“Ấn tượng Cống hiến” của nhạc sĩ Dương Cầm - người kể chuyện văn hóa bằng âm nhạc

Nhạc sĩ - nhà sản xuất Dương Cầm đã được xướng tên ở hạng mục “Ấn tượng Cống hiến” tại lễ trao Giải Cống hiến lần thứ 20 năm 2026 đêm 15/4 tại Hà Nội. Đằng sau giải thưởng là cả một hành trình dài, miệt mài thử nghiệm để dần định hình một hướng đi mới của nhạc kịch Việt.

Nhạc sĩ Dương Cầm (đứng giữa) tại lễ nhận giải thưởng "Ấn tượng Cống hiến" của Giải Cống hiến năm 2026.
Nhạc sĩ Dương Cầm (đứng giữa) tại lễ nhận giải thưởng "Ấn tượng Cống hiến" của Giải Cống hiến năm 2026.

Nhạc sĩ Dương Cầm (tên thật là Đỗ Ngọc Cầm) là cái tên quen thuộc với làng âm nhạc Việt Nam với hai lần được vinh danh tại Giải Cống hiến 2018 ở các hạng mục “Nhạc sĩ của năm” và “Nhà sản xuất của năm”, cho thấy tài năng của một nghệ sĩ vừa sáng tác, vừa sản xuất và có khả năng định hình tổng thể một sản phẩm âm nhạc.

Khát vọng và thành công của Dương Cầm thật sự tỏa sáng và mang lại nhiều ấn tượng chính là ở lĩnh vực nhạc kịch. Không như nhiều nhạc sĩ thường lựa chọn con đường Việt hóa các tác phẩm kinh điển thế giới, ngay từ những buổi đầu bước chân vào lĩnh vực này, anh đã kiên định theo đuổi một hướng đi khó: xây dựng nhạc kịch thuần Việt, từ chất liệu đến tinh thần.

Với Dương Cầm, âm nhạc không chỉ để nghe hay để xem đơn thuần, mà trở thành một phương tiện kể chuyện – nơi văn hóa, lịch sử và tâm lý người Việt được tái tạo bằng ngôn ngữ đương đại. Có lẽ, cũng vì vậy, anh xứng đáng được nhiều người yêu nhạc và đồng nghiệp gọi một cách thân thương và nể phục “người kể chuyện văn hóa” bằng âm nhạc.

g2.jpg
Nhạc sĩ Dương Cầm phát biểu khi lên nhận giải thưởng "Ấn tượng Cống hiến".

Trên hành trình thử nghiệm của Dương Cầm, thành công nhất của anh chính là vở nhạc kịch Giấc mơ Chí Phèo – được xem là bước ngoặt của sân khấu nhạc kịch đương đại. Dựa trên cảm hứng từ tác phẩm văn học kinh điển của Nam Cao, vở diễn đã thật sự “tái sinh” câu chuyện bằng một hình thức hoàn toàn mới khi âm nhạc hiện đại hòa quyện với các yếu tố truyền thống, từ cấu trúc giai điệu đến cách dàn dựng sân khấu, tạo nên một tổng thể vừa quen vừa lạ.

Nhạc sĩ Dương Cầm chia sẻ: Ý tưởng sáng tác và dàn dựng vở nhạc kịch “Giấc mơ Chí Phèo” đã được tôi ấp ủ từ lâu, là kết quả của cả một quá trình học hỏi, thử nghiệm, bắt đầu từ những thử nghiệm trước đó ở các vở như: Trở về (2015), Hà Nội Ngày, tháng, năm (2018) hay Tôi đọc báo sáng nay (2021). Và “Giấc mơ Chí Phèo” thành hình chính là sự hoàn thiện đúng nghĩa mà tôi mong muốn về bản sắc nhạc kịch Việt.

g3.jpg
Vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo" liên tục "cháy vé" trong những buổi biểu diễn ở Nhà hát Hồ Gươm.

Điều đáng mừng, ngay từ khi công diễn đến nay, vở nhạc kịch liên tục “cháy vé”, nhất là tại các buổi biểu diễn ở Nhà hát Hồ Gươm (Hà Nội), cho thấy khán giả trong nước đã sẵn sàng đón nhận và yêu thích nhạc kịch thuần chất Việt. Vở diễn đã đoạt Giải xuất sắc của Liên hoan ca múa nhạc chuyên nghiệp toàn quốc 2024, được vinh danh ở hạng mục “Tinh hoa sân khấu” tại Giải thưởng Tinh hoa Việt 2025 và trở thành một điểm sáng trong câu chuyện “phát triển công nghiệp văn hóa Thủ đô”.

Ý tưởng sáng tác và dàn dựng vở nhạc kịch “Giấc mơ Chí Phèo” đã được tôi ấp ủ từ lâu, là kết quả của cả một quá trình học hỏi, thử nghiệm, bắt đầu từ những thử nghiệm trước đó... Và “Giấc mơ Chí Phèo” thành hình chính là sự hoàn thiện đúng nghĩa mà tôi mong muốn về bản sắc nhạc kịch Việt.

Nhạc sĩ Dương Cầm.

Có lẽ, cũng vì thế, theo giới chuyên môn, Giải thưởng “Ấn tượng Cống hiến” ở kỳ giải Cống hiến năm nay của nhạc sĩ Dương Cầm không chỉ dành cho một tác phẩm cụ thể mà cho cả một hệ giá trị mà anh theo đuổi và cống hiến. Đó là khả năng kết hợp nhiều yếu tố: âm nhạc hàn lâm, dàn dựng sân khấu quy mô lớn, biểu diễn live… được đặt trong một cấu trúc chặt chẽ, của một “tác phẩm tổng hợp” mang tính hệ thống.

g4.jpg
Cảnh trong vở nhạc kịch "Giấc mơ Chí Phèo".

Quan trọng hơn, chính Dương Cầm đã và đang góp phần đặt nền móng cho một hệ sinh thái nhạc kịch thuần Việt gần gũi, dễ cảm nhận trong bối cảnh thị trường giải trí trong nước.

Có thể bạn quan tâm

Các đồng chí Lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Thành phố Hà Nội nhấn nút khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ II, năm 2026.

Khai mạc Festival Thăng Long-Hà Nội năm 2026

Tối 11/9, tại di tích Hoàng thành Thăng Long (phường Ba Đình), Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội tổ chức lễ khai mạc chương trình Festival Thăng Long-Hà Nội lần thứ hai năm 2026 với chủ đề “Dòng chảy di sản-Heritage Flow”. Dự chương trình có đồng chí Phạm Gia Túc, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ.

Chiếc trống và biểu tượng bất khuất của các chiến sĩ Xô viết Nghệ Tĩnh trưng bày tại Bảo tàng Nghệ An-Xô viết Nghệ Tĩnh. (Ảnh: TRUNG HIẾU)

Sáng mãi danh hiệu “đỏ”

96 năm đã trôi qua, tinh thần và hào khí Xô viết Nghệ Tĩnh vẫn trường tồn cùng lịch sử dân tộc. Trên quê hương Xô viết anh hùng, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Nghệ An, Hà Tĩnh đang tiếp nối truyền thống cách mạng, chuyển hóa thành động lực phát triển, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp, xứng đáng với danh hiệu “đỏ”.

Các đại biểu chủ trì hội thảo. (Ảnh: HỒNG NGỌC)

Nhận diện bản sắc, tìm hướng phát triển cải lương nam-bắc

Ngày 11/9, tại Hà Nội, Nhà hát Sân khấu truyền thống quốc gia Việt Nam (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) tổ chức Hội thảo khoa học cấp bộ: “Sự khác biệt của cải lương nam-bắc: thành tựu, hạn chế, những vấn đề đặt ra và giải pháp phát triển”, thu hút sự tham gia của nhiều chuyên gia, nhà nghiên cứu, nghệ sĩ sân khấu.

Các đại biểu trải nghiệm cùng hiện vật đặc biệt - chiếc máy khâu - hiện vật gắn bó với nhiều gia đình Hà Nội một thời.

“Kể chuyện” Hà Nội qua vẻ đẹp áo dài

Tà áo dài luôn gắn với nét thanh lịch của người Hà Nội. Nhưng không phải ai cũng hiểu quá trình phát triển của áo dài. Với trưng bày “Nét Hà thành-Câu chuyện Hà Nội qua tà áo dài”, Trung tâm Hoạt động văn hóa, khoa học Văn Miếu-Quốc Tử Giám đã dẫn dắt người xem khám phá vẻ đẹp của áo dài, của phụ nữ Hà thành qua năm tháng.

Ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam trao đổi với báo chí tại một sự kiện ở Hà Nội. (Ảnh: KIỀU GIANG)

Khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững

Nhân dịp Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua nghị quyết về Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững, ông Jonathan Wallace Baker, Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam đã gửi thông điệp nhằm khẳng định vai trò của văn hóa trong phát triển bền vững và đóng góp của Việt Nam đối với chương trình nghị sự văn hóa toàn cầu.

Người dân tham gia các hoạt động trải nghiệm tại Nhà văn hóa số trên địa bàn xã Đông Anh. (Ảnh GIANG NAM)

Nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân

Việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trên địa bàn Hà Nội đang tạo ra sự đổi thay mạnh mẽ cho các nhà văn hóa. Những mô hình hoạt động mới, những cách làm sáng tạo được triển khai khiến nhà văn hóa trở thành “ngôi nhà chung” giúp nâng cao mức độ thụ hưởng văn hóa của người dân.

Đạo diễn Nguyễn Phan Quang Bình (bên phải) chỉ đạo diễn xuất. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)

Phim cổ trang Việt và thử thách chinh phục khán giả

Với quy mô, đầu tư về bối cảnh, phục trang, mỹ thuật và võ thuật, “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” cho thấy điện ảnh Việt đã có thêm những bước tiến trong việc đưa chất liệu lịch sử, huyền sử lên màn ảnh rộng.

Chỉ ít ngày sau khi phát hành trên nền tảng Amazon, bản tiếng Anh “Khúc lãng du Cụ Mén” tiếp tục có mặt tại Canberra, Australia và là món quà tặng văn hóa nhiều ý nghĩa với các đại biểu tham dự hội thảo về Việt Nam. (Ảnh: QUỐC HẢI)

“Khúc lãng du Cụ Mén” rời cánh đồng làng bước ra thế giới

Mang theo ký ức ruộng đồng và cốt cách người nông dân Việt Nam, nhân vật trong tập thơ “Khúc lãng du Cụ Mén” của Phạm Hồng Điệp đã bước ra thế giới, gặp gỡ với những bạn đọc quốc tế khi hiện diện và bất ngờ chiếm tốp đầu trên nền tảng Amazon và trở thành món quà ý nghĩa tại một số hội thảo về Việt Nam ở Australia vừa qua.

“Những ngày Sài Gòn” được làm mới bằng một MV hiện đại, mở rộng khả năng tiếp cận công chúng trẻ. (Ảnh: Ê-KÍP CUNG CẤP)

“Những ngày Sài Gòn” - Hành trình từ thơ tới MV

Từ một ca khúc phổ thơ đã được giới thiệu trên sân khấu, nhạc sĩ Hoài An và giám đốc sản xuất Võ Hoài Phúc vừa tiếp tục làm mới “Những ngày Sài Gòn” bằng một MV hiện đại, kết hợp cách xử lý âm nhạc mới với ngôn ngữ hình ảnh giàu chất điện ảnh để mở rộng khả năng tiếp cận, đưa tác phẩm đến gần hơn với công chúng trẻ.

Quang cảnh buổi họp. (Ảnh: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch)

Gấp rút hoàn thiện Đề án đưa di sản Việt Nam ở nước ngoài về nước

Ngày 10/9, tại Hà Nội, Thứ trưởng Văn hóa, Thể thao và Du lịch Hoàng Đạo Cương chủ trì buổi làm việc của Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập xây dựng Đề án đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hóa của Việt Nam đáp ứng tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước.