Với tinh thần thẳng thắn và xây dựng, các Bộ trưởng có phiên thảo luận thực chất, đánh giá về các chuyển động chiến lược trong môi trường khu vực, quốc tế và những tác động đặt ra cho ASEAN; trao đổi định hướng nhằm phát huy vai trò, đóng góp của ASEAN cho hòa bình, an ninh, ổn định ở khu vực.
Chia sẻ nhận định chung về tình hình bất ổn, phức tạp và tiềm ẩn nhiều rủi ro hiện nay, các Bộ trưởng cho rằng, điều quan trọng hơn cả với ASEAN là giữ vững đoàn kết, tích cực tham vấn để tìm kiếm phương thức ứng xử phù hợp, duy trì cách tiếp cận cân bằng, hài hòa trong quan hệ đối ngoại.
Các Bộ trưởng cũng chia sẻ quan ngại về tình hình phức tạp tiếp diễn tại Myanmar; nhấn mạnh ASEAN cần giữ vững đoàn kết, phát huy vai trò trung tâm trong hỗ trợ Myanmar, bảo đảm hình ảnh và uy tín của ASEAN. Các Bộ trưởng tái khẳng định lập trường nguyên tắc của ASEAN về Biển Đông, cam kết thực hiện đầy đủ và hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), hướng tới xây dựng Bộ Quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC) thực chất, hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế, trong đó có Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) năm 1982.
Tại phiên họp, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn chia sẻ về tính cấp thiết của việc phát huy vai trò của các cơ chế do ASEAN dẫn dắt như Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) và Diễn đàn khu vực ASEAN (ARF). ASEAN cần bảo đảm mục tiêu, nguyên tắc cũng như tính mở và bao trùm của các cơ chế trên cơ sở tiếp cận cân bằng, khách quan, đáp ứng quan tâm chính đáng của tất cả các bên. Việt Nam ủng hộ ASEAN tăng cường quan hệ với các đối tác, khuyến khích sự tham gia và đóng góp của các đối tác tại khu vực, hỗ trợ ASEAN xây dựng cộng đồng, cùng ứng phó các thách thức chung.
Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cũng chia sẻ lập trường nguyên tắc của ASEAN trong các vấn đề quốc tế, khu vực. Về Biển Đông, Bộ trưởng nhấn mạnh cần bảo đảm môi trường thuận lợi cho đàm phán COC; đề nghị ASEAN cần kiên trì với lập trường nguyên tắc, đề cao luật pháp quốc tế và UNCLOS, cùng hướng tới xây dựng Biển Đông thành vùng biển hòa bình và hợp tác.
Ngay sau phiên họp, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN chứng kiến việc Saudi Arabia ký văn kiện tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác ở Đông Nam Á (TAC), trở thành bên thứ 51 tham gia TAC.
Chiều 12/7, Bộ trưởng Ngoại giao Bùi Thanh Sơn có các cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar và Bộ trưởng Ngoại giao Australia Penny Wong nhân dịp cùng dự Hội nghị AMM-56.
Tại cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao Ấn Độ đã ủng hộ ASEAN duy trì đoàn kết và vai trò trung tâm. Hai bên nhất trí sẽ phối hợp tổ chức chu đáo các hoạt động trao đổi đoàn cấp cao và sẽ triển khai hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có như Ủy ban hỗn hợp Việt Nam-Ấn Độ. Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn đề xuất hai nước cùng xem xét xúc tiến đàm phán hiệp định kinh tế-thương mại song phương; đề nghị Ấn Độ khuyến khích các tập đoàn lớn tăng cường đầu tư, mở rộng hoạt động kinh doanh tại Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực như phát triển cơ sở hạ tầng chất lượng cao, dầu khí, năng lượng tái tạo.
Tại cuộc gặp Bộ trưởng Ngoại giao Australia, Bộ trưởng Bùi Thanh Sơn cảm ơn Chính phủ Australia đã tăng viện trợ phát triển (ODA) cho Việt Nam lên mức 95,1 triệu AUD cho năm tài khóa 2023-2024. Bộ trưởng Penny Wong nhất trí thúc đẩy các dự án hợp tác, trong đó có nâng cao năng lực cho cán bộ đối ngoại của Việt Nam. Bộ trưởng Penny Wong tái khẳng định Australia ủng hộ đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN vì ổn định của khu vực và ủng hộ lập trường chung của ASEAN về Biển Đông.
