Xây dựng Quân khu 1 “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”

Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Lực lượng vũ trang Quân khu 1 đã viết nên trang sử vẻ vang, hun đúc nên truyền thống “Trung hiếu, Tiên phong, Đoàn kết, Chiến thắng” được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Thứ Năm, ngày 09/04/2026 - 06:43

Lãnh đạo Quân khu 1 kiểm tra, động viên chiến sĩ mới Trung đoàn 246, Sư đoàn 346 trên thao trường huấn luyện (Ảnh: BÙI HIỆP)

Việt Bắc - với tuyến biên giới dài, địa hình rộng, phức tạp, nhiều dân tộc cùng sinh sống - có vị trí đặc biệt quan trọng về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và phát triển kinh tế-xã hội.

Ngày 28/1/1941, lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về, chọn Pác Bó (Cao Bằng) làm nơi ở, làm việc, lãnh đạo toàn dân, mở ra bước phát triển mới của phong trào cách mạng.

Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân thành lập, đặt nền móng cho sự ra đời, phát triển của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày 16/10/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh thành lập 12 chiến khu, trong đó có Chiến khu 1 (Quân khu 1 ngày nay). Chiến khu 1 - Việt Bắc trở thành địa bàn chiến lược, căn cứ địa cách mạng, kháng chiến của cả nước.

Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, quân dân Việt Bắc vừa kiên cường chiến đấu bảo vệ căn cứ địa, bảo vệ an toàn cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh, vừa dốc sức người, sức của cho tiền tuyến.

Trong kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, quân dân Việt Bắc phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, chiến đấu bảo vệ miền bắc xã hội chủ nghĩa, chi viện sức người, sức của cho miền Nam, góp phần làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau ngày đất nước thống nhất, quân và dân Việt Bắc tiếp tục bảo vệ biên giới phía Bắc, làm nghĩa vụ quốc tế, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội. Ngày 29/5/1976, Quân khu 1 được thành lập trên cơ sở sáp nhập Quân khu Việt Bắc và Quân khu Tây Bắc, đánh dấu bước phát triển mới về tổ chức lực lượng, thế trận và nhiệm vụ.

Quán triệt đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, trong những năm qua, Quân khu 1 chủ động hoàn thành xuất sắc công tác tham mưu với Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng về quân sự, quốc phòng; tập trung xây dựng lực lượng theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, có chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu cao, chủ động nắm chắc tình hình, chuẩn bị chu đáo lực lượng, thế trận và phương án, kiên quyết không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống. Chủ động phối hợp cấp ủy, chính quyền địa phương xây dựng khu vực phòng thủ; gắn phát triển kinh tế-xã hội với củng cố quốc phòng, an ninh; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội trên địa bàn.

Duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, nâng cao năng lực dự báo, phối hợp chặt chẽ các lực lượng, xử trí kịp thời các tình huống phát sinh ngay từ đầu, từ cơ sở.

Đổi mới công tác huấn luyện theo hướng thiết thực, vững chắc, sát thực tế chiến đấu, sát đối tượng tác chiến, sát địa bàn và yêu cầu nhiệm vụ, nâng cao năng lực hiệp đồng, cơ động, xử trí các tình huống phức tạp.

Xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu”, giữ vững nền nếp chính quy, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, rèn luyện phẩm chất, bản lĩnh, ý chí và tinh thần trách nhiệm của quân nhân.

Không ngừng phát huy phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới, không quản gian khổ, hiểm nguy, giúp nhân dân xóa đói giảm nghèo, ổn định đời sống, là chỗ dựa vững chắc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân trong ứng phó với các thách thức an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống.

Chủ động bảo đảm công tác hậu cần, kỹ thuật, tài chính cho nhiệm vụ thường xuyên và đột xuất; quản lý, khai thác, sử dụng hiệu quả vật chất, trang bị; chăm lo đời sống vật chất, tinh thần, sức khỏe bộ đội; từng bước nâng cao chất lượng xây dựng doanh trại chính quy, xanh, sạch, đẹp.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số vào lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, huấn luyện và bảo đảm kỹ thuật, tạo động lực nâng cao chất lượng tổng hợp của Lực lượng vũ trang Quân khu trong điều kiện mới.

Ngày 13/2/2026, Quân khu 1 đã được Đảng, Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Trước yêu cầu nhiệm vụ xây dựng, bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới, quán triệt sâu sắc đường lối quân sự, quốc phòng của Đảng, bám sát yêu cầu xây dựng Quân đội nhân dân “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, Lực lượng vũ trang Quân khu 1 tập trung xây dựng theo hướng “tinh, gọn, mạnh”, cơ cấu tổ chức hợp lý, thành phần lực lượng cân đối, tổ chức chỉ huy chặt chẽ, khả năng cơ động nhanh, sức chiến đấu ngày càng cao.

Phát huy vai trò của cơ quan quân sự các cấp trong xây dựng khu vực phòng thủ, phòng thủ dân sự, xây dựng lực lượng dân quân tự vệ, dự bị động viên và thế trận quân sự trong khu vực phòng thủ. Tinh giản đầu mối lực lượng, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động phù hợp mô hình tổ chức bộ máy mới; tăng sức mạnh cho lực lượng trực tiếp huấn luyện, trực ban sẵn sàng chiến đấu, lực lượng làm nhiệm vụ trên các địa bàn trọng điểm…

Huấn luyện, diễn tập sát thực tế, sát địa bàn, sát đối tượng, sát phương án; coi trọng huấn luyện làm chủ vũ khí, trang bị, làm chủ địa hình, địa bàn và phương thức tác chiến; nâng cao năng lực cơ động, hiệp đồng, khả năng xử trí tình huống.

Duy trì nghiêm chế độ sẵn sàng chiến đấu, quản lý chặt địa bàn, biên giới, vùng trời, không gian mạng, chuẩn bị đầy đủ lực lượng, phương tiện, vật chất và thế trận, không để bị động, bất ngờ.

Xây dựng đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, tư duy đổi mới, tác phong khoa học, gần cơ sở, sát bộ đội, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nâng cao hiệu quả khai thác hệ thống quản lý, điều hành, bảo đảm thông suốt, chính xác, kịp thời trong chỉ huy và hiệp đồng.

Giữ nghiêm nền nếp chính quy, kỷ luật Quân đội, pháp luật Nhà nước; xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh toàn diện, “mẫu mực, tiêu biểu”.

Xây dựng lực lượng “tinh, gọn, mạnh” gắn với xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và “thế trận lòng dân”.

Phát huy truyền thống “Trung hiếu, Tiên phong, Đoàn kết, Chiến thắng”, Quân khu 1 quyết tâm xây dựng Lực lượng vũ trang “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại”, chất lượng tổng hợp và sức mạnh chiến đấu ngày càng cao, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, xứng đáng với truyền thống Anh hùng, với niềm tin yêu của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

TRƯƠNG MẠNH DŨNG

Trung tướng, Tư lệnh Quân khu 1