[Ảnh] Đi dọc đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải 70 năm sau hiệp định Geneva

[Ảnh] Đi dọc đôi bờ Hiền Lương - Bến Hải 70 năm sau hiệp định Geneva

Cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải là nơi phân chia giới tuyến, chia cắt hai miền nam-bắc 70 năm trước. Cụm di tích chứa đựng trong mình những giá trị lịch sử, đồng thời cũng là biểu tượng cho khát vọng hòa bình.

21 NĂM CHIA CẮT ĐÔI BỜ

Địa danh Hiền Lương - Bến Hải là nơi đã chứng kiến nỗi đau chia cắt hai miền và những sự kiện lịch sử gắn với quá trình đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước của quân và dân ta trong thời kỳ chống Mỹ - nguỵ.

Sau khi Hiệp định Geneva được ký kết (ngày 20/7/1954), nước ta tạm thời bị chia cắt làm hai miền bắc-nam, lấy vĩ tuyến 17 (sông Bến Hải) làm ranh giới, để chờ đến tháng 7/1956 tiến hành tổng tuyển cử thống nhất đất nước. Nhưng với những biến cố do sự phá hoại của các thế lực thù địch, đã khiến chúng ta phải mất 21 năm với bao xương máu của chiến sĩ, đồng bào đã đổ xuống mới giành được độc lập, thống nhất đất nước.

Cách đây 70 năm, sau Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng (7/5/1954); Hiệp định Geneva được ký kết (21/7/1954), vĩ tuyến 17 - nơi sông Bến Hải - cầu Hiền Lương được chọn làm vùng giới tuyến quân sự tạm thời chia cắt đất nước thành hai miền nam-bắc.

Cách đây 70 năm, sau Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng (7/5/1954); Hiệp định Geneva được ký kết (21/7/1954), vĩ tuyến 17 - nơi sông Bến Hải - cầu Hiền Lương được chọn làm vùng giới tuyến quân sự tạm thời chia cắt đất nước thành hai miền nam-bắc.

Bắc qua sông Bến Hải, cầu Hiền Lương cũng là cây cầu duy nhất trên thế giới có hai màu sơn khác nhau. Sau Hiệp định Geneva, cầu bị chia đôi, mỗi bên dài 89m. Bờ bắc có 450 tấm gỗ, bờ nam có 444 tấm gỗ. Ban đầu, cầu chỉ có một đường kẻ ngang sơn trắng làm ranh giới giữa hai miền nam-bắc. Trong thời gian tồn tại, trên cầu Hiền Lương từng diễn ra "cuộc chiến màu sơn" quyết liệt. Ban đầu, cầu có màu đỏ ở phía bắc và xanh ở phía đối diện. Với khát vọng thống nhất, phía bờ bắc sơn lại màu xanh thì bờ nam sơn vàng. Cuộc chiến màu sơn kéo dài mãi đến 1960 thì giữ nguyên 2 màu xanh-vàng.

Bắc qua sông Bến Hải, cầu Hiền Lương cũng là cây cầu duy nhất trên thế giới có hai màu sơn khác nhau. Sau Hiệp định Geneva, cầu bị chia đôi, mỗi bên dài 89m. Bờ bắc có 450 tấm gỗ, bờ nam có 444 tấm gỗ. Ban đầu, cầu chỉ có một đường kẻ ngang sơn trắng làm ranh giới giữa hai miền nam-bắc. Trong thời gian tồn tại, trên cầu Hiền Lương từng diễn ra "cuộc chiến màu sơn" quyết liệt. Ban đầu, cầu có màu đỏ ở phía bắc và xanh ở phía đối diện. Với khát vọng thống nhất, phía bờ bắc sơn lại màu xanh thì bờ nam sơn vàng. Cuộc chiến màu sơn kéo dài mãi đến 1960 thì giữ nguyên 2 màu xanh-vàng.

Năm 1967, cầu Hiền Lương bị bom Mỹ đánh sập. Năm 2001, tỉnh Quảng Trị đã phục chế nguyên bản cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải như thời Pháp xây dựng, mặt cầu lát gỗ lim.

Năm 1967, cầu Hiền Lương bị bom Mỹ đánh sập. Năm 2001, tỉnh Quảng Trị đã phục chế nguyên bản cầu Hiền Lương bắc qua sông Bến Hải như thời Pháp xây dựng, mặt cầu lát gỗ lim.

Trụ sở Đồn công an Hiền Lương phía bờ bắc sông Bến Hải được phục dựng vào năm 2004 theo kiến trúc nguyên mẫu đồn công an những năm 1955-1967. Đây là nơi làm việc và sinh hoạt, nghỉ ngơi của các chiến sĩ đồn công an giới tuyến Hiền Lương làm nhiệm vụ thực thi quy chế khu quân sự, kiểm tra người qua lại khu giới tuyến.

Trụ sở Đồn công an Hiền Lương phía bờ bắc sông Bến Hải được phục dựng vào năm 2004 theo kiến trúc nguyên mẫu đồn công an những năm 1955-1967. Đây là nơi làm việc và sinh hoạt, nghỉ ngơi của các chiến sĩ đồn công an giới tuyến Hiền Lương làm nhiệm vụ thực thi quy chế khu quân sự, kiểm tra người qua lại khu giới tuyến.

Cạnh cầu Hiền Lương lịch sử được phục dựng năm 2001 là cầu Hiền Lương bằng bê-tông cốt thép được Bộ Giao thông vận tải xây dựng vào năm 1996, dài 230m, rộng 11,5m nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Cạnh cầu Hiền Lương lịch sử được phục dựng năm 2001 là cầu Hiền Lương bằng bê-tông cốt thép được Bộ Giao thông vận tải xây dựng vào năm 1996, dài 230m, rộng 11,5m nhằm phục vụ nhu cầu đi lại của người dân.

Ngày nay, cầu Hiền Lương trở thành điểm đến không thể bỏ qua với du khách mỗi lần ghé thăm Quảng Trị anh hùng.
Ngày nay, cầu Hiền Lương trở thành điểm đến không thể bỏ qua với du khách mỗi lần ghé thăm Quảng Trị anh hùng.
"Cột cờ giới tuyến"nằm bờ bắc sông Bến Hải cũng là chứng nhân lịch sử cho cuộc chiến "đấu cờ" ở hai bên vùng giới tuyến sau hiệp định Geneva năm 1954. Cột cờ hiện nay được xây dựng theo mẫu thiết kế năm 1962, cao 38,6m, bên dưới được bổ sung phần đài nhằm tôn vinh chiến thắng.

"Cột cờ giới tuyến"nằm bờ bắc sông Bến Hải cũng là chứng nhân lịch sử cho cuộc chiến "đấu cờ" ở hai bên vùng giới tuyến sau hiệp định Geneva năm 1954. Cột cờ hiện nay được xây dựng theo mẫu thiết kế năm 1962, cao 38,6m, bên dưới được bổ sung phần đài nhằm tôn vinh chiến thắng.

Từ khi giới tuyến được phân định, chiều cao của cột cờ không ngừng được nâng lên. Khi Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa ở bờ nam nâng cột cờ lên cao nhất 35m thì năm 1962 chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở bờ bắc đã dựng cột cờ cao 38,6m, kéo lên đỉnh lá cờ rộng 96m2. Đây cũng là cột cờ cao nhất giới tuyến trong cuộc "đấu cờ".
Từ khi giới tuyến được phân định, chiều cao của cột cờ không ngừng được nâng lên. Khi Mỹ và chính quyền Việt Nam Cộng hòa ở bờ nam nâng cột cờ lên cao nhất 35m thì năm 1962 chính quyền Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ở bờ bắc đã dựng cột cờ cao 38,6m, kéo lên đỉnh lá cờ rộng 96m2. Đây cũng là cột cờ cao nhất giới tuyến trong cuộc "đấu cờ".
Cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất” nằm ở bờ nam sông Bến Hải, phía Đông Quốc lộ 1A, có diện tích 2.700m2, gồm hai phần: phần bệ đài, với mặt cạnh là mảng phù điêu, được ghép từ nhiều khối đá, có kích cỡ khác nhau; phần tượng đài là hình tượng bà mẹ miền nam (cao 7,70m) và người con trai (cao 5,50m), được tạo trên chất liệu đá xanh Thanh Hóa.

Cụm tượng đài “Khát vọng thống nhất” nằm ở bờ nam sông Bến Hải, phía Đông Quốc lộ 1A, có diện tích 2.700m2, gồm hai phần: phần bệ đài, với mặt cạnh là mảng phù điêu, được ghép từ nhiều khối đá, có kích cỡ khác nhau; phần tượng đài là hình tượng bà mẹ miền nam (cao 7,70m) và người con trai (cao 5,50m), được tạo trên chất liệu đá xanh Thanh Hóa.

Tượng đài thể hiện một niềm tin son sắt của đồng bào miền nam vào một ngày mai chiến thắng, thống nhất nước nhà.

Tượng đài thể hiện một niềm tin son sắt của đồng bào miền nam vào một ngày mai chiến thắng, thống nhất nước nhà.

Đến tham quan, du khách cũng có thể tìm hiểu thêm về lịch sử cụm di tích thông qua các hiện vật được trưng bày tại Nhà trưng bày “Vĩ tuyến 17 và khát vọng thống nhất non sông”.

Đến tham quan, du khách cũng có thể tìm hiểu thêm về lịch sử cụm di tích thông qua các hiện vật được trưng bày tại Nhà trưng bày “Vĩ tuyến 17 và khát vọng thống nhất non sông”.

NHỮNG BẾN ĐÒ ANH HÙNG VEN DÒNG BẾN HẢI

Bên cạnh hệ thống di tích tại cầu Hiền Lương, du khách tới với dòng Bến Hải cũng có thể tới thăm và tìm hiểu thêm về các bến đò anh hùng, nơi nhân dân Quảng Trị đã dũng cảm ngày đêm không quản ngại đạn bom, nắng mưa, đưa từng đơn vị bộ đội âm thầm vượt sông chi viện cho tiền tuyến những năm 1968-1972.

Bến đò Cửa Tùng (Bến đò A) nằm tại thị trấn Cửa Tùng (huyện Vĩnh Linh), có diện tích 187,6m2, có hệ thống tường rào bao quanh. Bia đài tưởng niệm di tích gồm hai phần: bệ đài và tổ hợp hình tượng kiến trúc nghệ thuật, thể hiện nổi bật hình tượng những con thuyền vượt qua sóng gió để chuyên chở cán bộ, bộ đội qua sông và khát vọng về ngày vui thống nhất đất nước.

Bến đò Cửa Tùng (Bến đò A) nằm tại thị trấn Cửa Tùng (huyện Vĩnh Linh), có diện tích 187,6m2, có hệ thống tường rào bao quanh. Bia đài tưởng niệm di tích gồm hai phần: bệ đài và tổ hợp hình tượng kiến trúc nghệ thuật, thể hiện nổi bật hình tượng những con thuyền vượt qua sóng gió để chuyên chở cán bộ, bộ đội qua sông và khát vọng về ngày vui thống nhất đất nước.

Trên tấm bia tưởng niệm tại bến đò A có ghi rõ: Bến đò A cửa Tùng nơi ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt của quân và dân Vĩnh Quang, Đồn công an vũ trang, Đoàn 1A hải quân, Bộ đội chủ lực bộ đội địa phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Từ năm 1965-1972, nơi đây là điểm giao thông quan trọng trên sông Bến Hải trực tiếp chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền nam và đảo Cồn Cỏ.

Trên tấm bia tưởng niệm tại bến đò A có ghi rõ: Bến đò A cửa Tùng nơi ghi dấu nhiều chiến công oanh liệt của quân và dân Vĩnh Quang, Đồn công an vũ trang, Đoàn 1A hải quân, Bộ đội chủ lực bộ đội địa phương trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước. Từ năm 1965-1972, nơi đây là điểm giao thông quan trọng trên sông Bến Hải trực tiếp chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền nam và đảo Cồn Cỏ.

Với 82.000 lượt đò đã vận chuyển 2 triệu lượt người, hàng vạn tấn lương thực, vũ khí, hàng hóa chiến đấu 392 trận, bắn rơi 4 máy bay, cùng Đoàn 1A hải quân bắn chìm 6 tàu chiến địch. Hàng chục cán bộ đã anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ. Bến đò A là niềm tự hào quê hương lũy thép anh hùng.
Với 82.000 lượt đò đã vận chuyển 2 triệu lượt người, hàng vạn tấn lương thực, vũ khí, hàng hóa chiến đấu 392 trận, bắn rơi 4 máy bay, cùng Đoàn 1A hải quân bắn chìm 6 tàu chiến địch. Hàng chục cán bộ đã anh dũng hy sinh trong lúc làm nhiệm vụ. Bến đò A là niềm tự hào quê hương lũy thép anh hùng.
Ngay phía trên bến đò A là một địa đạo được đào sâu vào trong lòng đất, cửa hầm hướng thẳng ra biển. Do ở vị trí khá khuất, nên địa đạo này không được nhiều du khách biết tới khi đến thị trấn Cửa Tùng.
Ngay phía trên bến đò A là một địa đạo được đào sâu vào trong lòng đất, cửa hầm hướng thẳng ra biển. Do ở vị trí khá khuất, nên địa đạo này không được nhiều du khách biết tới khi đến thị trấn Cửa Tùng.
Lối dẫn xuống địa đạo tại thị trấn Cửa Tùng.
Lối dẫn xuống địa đạo tại thị trấn Cửa Tùng.
Cách bến đò A không xa là di tích mang tên Mộ 61.
Cách bến đò A không xa là di tích mang tên Mộ 61.
Tại đây, ngày 20/6/1967, giặc Mỹ đã ném bom giết hại 61 đồng bào Vĩnh Quang, trong đó có 12 cụ già, 13 phụ nữ (có 3 phụ nữ đang mang thai), 36 cháu nhỏ.
Tại đây, ngày 20/6/1967, giặc Mỹ đã ném bom giết hại 61 đồng bào Vĩnh Quang, trong đó có 12 cụ già, 13 phụ nữ (có 3 phụ nữ đang mang thai), 36 cháu nhỏ.
Tính riêng từ năm 1965-1972, đã có 345 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào xã Vĩnh Quang mãi mãi nằm xuống.

Tính riêng từ năm 1965-1972, đã có 345 cán bộ, chiến sĩ và đồng bào xã Vĩnh Quang mãi mãi nằm xuống.

Cách bến đò Cửa Tùng khoảng 4km, bến đò Tùng Luật nằm trên địa bàn xã Vĩnh Giang cũng là một "huyền thoại" trên đất thép Vĩnh Linh.
Cách bến đò Cửa Tùng khoảng 4km, bến đò Tùng Luật nằm trên địa bàn xã Vĩnh Giang cũng là một "huyền thoại" trên đất thép Vĩnh Linh.
Đài di tích gồm: bệ đài và tổ hợp mang tính nghệ thuật biểu trưng, với hình tượng những con thuyền đang lao về phía trước, bất chấp mọi hiểm nguy, bom đạn của kẻ thù, đêm đêm đưa hàng hóa, bộ đội vào chiến trường đánh Mỹ.
Đài di tích gồm: bệ đài và tổ hợp mang tính nghệ thuật biểu trưng, với hình tượng những con thuyền đang lao về phía trước, bất chấp mọi hiểm nguy, bom đạn của kẻ thù, đêm đêm đưa hàng hóa, bộ đội vào chiến trường đánh Mỹ.
Đây là điểm vượt tuyến quan trọng trên sông Bến Hải- vĩ tuyến 17. Trong giai đoạn từ 1968- 1972, dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù, lực lượng thanh niên xung phong 771 của nhân dân Tùng Luật, dân quân xã Vĩnh Giang, xã Vĩnh Quang đã bảo đảm hoạt động liên tục của bến để tiếp tế cho miền nam và đảo Cồn Cỏ anh hùng. Tại bến đò này từ 1968-1972 đã có hơn 78.000 lượt thuyền qua về, vận chuyển hơn 2.000.000 lượt người và hàng vạn tấn vũ khí, hàng hóa.

Đây là điểm vượt tuyến quan trọng trên sông Bến Hải- vĩ tuyến 17. Trong giai đoạn từ 1968- 1972, dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù, lực lượng thanh niên xung phong 771 của nhân dân Tùng Luật, dân quân xã Vĩnh Giang, xã Vĩnh Quang đã bảo đảm hoạt động liên tục của bến để tiếp tế cho miền nam và đảo Cồn Cỏ anh hùng. Tại bến đò này từ 1968-1972 đã có hơn 78.000 lượt thuyền qua về, vận chuyển hơn 2.000.000 lượt người và hàng vạn tấn vũ khí, hàng hóa.

Sông Bến Hải bình yên và hiền hòa nhìn từ trên cao..
Sông Bến Hải bình yên và hiền hòa nhìn từ trên cao..

Có thể bạn quan tâm

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm với lãnh đạo Bộ Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Pháo binh-Tên lửa tại lễ kỷ niệm. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Bộ đội Pháo binh-Tên lửa

Sáng 29/6, tại Hà Nội, Đảng ủy Bộ Tư lệnh Pháo binh-Tên lửa tổ chức Lễ kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Bộ đội Pháo binh-Tên lửa (29/6/1946-29/6/2026) và đón nhận Huân chương Bảo vệ Tổ quốc hạng Nhất. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bí thư Quân ủy Trung ương dự và phát biểu tại lễ kỷ niệm.

Tách biệt với cái nắng oi ả của ngày hè, thư viện Tích Lộc (thôn Tích Giang 3, xã Phúc Thọ) là một không gian mát mẻ và tĩnh lặng, chỉ có tiếng sột soạt của giấy và tiếng trẻ em thì thầm thảo luận.

[Ảnh] Một chiều hè không điện thoại ở thư viện làng

Trong khi nhiều bậc phụ huynh đau đầu với bài toán mỗi dịp nghỉ hè: “Làm sao để con không đắm chìm vào màn hình điện tử?”, thì tại xã Phúc Thọ, Hà Nội, trẻ em nơi đây đang háo hức tìm đến một niềm vui mới. Đó là đọc sách miễn phí tại những thư viện cộng đồng.

Cây cao-su 120 năm tuổi trong vườn cao-su bảo tồn tại Đồng Nai.

[Ảnh] Vườn cao-su cổ thụ 120 năm tuổi lâu đời nhất nước ta

Tại thành phố Đồng Nai, Đội sản xuất An Lộc, Tổng Công ty Cao-su Đồng Nai đang bảo tồn vườn cao-su lâu đời nhất cả nước với 120 năm tuổi. Đây là những cây cao-su do người Pháp trồng thử nghiệm đầu tiên tại nước ta trước khi nhân rộng ra nhiều đồn điền cao-su ở khu vực Đông Nam Bộ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị. (Ảnh: ĐĂNG KHOA)

[Ảnh] Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị

Chiều 25/6, tại Trụ sở Trung ương Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số chủ trì phiên họp chuyên đề về công tác chuyển đổi số trong hệ thống chính trị.

(Ảnh: ĐẠI THẮNG)

[Ảnh] Các nhà trường tổ chức gặp gỡ, giới thiệu mô hình giảng dạy cho học sinh trúng tuyển lớp 10

Trước khi các học sinh trúng tuyển vào lớp 10 trường công lập thực hiện việc xác nhận nhập học, nhiều nhà trường đã tổ chức các buổi gặp gỡ nhằm giới thiệu mô hình giảng dạy, cung cấp thông tin tổ hợp môn học, giải đáp những câu hỏi về công tác tuyển sinh của nhà trường cho học sinh và phụ huynh.

Hoa Ngô đồng rực rỡ tại Cù Lao Chàm.

[Ảnh] Cù Lao Chàm rực sắc thơ khi ngô đồng chớm nở hoa giữa nắng hạ

Vào những ngày cuối tháng 6, khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm bắt đầu xuất hiện sắc đỏ cam của hoa ngô đồng. Từ các vách đá, đến những con đường làng chài thân thuộc... loài cây này không chỉ là biểu tượng của xã đảo mà còn tạo nên cảnh quan thiên nhiên thanh bình, thu hút đông đảo du khách đến tham quan, trải nghiệm.

Các đại biểu tham dự phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2026-2031).

[Ảnh] Khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII

Sáng 24/6, tại Trung tâm Hội nghị quốc gia (Hà Nội), Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh lần thứ XIII (nhiệm kỳ 2026-2031) khai mạc với sự tham gia của 786 đại biểu là những cán bộ, đoàn viên ưu tú đại diện cho hơn 21,6 triệu đoàn viên, thanh niên Việt Nam trong và ngoài nước. 

Chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh tại Bến Nhà Rồng.

[Ảnh] Toàn cảnh cải tạo, chỉnh trang Bảo tàng Hồ Chí Minh-Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh

Sau hơn một tháng khởi công hạng mục cải tạo, chỉnh trang tại Bảo tàng Hồ Chí Minh-Chi nhánh Thành phố Hồ Chí Minh ở khu vực Bến Nhà Rồng, không khí thi công trên công trường đang trở nên sôi động, đánh dấu bước khởi đầu của quá trình “thay da đổi thịt” toàn bộ khu vực Bến Nhà Rồng-Khánh Hội ven sông Sài Gòn.

Thủ tướng Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo chủ trì phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.

[Ảnh] Thủ tướng Lê Minh Hưng chủ trì Phiên họp chuyên đề thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo

Chiều 23/6, tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Trưởng ban Chỉ đạo của Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06 chủ trì Phiên họp chuyên đề về thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo.