Đặc biệt, Vĩnh Long có bờ biển dài hơn 130km, với các cửa sông lớn như Định An, Cung Hầu, Ba Lai mở ra tiềm năng phát triển kinh tế biển, logistics, cảng biển, điện gió…
Trong đó, cụm cảng Trà Vinh, Khu Kinh tế Định An (là một trong 16 Khu Kinh tế ven biển của cả nước), các khu vực năng lượng, nhất là năng lượng tái tạo tại Duyên Hải và Bình Đại đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư, tương lai sẽ trở thành Trung tâm xuất khẩu năng lượng tái tạo của cả nước.
Tiềm năng dồi dào
Cơ cấu ngành kinh tế ở Vĩnh Long đa dạng, có tính bổ trợ cho nhau giữa các vùng nội tỉnh. Nếu khu vực Bến Tre cũ là địa phương dẫn đầu về sản lượng cây ăn trái và dừa, khu vực Trà Vinh có lợi thế về năng lượng tái tạo và nuôi trồng thủy sản ven biển, thì Vĩnh Long có thế mạnh trong cây ăn trái, rau màu và sản xuất nông sản thương phẩm.
Sự kết hợp này tạo ra tiền đề cho phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp toàn diện từ vùng nguyên liệu đến chế biến và tiêu thụ. Sau hợp nhất, Vĩnh Long là tỉnh có diện tích trồng dừa lớn nhất nước và chiếm khoảng 50% tổng diện tích trồng dừa cả nước. Nông nghiệp còn dư địa lớn để chuyển đổi sang mô hình nông nghiệp thông minh, sinh thái và công nghệ cao…
Song song đó, Vĩnh Long có hệ thống giao thông khá đồng bộ, cơ bản đáp ứng nhu cầu phát triển ngày càng cao của mỗi tỉnh và khu vực; kết nối với các tỉnh trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và các vùng kinh tế trọng điểm phía nam bằng các tuyến Quốc lộ: 1, 53, 53B, 57, 57B, 57C, 60, 54 và các cầu: Mỹ Thuận (1, 2), Rạch Miễu (1, 2), Cổ Chiên, Hàm Luông, Đại Ngãi, Cần Thơ... và đặc biệt là các tuyến cao tốc Trung Lương-Mỹ Thuận, Mỹ Thuận-Cần Thơ được kết nối thông suốt, cùng với hệ thống giao thông đường tỉnh, đường xã được tập trung đầu tư, nâng cấp.
Với dải ven biển dài 130km của tỉnh mới là một trong những khu vực có tiềm năng điện gió tốt nhất của khu vực. Tổng tiềm năng năng lượng tái tạo của tỉnh mới là rất lớn, có thể lên đến hàng chục nghìn MW, được củng cố bởi sự hiện diện của Trung tâm Điện lực Duyên Hải tại Trà Vinh (cũ), với 4 nhà máy nhiệt điện có tổng công suất gần 4.500MW. Đóng vai trò là cung cấp nguồn năng lượng sạch, ổn định và dồi dào để phục vụ cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa của chính tỉnh mới.
Đặc biệt là các ngành công nghiệp chế biến, logistics và các khu kinh tế ven biển. Với quy mô sản xuất vượt xa nhu cầu nội tại, tỉnh mới sẽ trở thành một nhà xuất khẩu điện năng lớn cho toàn bộ khu vực phía nam, đặc biệt là vùng kinh tế trọng điểm phía nam và Thành phố Hồ Chí Minh, góp phần quan trọng vào việc bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia và thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng xanh của Việt Nam.
Tiến sĩ, kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, cho biết: “Tỉnh Vĩnh Long là một địa phương rất quan trọng trong chiến lược chung của Đồng bằng sông Cửu Long. Vĩnh Long có lợi thế nằm giữa 2 trung tâm kinh tế lớn là Cần Thơ và thành phố Hồ Chí Minh. Muốn phát huy lợi thế ấy, vấn đề đầu tiên là hạ tầng giao thông phải được kết nối thông suốt. Trước hết phải thông suốt trong tỉnh rồi mới kết nối tốt cho sự phát triển chung của hệ thống đô thị trong vùng”.
Đầu tư đúng hướng
Để có giải pháp đầu tư đúng hướng, tỉnh Vĩnh Long đã tổ chức hội thảo “Nhận diện tiềm năng, lợi thế và định hướng phát triển tỉnh Vĩnh Long giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2050”.
Tại hội thảo các đại biểu đã tập trung thảo luận về cơ hội, thách thức, tiềm năng, thế mạnh của tỉnh Vĩnh Long sau hợp nhất, đồng thời gợi mở các giải pháp tối ưu, đột phá trên các lĩnh vực như: du lịch, đô thị, khoa học công nghệ và chuyển đổi số, nguồn nhân lực, liên kết vùng,…
Từ đó, đưa ra các giải pháp phù hợp với tình hình mới, nhằm phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của tỉnh Vĩnh Long trong giai đoạn mới.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Đình Thiên, Ủy viên Hội đồng tư vấn Chính sách Thủ tướng Chính phủ, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, nhận định: “Để phát triển Vĩnh Long, trước hết phải phát triển đô thị hoặc phải thay đổi cấu trúc đô thị cho phù hợp và mở rộng ra hướng biển để phát triển. Song song đó, chính quyền phải là chính quyền kiến tạo phát triển, nhận thức của lãnh đạo phải có những giải pháp đột phá rất mạnh để thay đổi môi trường kinh doanh.
Từ đó, thu hút được những nhà đầu tư lớn, tạo ra một cấu trúc phát triển, huy động được sức mạnh chuỗi. Yếu tố rất quan trọng đó là, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đào tạo nhân lực số, nhân lực đổi mới sáng tạo mạnh hơn nữa thì lúc đó mới giải quyết được vấn đề từ tư duy đến phát triển Vĩnh Long”.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phạm Trung Lương, nguyên Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch Việt Nam, chia sẻ: “Sau khi hợp nhất, Vĩnh Long đa dạng về những tài nguyên có thể phát triển cho du lịch xanh, nghĩa là phát triển những loại hình và sản phẩm du lịch có trách nhiệm với môi trường.
Khi chúng tôi quy hoạch cho Đồng bằng sông Cửu Long gọi là phát triển các sản phẩm du lịch đặc thù của đồng bằng thì Vĩnh Long mới của chúng ta có 2 cù lao được quy hoạch thành sản phẩm du lịch.
Điều đấy có thể thấy rằng, giá trị về phát triển kinh tế du lịch cù lao và sông nước của Vĩnh Long chúng ta là rất lớn. Chúng ta có biển Ba Động, có năng lượng tái tạo, những lợi thế rất lớn để chúng ta có thể phát triển du lịch xanh và bền vững”.
Theo lãnh đạo tỉnh Vĩnh Long, sự kiện hợp nhất không chỉ là bước ngoặt hành chính, mà còn là cơ hội lịch sử để tái cấu trúc không gian phát triển, nâng cao vị thế và khơi dậy tiềm năng tổng hợp của một vùng đất giàu truyền thống, đa dạng bản sắc và đầy khát vọng vươn lên. Tỉnh Vĩnh Long mới sở hữu mang trong mình nhiều lợi thế chiến lược.
Các tham luận, cùng ý kiến đóng góp tại hội thảo gợi mở ra nhiều giải pháp quý báu từ các chuyên gia kinh tế, nhà khoa học, các nhà quản lý trong các ngành, lĩnh vực kinh tế-văn hóa xã hội.
Đây sẽ là tư liệu quý giá để tỉnh Vĩnh Long nghiên cứu, tiếp thu và vận dụng trong công tác quản lý, hoạch định chính sách góp phần phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong thời gian tới.
Hội thảo là minh chứng cho sự quan tâm sâu sắc đối với sự phát triển của tỉnh Vĩnh Long nói riêng và vùng Đồng bằng sông Cửu Long nói chung.
