chiến chống lại nạn buôn bán động vật hoang dã, các thuật toán của Facebook sẽ giúp bọn tội phạm phát triển kinh doanh của chúng”, bà Gretchen Peters, giám đốc điều hành của Liên minh chống tội phạm trực tuyến cho hay.

Bốn nhà nghiên cứu của Avaaz đã nhập các cụm từ tìm kiếm như “thú cưng độc lạ”, “khỉ để bán” và “vảy tê tê” bằng tiếng Anh, tiếng Tây Ban Nha và tiếng Bồ Đào Nha. Họ tìm kiếm các bài đăng mà họ cho là nội dung cần được điều tra thêm để xác định xem nó có cấu thành hoạt động buôn bán trái phép động vật hoang dã hay không.

Theo báo cáo, có vẻ như Facebook đã xóa 13% các bài đăng “đáng ngờ” liên quan đến buôn bán động vật hoang dã mà họ tìm thấy trước khi các nhà nghiên cứu của Avaaz thông tin về chúng. Một tuần sau khi Avaaz cảnh báo Facebook thông qua công cụ “báo cáo bài đăng” (report post), “gã khồng lồ” mạng xã hội này mới chỉ xóa được 43%.

Báo cáo của Avaaz kêu gọi Facebook tăng cường và thực thi các chính sách nhằm chấm dứt tình trạng buôn bán động vật hoang dã, bao gồm hạn chế một số kết quả tìm kiếm, thay đổi các thuật toán của họ, cũng như hợp tác với các cơ quan thực thi pháp luật và cơ quan chính phủ để ngăn chặn nạn buôn bán động vật hoang dã trực tuyến.

Phản hồi thông tin từ phía Avaaz, công ty mẹ của Facebook, Meta Platforms đã đặt câu hỏi về tính hợp lệ về phương pháp luận và quy mô mẫu của nghiên cứu, đồng thời cho biết kết quả nghiên cứu không phản ánh những công việc mà họ đã thực hiện để chống nạn buôn bán động vật hoang dã.

“Chúng tôi đã chủ động áp dụng công nghệ giúp tìm kiếm và xóa những nội dung này, đồng thời đưa ra các cảnh báo dưới dạng pop-up để ngăn cản mọi người tham gia vào các cuộc mua bán. Chỉ riêng ở Indonesia và Philippines, từ tháng 1 đến tháng 5/2021, chúng tôi đã xóa hơn 1.900 nhóm Facebook có liên quan đến buôn bán động vật hoang dã. Tuy nhiên, đây là một không gian đối đầu và nhiều người vẫn không ngừng áp dụng các chiến thuật mới để phủ nhận những nỗ lực của chúng tôi”, một phát ngôn viên của Meta cho hay.

Có thể bạn quan tâm

Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố kiểm tra vật chất cứu hộ cứu nạn tại xã Duy Nghĩa. (Ảnh: QUANG CƯỜNG)

Ứng phó mưa bão: Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng yêu cầu bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực tại các khu vực xung yếu

Ngày 7/10, đoàn công tác Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng do đồng chí Đại tá Nguyễn Thế Vinh, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố làm trưởng đoàn, kiểm tra công tác phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn tại phường Hội An Đông và xã Duy Nghĩa.

Xí nghiệp Thi công cơ giới ứng trực trên đường Nguyễn Xiển. (Ảnh: Đơn vị cung cấp)

“Thoát nước xanh” giúp chống ngập đô thị

Ngập lụt đô thị đang trở thành vấn đề nghiêm trọng tại các đô thị lớn ở Việt Nam. Theo các chuyên gia, cần giải quyết từ khâu quy hoạch, quản lý nước đến phát triển các giải pháp thoát nước xanh, qua đó giảm tải cho hệ thống cống ngầm và tăng khả năng chống chịu của đô thị.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

[Video] Dự báo thời tiết ngày 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, Bắc Bộ nắng ráo

Hôm nay, thời tiết Bắc Bộ khá thuận lợi với trạng thái tạnh ráo, có nắng và nền nhiệt tăng nhẹ. Trong khi đó, Trung Bộ tiếp tục có diễn biến đáng chú ý khi mưa rất to tập trung từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía đông Quảng Ngãi, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng. Nam Bộ ngày nắng gián đoạn, chiều tối và đêm có mưa dông.

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

[Video] Dự báo thời tiết đêm nay và ngày mai 7/10/2026: Trung Bộ mưa rất lớn, trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng

Mưa lớn là diễn biến đáng chú ý nhất tại Trung Bộ trong đêm nay và ngày mai. Từ Quảng Trị đến Đà Nẵng và phía Đông Quảng Ngãi có mưa rất to, trong đó trọng tâm từ Huế đến Đà Nẵng có nơi trên 300mm. Mưa lớn tiếp tục kéo dài sang ngày mai, tiềm ẩn nguy cơ ngập úng, lũ quét và sạt lở đất.

Hệ thống thủy lợi Rào Nan, tỉnh Quảng Trị bảo đảm nguồn nước cho sản xuất trong mùa khô. (Ảnh: Bảo Hân)

El Nino gia tăng nguy cơ hạn hán, xâm nhập mặn

Theo dự báo, trạng thái El Nino có cường độ rất mạnh với xác suất rất cao xảy ra từ nay đến tháng 12, sau đó khả năng giảm dần và duy trì đến đầu mùa hè năm 2027. Do tác động của El Nino, nguy cơ xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn ảnh hưởng đến hàng trăm nghìn ha cây trồng ở nhiều địa phương.

Chủ động vận hành điều tiết các hồ chứa thủy lợi nhằm chủ động đón lũ. (Ảnh: Bảo Hân)

Ứng phó với mưa lớn, ngập lụt, lũ quét

Ban Chỉ đạo phòng thủ dân sự quốc gia vừa có Văn bản số 56/BCĐ-BNNMT gửi các địa phương về việc chủ động ứng phó với mưa lớn, lũ, ngập lụt, lũ quét, sạt lở đất, lốc, sét, mưa đá.

Khu vực Hà Nội không mưa, đêm và sáng trời lạnh. (Ảnh minh họa: Đ.T)

Không khí lạnh gây mưa to ở miền trung

Chiều nay (5/10), không khí lạnh đã ảnh hưởng đến hầu hết khu vực tây Bắc Bộ và từ Thanh Hóa đến phía bắc tỉnh Quảng Trị. Cảnh báo đêm 5 và ngày 6/10, khu vực từ Hà Tĩnh đến thành phố Huế có mưa to và dông với lượng mưa phổ biến từ 50-100mm, cục bộ có nơi mưa rất to trên 200mm.

Chiều 5/10, thủ đô Bangkok tiếp tục có mưa. (Ảnh: XUÂN SƠN)

Thái Lan đối mặt nguy cơ tái ngập

Ngày 5/10, Cục Khí tượng Thái Lan ra Thông báo số 8 cho biết, từ ngày 5-7/10, Thái Lan tiếp tục sẽ có mưa nhiều trên diện rộng, trong đó có thủ đô Bangkok. Trong khi đó, chính phủ Thái Lan tiếp tục thực hiện nhiều biện pháp nhằm hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả lũ lụt.

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

[Video] Dự báo thời tiết ngày 5/10/2026: Không khí lạnh gây mưa ở Bắc Bộ, Trung Bộ; Nam Bộ chiều tối tăng dông

Không khí lạnh tiếp tục chi phối thời tiết miền Bắc và miền Trung, gây mưa diện rộng tại nhiều nơi. Hôm nay, Bắc Bộ trời nhiều mây, mưa giảm dần ở Tây Bắc Bộ nhưng Đông Bắc Bộ vẫn có mưa rải rác, cục bộ mưa to đến rất to. Trung Bộ tiếp tục có mưa, trong khi Nam Bộ mưa dông gia tăng về chiều tối.

(Ảnh minh họa: THÀNH ĐẠT)

Không khí lạnh tràn về, đêm nay và ngày mai, Bắc Bộ trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét

Dự báo, đêm nay (4/10), không khí lạnh tràn về, khu vực Đông Bắc Bộ và Thanh Hóa từ đêm nay, trời chuyển lạnh, vùng núi cao có nơi trời rét, nhiệt độ thấp nhất 14-17 độ C. Khu vực Hà Nội, từ tối đêm nay đến sáng mai (5/10) có mưa, mưa vừa và dông, cục bộ có nơi mưa to, gần sáng trời chuyển lạnh.