Xung đột tại Trung Đông chưa hạ nhiệt

Căng thẳng giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang trên nhiều mặt trận trong những ngày đầu tháng 6. Trong khi Mỹ tuyên bố các cuộc đàm phán giữa Washington và Tehran vẫn đang được tiến hành, thì Iran lại đưa ra điều kiện để nối lại thương lượng với Mỹ.

Một cuộc tập trận tên lửa của quân đội Iran. Ảnh: AFP
Một cuộc tập trận tên lửa của quân đội Iran. Ảnh: AFP

An ninh vẫn căng thẳng

Ngày 3/6, nhiều tiếng nổ lớn được ghi nhận tại khu vực đảo Qeshm - địa điểm chiến lược nằm ngay trong lòng Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 20% tổng lượng dầu mỏ toàn cầu. Nguyên nhân các vụ nổ đến nay vẫn chưa được xác định, nhưng sự kiện này lập tức thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế trong bối cảnh khu vực đang chứa đựng nhiều ngòi nổ tiềm ẩn.

Bộ Chỉ huy Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho hay, lực lượng Mỹ đã tấn công một trạm kiểm soát quân sự của Iran trên đảo Qeshm gần Eo biển Hormuz, nhằm đáp trả các cuộc tấn công mà Mỹ cáo buộc Iran thực hiện nhằm vào các mục tiêu trong khu vực. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã phóng tên lửa và thiết bị bay không người lái nhằm vào trụ sở Hạm đội 5 của Mỹ tại Bahrain. Tuy nhiên, CENTCOM cho biết đã vô hiệu hóa các cuộc tấn công nói trên.

CENTCOM xác nhận đã vô hiệu hóa một tàu chở dầu mang cờ Botswana cố tình di chuyển về phía đảo Kharg của Iran. Theo CENTCOM, thủy thủ đoàn liên tục phớt lờ các cảnh báo và không tuân thủ chỉ dẫn của lực lượng Mỹ trong suốt 24 giờ. Đáp lại, một máy bay quân sự Mỹ đã phóng tên lửa Hellfire vào khoang động cơ tàu, khiến con tàu hoàn toàn mất khả năng hoạt động. Đây là tàu thứ sáu bị Mỹ vô hiệu hóa kể từ khi Washington triển khai lệnh phong tỏa các cảng biển của Iran hồi tháng 4.

Bộ Tài chính Mỹ công bố lệnh trừng phạt nhắm vào Nobitex - sàn giao dịch tiền điện tử lớn nhất Iran - với cáo buộc đây là mắt xích then chốt trong một hệ thống tài chính phục vụ nước Cộng hòa Hồi giáo. Nobitex bác bỏ toàn bộ cáo buộc, khẳng định không có bất kỳ liên hệ với các hoạt động tài chính bất hợp pháp của Nhà nước Iran. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ Marco Rubio tuyên bố không cấp phép cho bất kỳ cá nhân nào có liên hệ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tham gia phái đoàn Iran tới Mỹ nhân dịp World Cup 2026.

Những tuyên bố trái ngược

Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết “xứ cờ hoa” và Iran vẫn duy trì các cuộc trao đổi thường xuyên. “Ông chủ” Nhà Trắng bác bỏ thông tin cho rằng Tehran đã ngừng liên lạc với Washington liên quan các cuộc tấn công của Israel tại Lebanon. Trước đó, Hãng thông tấn Tasnim đưa tin, nhóm đàm phán của Iran đã quyết định dừng mọi hoạt động trao đổi với Mỹ thông qua các nước trung gian để phản đối những hoạt động quân sự của Israel nhằm vào các mục tiêu của lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Một số quan chức Iran cũng cho rằng, Mỹ không thực hiện đầy đủ các cam kết liên quan thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran.

Trong khi đó, Bộ trưởng Rubio bày tỏ hy vọng có thể sớm đạt được một thỏa thuận nhằm chấm dứt xung đột. Phát biểu ý kiến trước Ủy ban Đối ngoại của Thượng viện Mỹ, ông Rubio cho rằng triển vọng đạt được thỏa thuận vẫn hiện hữu và có thể xuất hiện thời gian tới. Về Eo biển Hormuz, Bộ trưởng Rubio nêu rõ, Mỹ áp dụng các biện pháp hạn chế đối với hoạt động hàng hải và cảng biển của Iran sau khi Tehran thực hiện các biện pháp kiểm soát tại eo biển chiến lược này.

Người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cho biết, Washington sẽ chấm dứt phong tỏa khi Iran thực hiện cam kết mở lại Eo biển Hormuz, bảo đảm các tàu thương mại được tự do đi lại và không phải trả các khoản phí quá cảnh. Theo Bộ trưởng Rubio, việc khôi phục hoàn toàn hoạt động lưu thông qua tuyến hàng hải chiến lược này là điều kiện tiên quyết để các bên tiếp tục thúc đẩy tiến trình giải quyết khủng hoảng.

Ông Rubio nêu rõ, sau khi tuyến hàng hải chiến lược này được khôi phục hoàn toàn, Mỹ và Iran sẽ bước vào giai đoạn đàm phán tiếp theo về chương trình hạt nhân của Tehran. Nội dung thương lượng sẽ tập trung vào số lượng urani được làm giàu ở mức cao, các giới hạn lâu dài đối với hoạt động làm giàu urani và khả năng loại bỏ lượng vật liệu hạt nhân hiện có. Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ cho rằng, các vấn đề kỹ thuật liên quan chương trình hạt nhân Iran sẽ cần từ 30 đến 90 ngày để các chuyên gia hai bên xử lý và xây dựng cơ chế thực hiện cụ thể.

Đề cập khả năng nới lỏng trừng phạt, Bộ trưởng Rubio khẳng định mọi biện pháp giảm nhẹ đều phải gắn với các bước đi cụ thể của Iran. Theo ông Rubio, các lệnh trừng phạt được áp đặt chủ yếu do chương trình hạt nhân của Tehran và chỉ có thể được cân nhắc điều chỉnh nếu Iran thực hiện đầy đủ các cam kết đạt được trong tiến trình đàm phán.

Có thể bạn quan tâm

Ảnh: MIRAGE NEWS

EU trước thách thức từ biến đổi khí hậu

Thời tiết cực đoan ngày càng gây thiệt hại nghiêm trọng cho kinh tế, cơ sở hạ tầng và đời sống tại châu Âu, trong khi những tranh cãi và chia rẽ chính trị đang làm chậm nỗ lực ứng phó với biến đổi khí hậu.

Biếm họa: TJEERD ROYAARDS

Hệ quả tất yếu

Một số quốc gia phương Tây đã tung ra đòn trừng phạt nhằm vào Israel, liên quan những chính sách gây tranh cãi của Tel Aviv đối với khu Bờ Tây chiếm đóng trái phép và Dải Gazza của Palestine. Sau nhiều năm thực thi những hành động bị lên án, Nhà nước Do Thái đang trong tình trạng “một mình một chiếu” trước cộng đồng quốc tế.

Dữ liệu giấy tờ tùy thân dễ dàng bị đánh cắp. Ảnh: STOCK ADOBE

Thách thức về bảo mật thông tin

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra vụ đánh cắp và rao bán trên mạng hàng trăm triệu bản sao giấy tờ tùy thân của công dân Mỹ và Canada. Vụ việc làm dấy lên lo ngại về nguy cơ giả mạo danh tính và những hệ lụy khó lường khác.

Việt Nam là nước tiên phong trong việc ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Ảnh: MINH LÊ

Hợp tác để thích ứng với công nghệ

Việc ứng dụng phổ biến trí tuệ nhân tạo (AI) trong các hoạt động của đời sống xã hội, đặc biệt là trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật đòi hỏi ASEAN cần tăng cường hợp tác nhằm góp phần nâng cao hiệu quả công tác tư pháp, khả năng tiếp cận pháp luật và niềm tin trong khu vực.

Madagascar hỗ trợ nông dân trồng cà-phê. Ảnh: STOCK

Madagascar phát triển bền vững ngành cà-phê

Chính phủ Madagascar vừa công bố kế hoạch trồng cà-phê quy mô lớn với diện tích lên tới 100.000 ha, tập trung cải tạo các vùng trồng hiện hữu, đồng thời phát triển diện tích mới. Thông qua chương trình, đảo quốc Ấn Độ Dương này kỳ vọng tìm lại vị thế trên thị trường cà-phê thế giới sau nhiều năm sản lượng suy giảm.

Người dùng trên 16 tuổi tại Australia sẽ được bảo vệ tốt hơn. Ảnh: GETTYIMAGES

Australia kiểm soát nội dung mạng xã hội

Nhằm siết chặt quản lý nội dung khiêu dâm và ngăn chặn cổ súy tội phạm trên mạng, Australia trao thêm quyền cho người dùng mạng xã hội trên 16 tuổi lựa chọn không sử dụng các thuật toán định hướng nội dung.

Một tuyến đường cho người đi bộ và xe đạp tại Bogotá. Ảnh: THE GUARDIAN

Colombia thúc đẩy bình đẳng giới

Tại Thủ đô Bogotá của Colombia với khoảng 10 triệu dân, xe đạp là phương tiện đi lại phổ biến, với gần 900.000 chuyến mỗi ngày, cao nhất ở Mỹ latin. Tuy nhiên, phụ nữ chỉ tham gia 28% số chuyến đi bằng xe đạp. Thực tế này đang thúc đẩy Bogotá triển khai các giải pháp nhằm khuyến khích phụ nữ sử dụng xe đạp và thu hẹp khoảng cách giới trong giao thông.

Biếm họa: CHAPPATTE

Ý tưởng kỳ quặc

Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel Itamar Ben-Gvir vừa công bố kế hoạch đưa khoảng 250.000 người Palestine rời khỏi Dải Gaza ngay trong năm đầu tiên, tiến tới di dời toàn bộ khoảng hai triệu người dân ở vùng đất hẹp ven Địa Trung Hải này trong sáu năm tiếp theo.

Hoạt động mở màn Lễ trao giải Ig Nobel. Ảnh: NPR

Khích lệ niềm say mê khoa học

Lễ trao giải thưởng Ig Nobel lần thứ 36 vừa diễn ra ngày 3/9 tại Zurich (Thụy Sĩ), tôn vinh những phát hiện khoa học kỳ lạ và đáng suy ngẫm. Trước thềm mùa giải Nobel thường bắt đầu từ giữa tháng 10 hằng năm, Ig Nobel trở thành một điểm nhấn thú vị, góp phần khích lệ niềm say mê và sự tò mò trong nghiên cứu khoa học.

Biếm họa: EMAD HAJJAJ

“Canh bạc” dầu mỏ

Thỏa thuận dầu mỏ mới giữa Mỹ và Venezuela thoạt nhìn là một “món hời” khi trao cho Washington có cơ hội tiếp cận và kiểm soát hơn 65 tỷ thùng dầu, tương đương khoảng 20% tổng trữ lượng dầu của Venezuela - quốc gia đang sở hữu kho dầu lớn nhất thế giới. Song, nếu tính toán chi ly thì thực tế lại không đã hẳn “ngon ăn”.

Người di cư tràn vào Ceuta hồi cuối tháng 7. Ảnh: REUTERS

Ceuta đối mặt khủng hoảng nghiêm trọng

Chính quyền Ceuta, vùng lãnh thổ Tây Ban Nha ở Bắc Phi, cảnh báo thành phố đang đối mặt tình trạng cực kỳ nghiêm trọng và có nguy cơ mất kiểm soát, bởi hàng nghìn người di cư vẫn ở lại sau làn sóng vượt biên quy mô lớn từ Morocco hồi cuối tháng 7 vừa qua. Madrid đã phải đề nghị EU hỗ trợ xử lý số người di cư còn lại tại Ceuta.

Các Bộ trưởng nhóm 5 nước châu Âu và đại diện EU trước cuộc họp ở Copenhagen hôm 4/9. Ảnh: REUTERS

Châu Âu lên kế hoạch chuyển người di cư

Đan Mạch, Áo, Đức, Hà Lan và Hy Lạp đặt mục tiêu ký kết thỏa thuận trong năm nay để đưa những người di cư không có giấy phép cư trú hợp pháp tại Liên minh châu Âu (EU) đến các quốc gia ngoài khối. Tại cuộc họp các Bộ trưởng Nội vụ ở Copenhagen (Đan Mạch), 5 nước châu Âu đã thống nhất mô hình chung về các “trung tâm hồi hương”, nhằm chuyển người di cư tới từ năm 2027.

Biếm họa: FARES GARABET

Vòng đối đầu mới

Bất chấp xung đột leo thang, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian một lần nữa khẳng định, nước này không tìm kiếm chiến tranh, sẵn sàng đối thoại và hợp tác. Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh Iran và Mỹ đã nối lại các cuộc tấn công lẫn nhau sau khoảng một tháng yên tĩnh.

Ảnh: AP

Vai trò quan trọng của cảnh báo sớm

Hiệu trưởng Rajendra Dawadi (trong ảnh) của Trường trung học Tribhuvan Trishuli, huyện Nuwakot (Nepal) đang gây chú ý những ngày qua sau khi ông đã có quyết định giúp cứu sống hơn 900 học sinh chỉ ít phút trước khi ngôi trường bị lũ quét cuốn trôi. Điều này cho thấy vai trò quan trọng của cảnh báo sớm và phản ứng kịp thời trong ứng phó thiên tai.

Phần lớn cử tri Iceland không muốn gia nhập EU. Ảnh: EPA

Iceland không tiếp tục đàm phán gia nhập EU

Iceland sẽ không nối lại đàm phán về việc gia nhập Liên minh châu Âu (EU), sau khi đa số cử tri bỏ phiếu phản đối trong cuộc trưng cầu ý dân cuối tuần trước. Đây được xem là đòn giáng mạnh không chỉ với nỗ lực của Chính phủ Iceland nhằm tiếp tục nỗ lực đưa nước này hội nhập EU, mà còn với cam kết của Liên minh cờ xanh sẵn sàng mở đường kết nạp Iceland.

Biếm họa: SCHOT

Giận cá chém thớt

Bế tắc trong nỗ lực buộc Iran khuất phục, Tổng thống Mỹ Donald Trump đang trút sự thất vọng lên chính những đồng minh từng được kỳ vọng hỗ trợ Washington khơi thông “yết hầu” dầu khí Hormuz.

Hàng chục nghìn người bị ảnh hưởng bởi thảm họa. Ảnh: AP

Chạy đua cứu nạn ở Himalaya

Năm ngày sau trận lũ quét và sạt lở đất nghiêm trọng tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, công tác tìm kiếm cứu nạn vẫn được triển khai khẩn trương trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Hàng nghìn người còn mất tích, trong khi nguy cơ xuất hiện thêm các đợt lũ mới tiếp tục đe dọa lực lượng cứu hộ và người dân tại vùng thảm họa.

Nhân viên của Halo Trust rà phá bom mìn tại Daraa. Ảnh: UNMAS

Bom mìn chưa nổ đe dọa hàng nghìn người dân

Theo CNN, trên các cánh đồng ở Daraa, miền nam Syria, hiện vẫn ngổn ngang chất nổ còn sót lại từ cuộc xung đột. Số liệu của tổ chức Halo Trust (Anh) cho thấy, ít nhất 800 người, trong đó gần 35% là trẻ em, đã thiệt mạng vì bom mìn chưa nổ kể từ khi chính quyền của Tổng thống Bashar al-Assad sụp đổ vào cuối năm 2024.

Thủ đô Damascus của Syria.Ảnh: WIKIPEDIA

Syria hướng tới tái thiết đất nước

Tổng thống Syria Ahmad al-Sharaa tuyên bố quốc gia này đang từng bước khép lại một giai đoạn đau thương trong quá khứ, mở đường cho tái thiết, xây dựng và phát triển đất nước. Tuyên bố được ông al-Sharaa đưa ra sau khi Mỹ đưa Syria ra khỏi danh sách các quốc gia bảo trợ khủng bố.

Hai nhà lãnh đạo Triều Tiên (bên trái) và Mỹ gặp gỡ tại Singapore. Ảnh: XINHUA NEWS AGENCY

Kỳ vọng bước đột phá

Việc Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ gặp nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un vào mùa thu năm nay đang mở ra khả năng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Triều lần thứ tư. Tuy nhiên, từ đề nghị của Washington đến một cuộc gặp thật sự vẫn còn khoảng cách, bởi Bình Nhưỡng chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Hiện trường vụ tấn công vừa qua tại Fagersta. Ảnh: AP

Thụy Điển siết chặt an ninh học đường

Sau vụ tấn công bằng kiếm tại một trường trung học khiến một nữ sinh 17 tuổi thiệt mạng, Chính phủ Thụy Điển quyết định thành lập ủy ban chuyên trách nhằm đề xuất các biện pháp ngăn chặn bạo lực học đường. Động thái này phản ánh nỗ lực bảo vệ môi trường giáo dục trước những nguy cơ an ninh ngày càng phức tạp.

Dự báo El Nino gây khô hạn ở một số vùng. Ảnh: REUTERS

Ảnh hưởng của “siêu El Nino” ở Mỹ Latin

Tại khu vực Mỹ Latin, hiện tượng “siêu El Nino” năm nay được dự báo mang theo mưa lớn hơn ở phía nam, đồng thời gia tăng nguy cơ hạn hán ở phía bắc, ảnh hưởng đến nông nghiệp, sản xuất năng lượng, các tuyến vận tải và môi trường. Các nhà nghiên cứu dự báo El Nino sẽ mạnh lên từ tháng 9 và có khả năng vượt qua cường độ của đợt mạnh nhất từng được ghi nhận trong giai đoạn 2015-2016.